Аслияб гьумералде

КIиго кири щолел

КIиго кири щолел

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  лагъзадерида тIадкъан руго батIи-батIиял гIамалал ва щибаб гIамалалъухъ кири кьезе къотIиги гьабун буго. Гьелда тIаде, цо-цо гIамалал ва хасал тайпаби руго жидер гIамалалъухъ кири цIикIкIун кьолел.

 

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Адамил лъимадул гьабураб щибаб лъикIаб гIамалалъухъ кири цIикIкIинабула бищун дагьаб анцIго нухалде щвезегIан, амма гьеб (Аллагьасе бокьиялдалъун) анкьнусгоялдеги бахине бегьула. ТIадегIанав Аллагьас абун буго: «КIал кквей хутIизегIан, гьеб (лагъас) Дие гIоло гьабула, гьелъухъ кириги Дицаго кьела гьесие», - абун (ибн Мажагь). БетIергьанас ﷻ  лагъасул гIамалалъе кири цIикIкIинабула, хIатта цо Жиндаго гурони лъалареб къадаралде бахинабунги.

Гьединго руго жидер ишазухъ ва гIамалазухъ кIиго нухалъ кири щолел гIадамазул тайпаги. Имам Ас-СуютIияс данде гьарун руго гьединал гIадамазул баян ва кIиго нухалъ кири кьезе рагIи кьурал гIамалазул хIакъалъулъ биценал.

Аварагасул руччаби. Гьездехун хитIаб гьабун ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  абулеб буго (магIна): «Нужер Аллагьасе ﷻ  ва Гьесул Аварагасе ﷺ мутIигIлъарал, цинги лъикIал гIамалалги гьарурал, Нижеца гьелъухъ нужее кьела кIиго нухалъ цIикIкIун ажру», - абун (суратул «АхIзаб», 31 аят).

ТIехь жидехъе рещтIарал, цинги Ислам къабул гьабурал. Гьезул хIакъалъулъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  абун буго (магIна): «Цебе Нижеца жидехъе тIехь кьурал, гьелда (Къуръаналда) цебеккун, (цинги) жидеца гьелда иманги лъурал», «Гьел руго жидее (гьабураб гIамалалъухъ) ажру кIиго нухалъ цIикIкIун кьезе ругел», - абун (сура «ал-Къасас», 52 ва 54 аятал).

ЗахIмалъаби раччун Къуръан (гIелму) бичIчIарал чагIи. ГIаишатидасан бицун буго Аллагасул ﷻ  Расулас ﷺ абунин: «Къуръан лъикI лъалев чи (ахираталда) къадруял, рацIцIадал малаикзабигун вукIуна. Къуръан цIалулев чиясе, (гьеб лъазабулелъул) захIмалъаби хIехьон, кIиго нухалъ кири букIине буго», - ян (Бухари, Муслим).

БитIараб хIукму гьабулев чи. ГIамр ибну ГIасидасан бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «ХIакимас, ижтигьадги гьабун хIукму къотIараб мехалъ, гьабураб хIукмуялъулъ витIунги ккани, гьесие кIиго кири щола. Амма жиндирго ижтигьадги хIалтIизабун хIукму къотIулелъул мекъи ккани, (гьеб мехалъги) гьесие цо (бугониги) кири щола», - ян (Бухари, Абу Давуд).

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Баркала, лъикӏал гӏадамазе

Аллагьасул кумекалдалъун дицаги хъизан Бариятицаги исана хӏеж борхана.Тӏоцебе хирияб ракьалде сапар бухьунев щивав чиясул букӏунеб батила ургъел, рекӏел рахӏатхвей. Амма нижер къукъаялъе битӏккана: къукъаялъе нухмалъулев, Унсоколо районалъул Хъахӏабросулъа Гъазиясул Мухӏаммад-хӏажи ватана кутакалда...


Муса аварагасул гIанса Дагъистаналда

МахӀачхъалаялъул аслияб мажгиталда муъминзабазе рес щвана Муса аварагасул гIансаялъул кесек бихьизе. Гьеб асар цIунун буго Грециялъул Андрос чӀинкӀиллъиялда бугеб Никольскиясул монастиралда.   Гьеб асар Грециялдаса Кавказалде босизе кумек гьабуна Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев...


«Аварагасул ﷺ ирс» фильмалъул цебелъей

Инхо росулъа шайих ГӀабдулхӀамид-афандиясул гӀумруялъе ва рухӀияб ирсалъе сайгъат гьабураб «Аварагасул ирс» абураб фильмалъул цебелъеялда гӀахьаллъана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиги. Гьеб тадбир тIобитIана «Россия – дир тарих» абураб тарихияб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIухIаллъун йиго     Гьале лъабго моцIгIанасеб заман буго щибго гьабизе бокьуларого. Цее хIалтIулаан, цIалдолаан, гьудулзабигун дандчIвалаан, гIумруялдаса рохел букIунаан. Амма гьанже бокьулеб буго егизе, телевизоралъухъ балагьизе, дунго дидаго йикIине. Росасдаги хехго ццим бахъуна,...


Аварагасул ﷺ ахирисеб васият

Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.   Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна):...