Аслияб гьумералде

Какда хадуб гьабизе беццараб

Какда хадуб гьабизе беццараб

Какда хадуб гьабизе беццараб

Имамасе, гьесда хадуб как балесе, живго цохIо как балесе, бихьиназе ва руччабазе, сапаралда вугесе ва гьел гурел цогидазеги какда хадуб дугIа, зикру ва истигъфар гьабизе лъикIаб буго.

Абу Амаматица бицараб хIадисалда буго: «Аварагасда ﷺ гьикъун буго кинаб дугIаялъе Аллагьас ﷻ жаваб гьабулебилан. Аварагас ﷺ абун буго: «Сардил ахиралда ва паризаял каказда хадуб», - илан.

Савбаница бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ какдаса лъугIидал Аллагьасе ﷻ лъабго нухалъ истигъфар бачунаан. Цинги абулаан: «Аллагьумма анта ссалам ва минка ссалам табаракта йа залжалали вал икрам». Гьебго хIадис бицарав АзрагIида гьикъана истигъфар кин бачунеб букIарабилан. Гьес абуна: «АстагъфируЛлагь, астагъфируЛлагь абун абулаанин Аварагас ﷺ».

Ибну Зубайрица щибаб какда хадуб тагьлил бачунаан: «Ла илагьа илла Ллагь(у), вахIдагьу ла шарика лагь(у), лагьул мулку ва лагьул хIамду, ва гьува гIала кулли шайъин къадир, ва ла хIавла вала къуввата илля биллагь(и), ва ла нагIбуду илла иййагьу, валагьу ннигIмату ва лагьул фазл(у), ва лагьу ссанаул хIасан, ла илагьа илла Лллагь(у) мухлисина лагьуддина ва лав каригьал кафирун». Цинги абулаан: «Щибаб какда хадуб гьадин тагьлил бачунаан Аварагасги ﷺ», - абун.

ДугIа ва зикру ракIалъ цIализе суннатлъула. Амма имамасе, хадуб как балезда малъиялъул къасдалда рагIизабун цIализе бегьула. Гьебги буго ибну ГIаббасица бицараб хIадисалъе гIоло: «ГIадамал паризиял какдаса тIурайдал, зикру бачунелъул гьаракь борхизаби, Аварагасул ﷺ заманалдаго букIараб жо буго. РагIун дугIа, зикру гьез цIалидал, дида лъалаан гьел какдаса тIуран рукIин», - ян. Гьаракь борхиги букIина как балезе квалквал гьабуларедухъ.

МугIазица бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ, дир кверги ккун, абуна: «Я МугIаз, АллагьасхIаги дие мун вокьула. Дица васият гьабулеб буго щибаб какда хадуб дуца цIалулеб - Аллагьумма агIинни гIала зикрика ва шукрика ва хIусни гIибадатика - тоге», - ян.

Абу Заррица бицана Аварагас ﷺ абунин: «Щив чи вугониги рогьалил какда хадуб, жеги хIатIал кIичIизе гьарухъе вукIаго, кIалъазегIан жинца абурав 10 нухалъ: Ла илагьа илла Ллагь(у), вахIдагьу ла шарика лагь(у), лагьул мулку ва лагьул хIамд(у), юхIйи ва юмит(у), ва гьува гIала кулли шайъин къадир, Аллагьас гьесие 10 лъикIлъиги хъвала, 10 квешлъиги бацIцIуна, 10 даражаги борхула, кинабго квешабщиналдасагун шайтIаналдаса гьеб къоялъ цIунаравлъунги вукIуна», - ян.

Дунял-ахираталъул лъикIабщинаб гьаризе бегьула какда хадуб дугIа гьабулев чияс. Гьединго жиндиего ялъуни бусурбабазул бокьарав чиясеги гьаризе бегьула.

Жабир Мажидов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


РухIияб бечелъи магIишаталда бараб гьечIо

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасе кьураб бищун кIудияб къиматаб нигIмат буго гIакълу. Гьебги ккола лъикIалда лъикIабинги, квешалда квешабинги абун, лъикIаб ккун, квешаб тун гIумру тIами. ГIакълу гьечIесда гьеб кIиябго батIа бахъизе лъаларо, гьелъул гIаксалда, квешаб лъикIабин ва лъикIаб квешаб батилан...


УФСИНалъулазулгун дандчӀвай

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIилов дандчIвана Россиялъул УФСИНалъул ДРялда бугеб идараялъулгун гьоркьорлъаби гьарулеб муфтияталъул вакил МухIаммад Къурбандибировгун ва УФСИНалъул начальникасул кумекчи  Шамил Хъарагищиевгун. Гьединго данделъиялда гӀахьаллъана рухӀиябгун тарбия...


Бицунелда хадуб халккве

НекIсиял египеталъулазул букIун буго хвалда хурхун абулеб берцинаб рагIи: хварал чагIи Алжаналъул кавабахъ ратаразда дандчIвайдал гьезие кьолеб букIун буго кIиго суал, цинги гьезул жавабазда рекъон, хIукму гьабулеб букIун буго Алжаналде лъугьине гьезие ихтияр кьелищ яги кьеларищ абун: «1)...


«Кавказалъул рагъул бахӀарчияб эпос – АхӀулгохI»

Дагъистаналъул гуманитарияб институталда тӀобитӀана Кавказалъул рагъул аслиял лъугьа-бахъиназул цояблъун кколеб АхӀулгохIалъул рагъул хӀакъалъулъ бицараб данделъи. Гьеб тадбиралда гIахьаллъана экспертал, тарих бокьулел, студентал. Данделъи нухда бачана ДГИялда цебе бугеб «Тарихалъул...


НухIил тIупан

НухӀ аварагасул заманалда тIолабго дунялалдагойищ тIупан тIун букӀараб? ГӀемерисел гӀалимзабазул ва Къуръаналъул тафсирчагӀазул пикруялда рекъон, тӀолабго дунялалдаго тIупан тIун букӀун буго. Гьелъие далил хӀисабалда гьез рачана гьеб лъугьа-бахъиналъе сипат гьабулел аятал.   ТIадегIанав...