Аслияб гьумералде

Баргъич

Баргъич

Баргъич ххей аварагасул ﷺ суннат буго. ГIемерисеб мехалъ Аллагьасул расулас ﷺ баргъич ххуна кваранаб квералъул гьитIинаб килщида. Цо-цо мехалъ квегIалъул гьитIинаб килщидаги ххуна. Гьебги суннат ккола.

 

Кинниги кваранаб рахъалда ххезе хирияб буго. Щайин абуни, гьелъул хIакъалъулъ гIемерал ва кьучIал хIадисал рачIана, квегIалъул рахъалдаса цIикIкIун. ГIалимзабаз абуна баргъич ххей салафу-салихIуназулги ва гьединго цере рукIарал умматалъул гIадатлъунги букIанин. Бихьиназе меседил баргъич бегьуларо, гIарцул гурони. Руччабазе меседил баргъич бегьизабуна. Аварагасул ﷺ баргъич букIана «МухIаммадун расулуЛлагь» абун тIад накъищ хъвараб. Гьеб баргъич хадуб билана.

МугIайкъиб абурав асхIаб вукIана Бадруялъул гъазаваталдаги гIахьаллъарав. Гьев вукIана авараг ﷺ Мадинаялда вугев мехалъ гьесул баргъич цIунарав чилъун. Авараг ﷺ накълулъидал баргъич щвана Абубакар-асхIабасухъе. Гьес баргъич кьола МугIайкъибихъе цIунизе. Гьединго гьес ГIумар-асхIабихъ ва ГIусман-асхIабихъ гьеб бугеб мехалдаги цIунана. Амма ГIусман-асхIабасул заманалда гьеб баргъич Арис абураб гъуялъубе бортула. Баргъич лъабго къоялъ балагьула, амма батуларо.

Имам Бажуриясги ибну ХIажар ГIаскъаланиясги хъвалеб буго: «ХIакъикъаталдаги гьеб баргъичалда жаниб аварагасул ﷺ битIараб низамалъул рухI букIана. Гьелъул букIана Сулайман аварагасул баргъичалъул гIадинаб къуват. Сулайман аварагасухъа баргъич тIагIиндал, къуват нахъе ана. Гьединго ГIусман-асхIабасул заманалда, аварагасул ﷺ баргъич тIагIиндал, байбихьана нилъеда лъалел питнаби, цоцада ричIчIунгутIи, халипасухъ гIенеккунгутIи гIадал ишал лъугьине. Ахиралда ГIусман чIвана Къуръан цIалулеб мехалда», - ян.

Ибну ГIалланица абуна, гIадамаз Сулайман аварагасул баргъичалъул гIажаиблъи гьабулин, амма МухIаммад аварагасул ﷺ баргъичалъул гIажаиблъи гьабуларин. Гьелда жанибин абуни букIана гIажаибаб къуват, жинца авараг ﷺ накълулъаниги, гьесул гIадинаб ритIухъаб бетIерлъи чIезабулеб. Баргъич тIагIиндал питнабазде байбихьана.

 

Шамил МухIаммадов

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


Учительзабиги кIочон течIо

Хъайтагъ районалда тӀобитӀана РабигIул аввал моцӀалъе сайгъат гьабураб гӀелмияб мажлис. Гьелда гӀахьаллъана районалъул бетӀер ХӀасанов Запир; районалъул имамзабазул советалъул председатель - Салимов ГӀабдулла; Югалъулаб территориалияб округалда Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул вакил Рамазанов...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...