Аслияб гьумералде

Берцинал рагIаби

Берцинал рагIаби

Берцинал рагIаби

Кинаб рахъалдасан батаниги, щивав чияс жиндир гIамал-хасият лъикIал тIабигIатазде куцазе ккола. ЛъикIал тIабигIатал чорхолъ рессизари, гьезда рекъон гIумру гьаби ккола нилъ Аварагасда нахърилълъараллъун рукIин. Тасаввуф, гьелъул нух, гьелъ малъулеб, ай кинабго ккола рехсараб хIалалда хьвадиялде нилъ рачунеб шагьра. Нилъ тасаввуфалде хIажаталлъунги руго.

 

Щайин абуни, къанагIат гурони букIунаро рекIел унтабаздаса гIицIлъи, нахъегIанал гIамалал чорхолъ гьечIолъи. Къуръаналда буго (магIна): «Нужеца загьириялги батIиниялги мунагьал те», - абун.

Имам ар-Разияс хъвалеб буго: «Загьириял мунагьал - гьел руго рихьулел лугбаз гьарулел. БатIиниял - чIухIи, хIасад, гIужбу, бусурбабазе квешлъи бокьи гIадал рекIел пишаби», - ян. Гьел киназдасаго гIицIлъиялде ва загьириял гIамалал берцин гьариялде рачуна тасаввуфалъ.

Рехсей гьабила батIи-батIиял имамзабаз тасаввуфалъул хIакъалъулъ абурал рагIабазул.

Имам Нававияс абуна: «Тасаввуф нухалъул аслу-къагIида щуго буго: гIадамазда рихьулебги рихьуларебги бакIазда Аллагьасдаса ﷻ хIинкъи. Пишабазулъги рагIабазулъги Аварагасда ﷺ нахърилълъин.

ГIадамазул лъикIлъиялъулъги квешлъиялъулъги гьездаса руссин (гьезда мугъчIван рукIунгутIи).

Дагьлъиялъулъги гIемерлъия-лъулъги Аллагьасдаса ﷻ рази рукIин. Рохелазулъги пашманлъабазулъги Аллагьасде ﷻ руссараллъун рукIин.

Имам Гъазалияс абуна: «Дида якъинго лъана суфизаби рукIин хасс гьабун Аллагьасде ﷻ унеб нухда ругел чагIи. Гьезул хьвада-чIвади, хьвада-чIвадиялъулъ бищун берцинаб букIин. Гьезул нухги, нухазул бищун битIараб букIин. Гьезул тIабигIаталги, тIабигIатазул бищун рацIцIадал рукIин».

Тасаввуф-агьлуялде инкар гьабулезда дандеги абун буго: «ТIарикъаталда тIасан кIалъай гьабулез щибха абулеб бугеб гьезул хIакъалъулъ, тIарикъаталъул тIагьаратго шартIазул тIоцебесеблъун бугеб хIалалда, Аллагь ﷻ хутIун цогидалдаса жидер ракI тIубанго бацIцIад гьаби бугел...», - абун.

Тасаввуфалъул нухде лъугьун, гьениб батараб пайда халлъун ва гьелъул пихъал чIамун хадубги Гъазалияс абун буго: «Суфизабазул мухъилъе лъугьин парзул-гIайн буго. Щайин абуни, гIайибаздаса (мунагь-хатIабазде ккеялдаса) цIунарал чагIи аварагзаби гурони гьечIо», - ян.

Жунайдул Багъдадияс абуна: «Тасаввуф буго тIадегIанал ахлакъазда гIамал гьаби ва гIодорегIанал тей», - абун.

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагас ﷺ гIибадаталда тIадчIей гьабулеб букIана. ГIемер тIадчIей гьабураб гIибадатазул цояб ккола кIалкквей. ГIабдуллагь ибн Шакъикъидасан бицана: «Дица ГIаишатида гьикъана Аварагасул ﷺ кIалалъул хIакъалъулъ.   Гьелъ абуна: «Гьес кIал гIемер кколаан, хIатта нижеца абизегIан:...


Бицунелда хадуб халккве

НекIсиял египеталъулазул букIун буго хвалда хурхун абулеб берцинаб рагIи: хварал чагIи Алжаналъул кавабахъ ратаразда дандчIвайдал гьезие кьолеб букIун буго кIиго суал, цинги гьезул жавабазда рекъон, хIукму гьабулеб букIун буго Алжаналде лъугьине гьезие ихтияр кьелищ яги кьеларищ абун: «1)...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Цадахъ гIуна   Дица дирго лъимер ясли-ахалде битIичIо. Гьеб кидаго дида цадахъ букIуна. Ниж цадахъ хIала, цадахъ кванала. Дица лъимер сундасаго цIунула. Гьанжейин абуни вас школалде ине ккола. Дунги гьечIого гьенив вукIине ккола гьев. Гьебин абуни нижее захIмалъизе буго. Щибдай гьабун лъикI?...


Куркъиялъул пайда

Риидалил заман тIаде щведал базараздагун тукабазда загьирлъула бищунго хириял нигIматазул цояб - куркъи. Гьелъул къимат гьабула лъикIаб махIалъухъ, гьуинаб ва беэнаб тIагIамалъухъ. Амма куркъи ккола тIагIамаб гьуинлъи гуребги, сахлъиялъе гIемерал пайдаял жал гъорлъ бугеб къиматаб кванил...


НухIил тIупан

НухӀ аварагасул заманалда тIолабго дунялалдагойищ тIупан тIун букӀараб? ГӀемерисел гӀалимзабазул ва Къуръаналъул тафсирчагӀазул пикруялда рекъон, тӀолабго дунялалдаго тIупан тIун букӀун буго. Гьелъие далил хӀисабалда гьез рачана гьеб лъугьа-бахъиналъе сипат гьабулел аятал.   ТIадегIанав...