Аслияб гьумералде

КIиго кири щолел

КIиго кири щолел

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  лагъзадерида тIадкъан руго батIи-батIиял гIамалал ва щибаб гIамалалъухъ кири кьезе къотIиги гьабун буго. Гьелда тIаде, цо-цо гIамалал ва хасал тайпаби руго жидер гIамалалъухъ кири цIикIкIун кьолел.

 

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Адамил лъимадул гьабураб щибаб лъикIаб гIамалалъухъ кири цIикIкIинабула бищун дагьаб анцIго нухалде щвезегIан, амма гьеб (Аллагьасе бокьиялдалъун) анкьнусгоялдеги бахине бегьула. ТIадегIанав Аллагьас абун буго: «КIал кквей хутIизегIан, гьеб (лагъас) Дие гIоло гьабула, гьелъухъ кириги Дицаго кьела гьесие», - абун (ибн Мажагь). БетIергьанас ﷻ  лагъасул гIамалалъе кири цIикIкIинабула, хIатта цо Жиндаго гурони лъалареб къадаралде бахинабунги.

Гьединго руго жидер ишазухъ ва гIамалазухъ кIиго нухалъ кири щолел гIадамазул тайпаги. Имам Ас-СуютIияс данде гьарун руго гьединал гIадамазул баян ва кIиго нухалъ кири кьезе рагIи кьурал гIамалазул хIакъалъулъ биценал.

Аварагасул руччаби. Гьездехун хитIаб гьабун ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  абулеб буго (магIна): «Нужер Аллагьасе ﷻ  ва Гьесул Аварагасе ﷺ мутIигIлъарал, цинги лъикIал гIамалалги гьарурал, Нижеца гьелъухъ нужее кьела кIиго нухалъ цIикIкIун ажру», - абун (суратул «АхIзаб», 31 аят).

ТIехь жидехъе рещтIарал, цинги Ислам къабул гьабурал. Гьезул хIакъалъулъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  абун буго (магIна): «Цебе Нижеца жидехъе тIехь кьурал, гьелда (Къуръаналда) цебеккун, (цинги) жидеца гьелда иманги лъурал», «Гьел руго жидее (гьабураб гIамалалъухъ) ажру кIиго нухалъ цIикIкIун кьезе ругел», - абун (сура «ал-Къасас», 52 ва 54 аятал).

ЗахIмалъаби раччун Къуръан (гIелму) бичIчIарал чагIи. ГIаишатидасан бицун буго Аллагасул ﷻ  Расулас ﷺ абунин: «Къуръан лъикI лъалев чи (ахираталда) къадруял, рацIцIадал малаикзабигун вукIуна. Къуръан цIалулев чиясе, (гьеб лъазабулелъул) захIмалъаби хIехьон, кIиго нухалъ кири букIине буго», - ян (Бухари, Муслим).

БитIараб хIукму гьабулев чи. ГIамр ибну ГIасидасан бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «ХIакимас, ижтигьадги гьабун хIукму къотIараб мехалъ, гьабураб хIукмуялъулъ витIунги ккани, гьесие кIиго кири щола. Амма жиндирго ижтигьадги хIалтIизабун хIукму къотIулелъул мекъи ккани, (гьеб мехалъги) гьесие цо (бугониги) кири щола», - ян (Бухари, Абу Давуд).

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...