Аслияб гьумералде

Хвалде хIадурлъи

Хвалде хIадурлъи

Цо къоялъ хоб бухъулел гlадамал рихьидал, магIуги чваххулаго, аварагас ﷺ абуна: «Ле, дир вацал, гьалда релълъаралде нуж хlадурлъе», - ян. (Бухари)

Хвалде инсан хlадурлъула лъикlал гlамалал гьариялдалъун, къабихlал гlамалаздаса рикlкlалъиялдалъун, тавбуялде хехлъи гьабун, мунагьаздаса вуссун, тlокlалъ гьелде вуссинарин къасд гьабун, зулму гьабун щвараб тlадбуссинабун, гъибат-бугьтан, рогьо баялдаса хlалаллъи тlалаб гьабун.

Унтарав чиясеги, гьев цIикIкIун хвалде гIагарав вукIиналъ, цlакъго кlвар бугеблъун ккола хвалде хlадурлъи. Унтуе сабру гьабила, гьелъул бицун цогидазе зигардиларо. Кинниги тохтурас, гьудул-гьалмагъас яги гlагарав чияс гьесул хlал, унтулеб бакl цlехани, гьединазда бицина сабру хвезе течIого, ахIвал-хlал лъазе бицунеб бугони. Къуръан гIемер цIалила, зикру бачина, лъикlал чагlиги гьезул хвалда аскlор рукlарал хlалалги ракlалде щвезарила, хасго Къулгьу, аятул-Курси, суратул-Хlашруялъул ахир цlалун. «Ла илагьа илла анта субхIанака инни кунту мина ззалимин» абураб дугIаги гIемер гьабизе лъикIаб буго.

«Фатхlул Мугlин» абураб тlехьалда буго: «Хвалил унтулъ вугес нусго Къулгьу цlалани, хабал питнаялдасаги хобалъ данде къаялдасаги цlунаравлъун вукIина, Сиратlги гьес малаикзабазул кодов вукlун бахина», - ян.

Хвалил гIаламатал загьирлъарасе Аллагьасе ﷻ рецц гьабизе, ракIбалагьи лъикI гьабизе рекъола. Аварагас абуна: «Холеб гIужалъ Аллагьасдехун ﷻ ракlбалагьи лъикl гьабе», - ян (Муслим).

Гьеб гlужалъ рекъараб буго хlинкъиялъул рахъалдаса хьулалъул рахъ бергьинабизе. Хlинкъи бергьиналъул унтарасе пайда гьечlелъул. Сахав чияс кlиябго бащад гьабила, хlинкъиялъ лъикlаб гьабиялде квешаб теялде тlамизе, хьулалъ Аллагьасдаса ﷻ хьул къотlиялдаса вацIцIалъизе.

Чlаго хутlиялдаса хьул къотlарав чиясе суннатаб буго гьал рагlаби абизе: «Я дир Аллагь ﷻ, хвалил мехтелазулъги балагьазулъги Дуца ﷻ дие кумек гьабе. Я дир Аллагь ﷻ, Дуца ﷻ дир мунагьал чуре, Мун ﷻ дидаги гурхlа, Дур ﷻ тlадегlанаб гьалмагълъиялдеги щвезе гьаве», - ян.

Гьединго лъикIаб буго жиндирго агьлуялде васият гьабизе жив къадаралде ккедал сабру гьабеян, гlодугеян ва гьеб гуребги шаргlалда данде кколарел жал гьаругеян. Жиндехун хурхен бугев чи рази гьавила: хъулухъчи вукlа, чlужу йикlа, вас вукlа, мадугьал вукlа, гlагарав, гьудул-гьалмагъ вукlа.

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...


Хварал нухда регIулев

«Хвел-хоб кIочараб, къойил холел гIадамазул хабар рагIаниги нилъго хвелин ракIалдецин кколареб гIажаибаб дунял бачIун буго». Гьединал пикрабазда вукIаго, ракIалде бачIана хварал чагIи чурулев чиясулгун гара-чIвари гьабизе лъикI букIинаанин абураб пикру. ЦIех-рех гьабулаго, гьединав чи...