Аслияб гьумералде

ЦIаялдаса цIунизе руго

ЦIаялдаса цIунизе руго

«Бихьинчи пасалъани – хъизамго пасалъула, чIужугIадан пасалъани - тIолабго халкъ пасалъула», - ян абураб абиялдаса баянлъула хъизамалъе, хасго ясазе битIараб тарбия кьеялъул бугеб кIвар.

 

Ислам бачIиналде гIарабазул гIадат букIун буго гьаюрай яс чIагого ракьулъ лъолеб. Ислам бачIун хадуб руччабазул адаб-хIурмат гьабизе кколеблъи малъана аварагас ﷺ. Гьелъул хIакъалъулъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна (магIна): «Жий чIаго ракьулъ юкъун йикIарай гьитIинай ясалдаги гьикъулеб гIужалъ: «Мун щиб мунагь букIун чIагого ракьулъ юкъун йикIарай», - абун. (Сура «Ат-Таквир», 8-9 аятал).

Амма жакъаги гьеб квешаб гIадаталъул асар нилъелъги загьирлъула. Масала, яс гьайидал цо-цо бихьинал пашманлъун лъугьин.

Исламияб диналъ чIужугIадан кутакалда хира гьаюна. Хъизамалда лъимер гьаби, батIалъи гьечIо - яс ялъуни вас, гьеб ккола эбел-инсуе Аллагьасул ﷻ рахъалдасан бугеб рахIмат. БитIараб тарбия кьун лъимал ва хасго ясал гIезаруралъухъ Аллагьасул ﷻ рахъалдасан бугеб кири-ажру лъалел умумул, яс гьайидал, жеги цIикIкIун рохизе рекъараб буго.

Ясазул эбел-инсуе бугеб хиралъи рехсон рачIарал хIадисал гIемерал руго. ГIаишатидасан бицана: «Цо къоялъ гьардолей чIужугIадан щвана дихъе цадахъ кIиго ясги ячун. Гьезие кьезе цо чамасадак гурони батичIо рокъоб. Гьелъ гьеб нигIмат кIийидеги бекун ясазе кьуна. Гьелъул хIакъалъулъ аварагасда ﷺ бициндал, гьес ﷺ абуна: «Гьел ясаз жужахIалъул цIаялдаса цIунизе руго жидехъе хIалбихьилъун ритIарал гIадамал», - илан. (Бухари, Муслим, Тирмизи)

Анас бин Маликидасан бицана аварагас ﷺ абунин: «Балугълъиялде рахинегIан кIиго ясалъе битIараб тарбия кьурав чи Алжаналъув дунгун гьадин рукIина (кIиго килищги цоцалъ гъункизабун бихьизабуна)», - ян. (Муслим)

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Хварал нухда регIулев

«Хвел-хоб кIочараб, къойил холел гIадамазул хабар рагIаниги нилъго хвелин ракIалдецин кколареб гIажаибаб дунял бачIун буго». Гьединал пикрабазда вукIаго, ракIалде бачIана хварал чагIи чурулев чиясулгун гара-чIвари гьабизе лъикI букIинаанин абураб пикру. ЦIех-рех гьабулаго, гьединав чи...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кредит босана...   Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...