Аслияб гьумералде

Какда хадуб гьабизе беццараб

Какда хадуб гьабизе беццараб

Какда хадуб гьабизе беццараб

Имамасе, гьесда хадуб как балесе, живго цохIо как балесе, бихьиназе ва руччабазе, сапаралда вугесе ва гьел гурел цогидазеги какда хадуб дугIа, зикру ва истигъфар гьабизе лъикIаб буго.

Абу Амаматица бицараб хIадисалда буго: «Аварагасда ﷺ гьикъун буго кинаб дугIаялъе Аллагьас ﷻ жаваб гьабулебилан. Аварагас ﷺ абун буго: «Сардил ахиралда ва паризаял каказда хадуб», - илан.

Савбаница бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ какдаса лъугIидал Аллагьасе ﷻ лъабго нухалъ истигъфар бачунаан. Цинги абулаан: «Аллагьумма анта ссалам ва минка ссалам табаракта йа залжалали вал икрам». Гьебго хIадис бицарав АзрагIида гьикъана истигъфар кин бачунеб букIарабилан. Гьес абуна: «АстагъфируЛлагь, астагъфируЛлагь абун абулаанин Аварагас ﷺ».

Ибну Зубайрица щибаб какда хадуб тагьлил бачунаан: «Ла илагьа илла Ллагь(у), вахIдагьу ла шарика лагь(у), лагьул мулку ва лагьул хIамду, ва гьува гIала кулли шайъин къадир, ва ла хIавла вала къуввата илля биллагь(и), ва ла нагIбуду илла иййагьу, валагьу ннигIмату ва лагьул фазл(у), ва лагьу ссанаул хIасан, ла илагьа илла Лллагь(у) мухлисина лагьуддина ва лав каригьал кафирун». Цинги абулаан: «Щибаб какда хадуб гьадин тагьлил бачунаан Аварагасги ﷺ», - абун.

ДугIа ва зикру ракIалъ цIализе суннатлъула. Амма имамасе, хадуб как балезда малъиялъул къасдалда рагIизабун цIализе бегьула. Гьебги буго ибну ГIаббасица бицараб хIадисалъе гIоло: «ГIадамал паризиял какдаса тIурайдал, зикру бачунелъул гьаракь борхизаби, Аварагасул ﷺ заманалдаго букIараб жо буго. РагIун дугIа, зикру гьез цIалидал, дида лъалаан гьел какдаса тIуран рукIин», - ян. Гьаракь борхиги букIина как балезе квалквал гьабуларедухъ.

МугIазица бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ, дир кверги ккун, абуна: «Я МугIаз, АллагьасхIаги дие мун вокьула. Дица васият гьабулеб буго щибаб какда хадуб дуца цIалулеб - Аллагьумма агIинни гIала зикрика ва шукрика ва хIусни гIибадатика - тоге», - ян.

Абу Заррица бицана Аварагас ﷺ абунин: «Щив чи вугониги рогьалил какда хадуб, жеги хIатIал кIичIизе гьарухъе вукIаго, кIалъазегIан жинца абурав 10 нухалъ: Ла илагьа илла Ллагь(у), вахIдагьу ла шарика лагь(у), лагьул мулку ва лагьул хIамд(у), юхIйи ва юмит(у), ва гьува гIала кулли шайъин къадир, Аллагьас гьесие 10 лъикIлъиги хъвала, 10 квешлъиги бацIцIуна, 10 даражаги борхула, кинабго квешабщиналдасагун шайтIаналдаса гьеб къоялъ цIунаравлъунги вукIуна», - ян.

Дунял-ахираталъул лъикIабщинаб гьаризе бегьула какда хадуб дугIа гьабулев чияс. Гьединго жиндиего ялъуни бусурбабазул бокьарав чиясеги гьаризе бегьула.

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...