Аслияб гьумералде

ШафагIат гьабулеб

ШафагIат гьабулеб

Къуръан цIали ккола Аллагь рехсеялъул къагIидабазул бищунго лъикIаб. Гьелъухъ БетIергьанас гьабулеб жазаъги кIудияб буго. Аллагьасул Расулас Къуръан цIализе гьесизаруна, гьелъие ТIадегIанав Аллагьас хIадур гьабураб кириялъулги бицун.

 

Хирияб Къуръан цIализе беццараб буго гьоркьоса къотIичIого, къасиги къадги, сапаралдаги рокъобги, мажгиталдаги, хIалтIудаги рес бугебщиналъуб. Гьедин гьабулаан нилъеда цере арал гIалимзабаз, табигIуназгун асхIабзабаз.

Аллагьасул Расулас ﷺ гьесизарулаан цо-цо хасал сураби, аятал батIа-батIайиса цIализе, гьезул гIемерал лъикIлъабигун ажру-кириги баян гьарун. Хирияб Къуръаналъул гьединал суратазул цояб ккола суратул «Мулк» (Табарака).

Гьеб сура цIаларасе кIудияб пайда щвезе буго. Гьеб ккола Къуръаналъул 67-абилеб сура. Гьеб рещтIана Маккаялда. Гьелдего абула «Мунжия» (хвасарлъи кьолеб), «МанигIа» (гьукъулеб) абураб гIадал. Гьеб сура цIалиялъ бусурбанчи цIунула дунялалда, хведал хабалъ ва Къиямасеб къоялъ ГIарасат майданалда талихIкъосиназдаса, квербакъула ризкъи цIикIкIинабиялъе.

«ТагIлимул мутагIаллим» абураб тIехьалда хъван буго ризкъи щвеялъе бищунго къуватал къагIидаби, гьезда гъорлъ рехсон буго суратул «Мулк» цIалиги. Жиндаса Аллагь разилъаяв ибну МасгIудидасан бицун буго: «Щибаб сордоялъ «Табарака ллази…» (суратул Мулк) цIаларав чи ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хабал гIазабалдаса цIунула. Аварагасул ﷺ заманалда нижеца гьеб сураялда абулаан «ЦIунулеб» абун...». (Насаи)

Ибн ГIабдуллагьидасан бицун буго: «АсхIабзабазул цояс жиндир чадир чIван буго цо хабада тIад, гьеб бакI хоб букIинги лъачIого. Гьедин вугеб хIалалда гьесда циндаго рагIизе байбихьула гьениса, хабалъ вукъун вугес «Табарака ллази» цIалулеб, цIализеги гьес гьеб лъугIизегIан цIалула. Сура цIалун лъугIун хадуб, гьев асхIаб Аварагасухъе ﷺ уна ва абула: «Я Аллагьасул Расул ﷺ, дица дирго чадир лъуна хабада тIад, хабада тIад гьеб лъолеб букIинги лъачIого. Цинги дида рагIана гьенив вукъарас суратул «Мулк» лъугIизегIан цIалулеб», - абун. Гьесие жаваб гьабун Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Гьеб сура буго жинца цIунулеб, хвасар гьарулеб, хабал гIазабалдаса инсанги хвасар гьавулеб», - абун. (Тирмизи)

Жеги Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Къуръаналда жаниб буго лъеберго аяталдаса гIуцIараб сура, жинцаги инсанасул мунагьал чуризегIан гьесие шафагIат гьабулеб. Гьеб ккола «Табарака ллази биядигьил мулку...» («Ал-Мулк» сурат)». (Абу Давуд, Тирмизи)

ХIасил гьабун абуни, гьеб сура цIали гIицIав Аллагьасул ﷻ разилъиялъе гIоло щибаб къойил цIализе гIадатлъун гьабурав чиясе БетIергьанасул ﷻ рахIму-цIоб, ризкъиялъулъ гIатIилъи, хабал гIазабалдаса хвасарлъигун Къиямасеб къоялъ талихI бати ва шафагIат гьаби щвела, ин ша Аллагь ﷻ.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


ЧIор речIчIиялъул турнир

ГӀахвахъ районалъул гӀадамазда гьоркьоб «Лучник» клубалда тIобитIана чIор речIчIиялъул турнир.  Турниралъул хӀурматиял гьалбаллъун рукӀана МахӀачхъалаялъул централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултанов, Шамсудин Шамсудинов - ГӀахьвахъ районалъул имамзабазул советалъул председатель ва «ГIахьвахъ...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...