Аслияб гьумералде

ЦIаялдаса цIунизе руго

ЦIаялдаса цIунизе руго

«Бихьинчи пасалъани – хъизамго пасалъула, чIужугIадан пасалъани - тIолабго халкъ пасалъула», - ян абураб абиялдаса баянлъула хъизамалъе, хасго ясазе битIараб тарбия кьеялъул бугеб кIвар.

 

Ислам бачIиналде гIарабазул гIадат букIун буго гьаюрай яс чIагого ракьулъ лъолеб. Ислам бачIун хадуб руччабазул адаб-хIурмат гьабизе кколеблъи малъана аварагас ﷺ. Гьелъул хIакъалъулъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна (магIна): «Жий чIаго ракьулъ юкъун йикIарай гьитIинай ясалдаги гьикъулеб гIужалъ: «Мун щиб мунагь букIун чIагого ракьулъ юкъун йикIарай», - абун. (Сура «Ат-Таквир», 8-9 аятал).

Амма жакъаги гьеб квешаб гIадаталъул асар нилъелъги загьирлъула. Масала, яс гьайидал цо-цо бихьинал пашманлъун лъугьин.

Исламияб диналъ чIужугIадан кутакалда хира гьаюна. Хъизамалда лъимер гьаби, батIалъи гьечIо - яс ялъуни вас, гьеб ккола эбел-инсуе Аллагьасул ﷻ рахъалдасан бугеб рахIмат. БитIараб тарбия кьун лъимал ва хасго ясал гIезаруралъухъ Аллагьасул ﷻ рахъалдасан бугеб кири-ажру лъалел умумул, яс гьайидал, жеги цIикIкIун рохизе рекъараб буго.

Ясазул эбел-инсуе бугеб хиралъи рехсон рачIарал хIадисал гIемерал руго. ГIаишатидасан бицана: «Цо къоялъ гьардолей чIужугIадан щвана дихъе цадахъ кIиго ясги ячун. Гьезие кьезе цо чамасадак гурони батичIо рокъоб. Гьелъ гьеб нигIмат кIийидеги бекун ясазе кьуна. Гьелъул хIакъалъулъ аварагасда ﷺ бициндал, гьес ﷺ абуна: «Гьел ясаз жужахIалъул цIаялдаса цIунизе руго жидехъе хIалбихьилъун ритIарал гIадамал», - илан. (Бухари, Муслим, Тирмизи)

Анас бин Маликидасан бицана аварагас ﷺ абунин: «Балугълъиялде рахинегIан кIиго ясалъе битIараб тарбия кьурав чи Алжаналъув дунгун гьадин рукIина (кIиго килищги цоцалъ гъункизабун бихьизабуна)», - ян. (Муслим)

 

Жабир Мажидов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...