Аварагасул ﷺ хьит

АсхIабзабаз Аварагасул ﷺ хьитазулги сипат гьабун бицана. ХIафиз ГIиракъияс «Алфият» абураб тIехьалда назму хъвана: «Гьев хIатIигIицIго хьвадулаан унтарасухъе ваккизе, хьиталги хуффабиги гьечIого». Гьедин Авараг ﷺ хьвадана Аллагьасдаса ﷻ цIикIкIун кири щвезе букIине.

Имам Бажурияс рехсана Аварагасул ﷺ хьит букIанин тIеренаб, нахъаса хIетIе кколеб тIомалъул чIоло бугеб. Цебесеб рахъ букIана мацIгIадинаб, дагьабго халатаб. Гьедин хьит гьабиялъе гIилла букIана Аварагасул ﷺ сабабат килищ дагьаб халатаб букIин.

Сандалал аварагзабазул хьиталлъун рикIкIуна. Цогидал хьитазде гIадамал руссана бакI рекъонгутIиялъ. Амма цогидал хьитал ретIине бегьула ва щибго къварилъи гьечIо.

Цо-цо хIафизаз рехсана Аварагасул ﷺ хьиталъул кьер букIанин тIогьилаб. Гьеб хьитги букIанин гIакдал тIомол гьабураб. Гьединго рехсана, хьитал Аварагас ﷺ кодор кколаанин квегIаб ишара гьабулеб килищалъ. Гьелъ тIоритIел гьабула, кигIан гьитIинаб жо Аварагас ﷺ гьабулеб букIаниги, асхIабзабаз ракIалда чIезабулеб букIиналде.

Ибну ГIумар ккола Аварагасда ﷺ нахъвилълъун, релълъенлъи гьабурав асхIаб. ГIубайд ибну Журайжица гьикъула гьесда: «Дида мун вихьулев вуго тIомол хьиталги ретIун», - ян. Гьес абула: «Дида бихьана Аварагас ﷺ тIомол хьитал ретIун. Гьелъ диеги бокьула гьел ретIине», - ян.

Ибну МасгIуд вукIана Аварагасул ﷺ хьитал, къандалъо, сивак ва тIомол таргьа, сапаралда цадахъ босун, гьезул тIалаб гьабулев чи. Авараг ﷺ тIаде вахъунелъул ва гIодов чIолелъул гьес хьитал ретIулаан ва рахъулаан. Хьиталги рахъун, гьел къвалакь кколел рукIун руго ибну МасгIудица, Авараг ﷺ тIаде вахъинегIан.

Ибну СагIдица абуна Анас ибн Маликги вукIанин хьитазухъги тIаргьаялъухъги балагьулев чиян.

Жабир-асхIабас бицана Аварагас ﷺ гьукъанин квегIаб квералъ кваназе ва цояб хIатIида хьитги ретIун хьвадизе. Рес къотIун гурони квегIаб квералъ кваназе карагьатаб буго, гьединго, цого хьит ретIун вилъинеги. Кваранаб рахъ хIалтIизабизе лъикIаб буго лъикIалщинал ишазулъ. Мисалалъе, мажгиталде лъугьунаго, кваналеб мехалда ва гь. ц. ГIодобегIанал ишазулъ лъикIаб буго квегIаб рахъ хIалтIизабизе. Мисалалъе, хIажатханалде унелъул, мегIер ссунхулеб мехалда.

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.

Беларусь Республикаялъул тахшагьар Минскалда тӀобитӀана «Механизмы укрепления межкультурного взаимодействия и духовно-нравственных ценностей на международной арене» абураб цIаралда гъоркь халкъазда гьоркьосеб форум. Исламияб маданияталъул, гӀелмуялъул ва лъай кьеялъул фондалъул...

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21). Нужеца...

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ. Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда. ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....

Аварагасул ﷺ хьит