Аслияб гьумералде

КIиго кири щолел

КIиго кири щолел

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  лагъзадерида тIадкъан руго батIи-батIиял гIамалал ва щибаб гIамалалъухъ кири кьезе къотIиги гьабун буго. Гьелда тIаде, цо-цо гIамалал ва хасал тайпаби руго жидер гIамалалъухъ кири цIикIкIун кьолел.

 

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Адамил лъимадул гьабураб щибаб лъикIаб гIамалалъухъ кири цIикIкIинабула бищун дагьаб анцIго нухалде щвезегIан, амма гьеб (Аллагьасе бокьиялдалъун) анкьнусгоялдеги бахине бегьула. ТIадегIанав Аллагьас абун буго: «КIал кквей хутIизегIан, гьеб (лагъас) Дие гIоло гьабула, гьелъухъ кириги Дицаго кьела гьесие», - абун (ибн Мажагь). БетIергьанас ﷻ  лагъасул гIамалалъе кири цIикIкIинабула, хIатта цо Жиндаго гурони лъалареб къадаралде бахинабунги.

Гьединго руго жидер ишазухъ ва гIамалазухъ кIиго нухалъ кири щолел гIадамазул тайпаги. Имам Ас-СуютIияс данде гьарун руго гьединал гIадамазул баян ва кIиго нухалъ кири кьезе рагIи кьурал гIамалазул хIакъалъулъ биценал.

Аварагасул руччаби. Гьездехун хитIаб гьабун ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  абулеб буго (магIна): «Нужер Аллагьасе ﷻ  ва Гьесул Аварагасе ﷺ мутIигIлъарал, цинги лъикIал гIамалалги гьарурал, Нижеца гьелъухъ нужее кьела кIиго нухалъ цIикIкIун ажру», - абун (суратул «АхIзаб», 31 аят).

ТIехь жидехъе рещтIарал, цинги Ислам къабул гьабурал. Гьезул хIакъалъулъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  абун буго (магIна): «Цебе Нижеца жидехъе тIехь кьурал, гьелда (Къуръаналда) цебеккун, (цинги) жидеца гьелда иманги лъурал», «Гьел руго жидее (гьабураб гIамалалъухъ) ажру кIиго нухалъ цIикIкIун кьезе ругел», - абун (сура «ал-Къасас», 52 ва 54 аятал).

ЗахIмалъаби раччун Къуръан (гIелму) бичIчIарал чагIи. ГIаишатидасан бицун буго Аллагасул ﷻ  Расулас ﷺ абунин: «Къуръан лъикI лъалев чи (ахираталда) къадруял, рацIцIадал малаикзабигун вукIуна. Къуръан цIалулев чиясе, (гьеб лъазабулелъул) захIмалъаби хIехьон, кIиго нухалъ кири букIине буго», - ян (Бухари, Муслим).

БитIараб хIукму гьабулев чи. ГIамр ибну ГIасидасан бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «ХIакимас, ижтигьадги гьабун хIукму къотIараб мехалъ, гьабураб хIукмуялъулъ витIунги ккани, гьесие кIиго кири щола. Амма жиндирго ижтигьадги хIалтIизабун хIукму къотIулелъул мекъи ккани, (гьеб мехалъги) гьесие цо (бугониги) кири щола», - ян (Бухари, Абу Давуд).

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....