Аслияб гьумералде

ШафагIат гьабулеб

ШафагIат гьабулеб

Къуръан цIали ккола Аллагь рехсеялъул къагIидабазул бищунго лъикIаб. Гьелъухъ БетIергьанас гьабулеб жазаъги кIудияб буго. Аллагьасул Расулас Къуръан цIализе гьесизаруна, гьелъие ТIадегIанав Аллагьас хIадур гьабураб кириялъулги бицун.

 

Хирияб Къуръан цIализе беццараб буго гьоркьоса къотIичIого, къасиги къадги, сапаралдаги рокъобги, мажгиталдаги, хIалтIудаги рес бугебщиналъуб. Гьедин гьабулаан нилъеда цере арал гIалимзабаз, табигIуназгун асхIабзабаз.

Аллагьасул Расулас ﷺ гьесизарулаан цо-цо хасал сураби, аятал батIа-батIайиса цIализе, гьезул гIемерал лъикIлъабигун ажру-кириги баян гьарун. Хирияб Къуръаналъул гьединал суратазул цояб ккола суратул «Мулк» (Табарака).

Гьеб сура цIаларасе кIудияб пайда щвезе буго. Гьеб ккола Къуръаналъул 67-абилеб сура. Гьеб рещтIана Маккаялда. Гьелдего абула «Мунжия» (хвасарлъи кьолеб), «МанигIа» (гьукъулеб) абураб гIадал. Гьеб сура цIалиялъ бусурбанчи цIунула дунялалда, хведал хабалъ ва Къиямасеб къоялъ ГIарасат майданалда талихIкъосиназдаса, квербакъула ризкъи цIикIкIинабиялъе.

«ТагIлимул мутагIаллим» абураб тIехьалда хъван буго ризкъи щвеялъе бищунго къуватал къагIидаби, гьезда гъорлъ рехсон буго суратул «Мулк» цIалиги. Жиндаса Аллагь разилъаяв ибну МасгIудидасан бицун буго: «Щибаб сордоялъ «Табарака ллази…» (суратул Мулк) цIаларав чи ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хабал гIазабалдаса цIунула. Аварагасул ﷺ заманалда нижеца гьеб сураялда абулаан «ЦIунулеб» абун...». (Насаи)

Ибн ГIабдуллагьидасан бицун буго: «АсхIабзабазул цояс жиндир чадир чIван буго цо хабада тIад, гьеб бакI хоб букIинги лъачIого. Гьедин вугеб хIалалда гьесда циндаго рагIизе байбихьула гьениса, хабалъ вукъун вугес «Табарака ллази» цIалулеб, цIализеги гьес гьеб лъугIизегIан цIалула. Сура цIалун лъугIун хадуб, гьев асхIаб Аварагасухъе ﷺ уна ва абула: «Я Аллагьасул Расул ﷺ, дица дирго чадир лъуна хабада тIад, хабада тIад гьеб лъолеб букIинги лъачIого. Цинги дида рагIана гьенив вукъарас суратул «Мулк» лъугIизегIан цIалулеб», - абун. Гьесие жаваб гьабун Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Гьеб сура буго жинца цIунулеб, хвасар гьарулеб, хабал гIазабалдаса инсанги хвасар гьавулеб», - абун. (Тирмизи)

Жеги Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Къуръаналда жаниб буго лъеберго аяталдаса гIуцIараб сура, жинцаги инсанасул мунагьал чуризегIан гьесие шафагIат гьабулеб. Гьеб ккола «Табарака ллази биядигьил мулку...» («Ал-Мулк» сурат)». (Абу Давуд, Тирмизи)

ХIасил гьабун абуни, гьеб сура цIали гIицIав Аллагьасул ﷻ разилъиялъе гIоло щибаб къойил цIализе гIадатлъун гьабурав чиясе БетIергьанасул ﷻ рахIму-цIоб, ризкъиялъулъ гIатIилъи, хабал гIазабалдаса хвасарлъигун Къиямасеб къоялъ талихI бати ва шафагIат гьаби щвела, ин ша Аллагь ﷻ.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...