Аслияб гьумералде

Хвалде хIадурлъи

Хвалде хIадурлъи

Цо къоялъ хоб бухъулел гlадамал рихьидал, магIуги чваххулаго, аварагас ﷺ абуна: «Ле, дир вацал, гьалда релълъаралде нуж хlадурлъе», - ян. (Бухари)

Хвалде инсан хlадурлъула лъикlал гlамалал гьариялдалъун, къабихlал гlамалаздаса рикlкlалъиялдалъун, тавбуялде хехлъи гьабун, мунагьаздаса вуссун, тlокlалъ гьелде вуссинарин къасд гьабун, зулму гьабун щвараб тlадбуссинабун, гъибат-бугьтан, рогьо баялдаса хlалаллъи тlалаб гьабун.

Унтарав чиясеги, гьев цIикIкIун хвалде гIагарав вукIиналъ, цlакъго кlвар бугеблъун ккола хвалде хlадурлъи. Унтуе сабру гьабила, гьелъул бицун цогидазе зигардиларо. Кинниги тохтурас, гьудул-гьалмагъас яги гlагарав чияс гьесул хlал, унтулеб бакl цlехани, гьединазда бицина сабру хвезе течIого, ахIвал-хlал лъазе бицунеб бугони. Къуръан гIемер цIалила, зикру бачина, лъикlал чагlиги гьезул хвалда аскlор рукlарал хlалалги ракlалде щвезарила, хасго Къулгьу, аятул-Курси, суратул-Хlашруялъул ахир цlалун. «Ла илагьа илла анта субхIанака инни кунту мина ззалимин» абураб дугIаги гIемер гьабизе лъикIаб буго.

«Фатхlул Мугlин» абураб тlехьалда буго: «Хвалил унтулъ вугес нусго Къулгьу цlалани, хабал питнаялдасаги хобалъ данде къаялдасаги цlунаравлъун вукIина, Сиратlги гьес малаикзабазул кодов вукlун бахина», - ян.

Хвалил гIаламатал загьирлъарасе Аллагьасе ﷻ рецц гьабизе, ракIбалагьи лъикI гьабизе рекъола. Аварагас абуна: «Холеб гIужалъ Аллагьасдехун ﷻ ракlбалагьи лъикl гьабе», - ян (Муслим).

Гьеб гlужалъ рекъараб буго хlинкъиялъул рахъалдаса хьулалъул рахъ бергьинабизе. Хlинкъи бергьиналъул унтарасе пайда гьечlелъул. Сахав чияс кlиябго бащад гьабила, хlинкъиялъ лъикlаб гьабиялде квешаб теялде тlамизе, хьулалъ Аллагьасдаса ﷻ хьул къотlиялдаса вацIцIалъизе.

Чlаго хутlиялдаса хьул къотlарав чиясе суннатаб буго гьал рагlаби абизе: «Я дир Аллагь ﷻ, хвалил мехтелазулъги балагьазулъги Дуца ﷻ дие кумек гьабе. Я дир Аллагь ﷻ, Дуца ﷻ дир мунагьал чуре, Мун ﷻ дидаги гурхlа, Дур ﷻ тlадегlанаб гьалмагълъиялдеги щвезе гьаве», - ян.

Гьединго лъикIаб буго жиндирго агьлуялде васият гьабизе жив къадаралде ккедал сабру гьабеян, гlодугеян ва гьеб гуребги шаргlалда данде кколарел жал гьаругеян. Жиндехун хурхен бугев чи рази гьавила: хъулухъчи вукlа, чlужу йикlа, вас вукlа, мадугьал вукlа, гlагарав, гьудул-гьалмагъ вукlа.

 

Жабир Мажидов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Къурбаналъул гIид

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам.   Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...


Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго...


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...