Аслияб гьумералде

Лъималазда къоче

Лъималазда къоче

ТIадегIанав Аллагьас инсанасе кьурал нигIматазул цоялдасан ккола лъимал. БитIараб тарбия кьеялдалъун лъимал лъугьуна Аллагьасул ва аварагасул нух ккураллъун. Исламалда лъимал ккола Аллагьас нилъехъе кьураб аманат. Гьединлъидал эбел-инсуда тIадаб буго Аллагь разияб хIалалъ гIисиналгун рукIа-рахъине.

БитIараб тарбия абураб жоги цо-цо умумузда мекъи бичIчIулеб буго. Лъималаздехун хъачIго вукIин, гьезде вагъи, мекъаб жо гьез гьабидал кьаби, рокъор расандизе риччангутIи ва жалгоги гьелгун расандунгутIи ва гьелда релълъараб битIараб тарбия бугин кколеб буго гIемерисезда. ГIемер рагIула абулеб гIолилаз жеги лъималазда убачцин гьабичIин абун.

Цинги, саназде рахиндал, къваригIуна нилъее гьеб куцалда хъачIлъиялда хьихьарал лъимал нилъеда гурхIун, адабалда рукIине. Гьайгьай гьеб кколаро лъималазе кьолеб битIараб тарбия. Лъималазе кьолеб битIараб тарбиялъулъ дунял-гIаламалъего мисаллъун вуго хирияв Бичасул Расул . Аварагасе лъимал рокьулаан, гьелгун васандун заман инабизеги бокьулаан. ГIисинго рукIаго бищун лъималазе хIажатаб жо буго эбел-инсул рокьи ва хIеренлъи.

Абу Гьурайратидасан бицана: «Яс ФатIиматихъеги вачIун аварагас ахIана: «Лъимал ругищ гьанир?» - илан. КIудадал гьаракь рагIидал ФатIиматил вас ХIасан, рохалилаб гьаркьидалъун, аварагасухъе вортана ва гьесда хурхана. Аварагги гьесда къочана», - ян (Муслим).

ГIагарал лъималазда гуребги цогидаздаги гурхIулаан авараг r ва рокьи загьир гьабулаан. Усама ибн Зайдица бицана: «Бичасул Расулас дунги гьесул r ясалъул вас ХIасанги жиндирго r накабазда гIодор чIезарулаан. ЛъикIаб хIалалдаги къочун, дугIаги гьабун, абулаан: «Я Аллагь , Дурго рахIму-цIоб гьал лъималаздеги биччай, дие гьел кутакалда рокьулелъул», - илан (Бухари).

Лъималазда цевесан унаго аварагас гьезие салам кьолаан, цинги гьездехун вуссунаан. РикIкIадаб сапаралдаса вачIиндал рукъалъул агьлуялъул лъималгун дандчIвалаан. Хъизан-лъималазда бищун гурхIулевлъун вукIана нилъер сайид . ГIисинал лъималги рачун аварагасухъе рачIиндал, кодоре рачун дугIа гьабулаан, кIалдиб гьуинлъи бахунаан. Ансаразухъе гьоболлъухъе щведал, гьезул лъималазе салам кьун, бутIрузда квер бахъулаан. Уммусаламатил яс Зайнабгун васандун, аварагас гьелда чанго нухалъ хIеренго абуна «Зувайнаб, я Зувайнаб», абун, ай цIар хIеренго абун.

Цо къоялъ авараг какилъ вукIаго тIаде вачIана ясалъул вас ХIасан. Васандулаго гьев аварагасул мугъзаде вахана. Гьев гIодове рещтIинегIан авараг суждаялда чIана. Цинги, какдаса салам кьедал, аскIор ругел цо-цо асхIабзабаз абуна: «Я Бичасул Расул , дуца сужда халат бахъинейищ гьабураб?» - илан. Жаваб гьабун аварагас абуна: «Дир вас мугъзаде вахана ва гьев гIедегIизавизе дие бокьичIо», - ян.

ЖАБИР МАЖИДОВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Пакистаналъул посолгун дандчIвана

Пакистаналъул Россиялда вугев посол Файсал Нияз Тирмизи вачIун вукIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гӀахьаллъана ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул рахъалъ министрасул ишал тӀуразарулев, Россиялъул БахӀарчи Темирлан АбутӀалимов, ДРялъул экономикияб...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...