ГьитIинабин ккоге
Инсанас мунагь гьабизе бегьула гьеб кIвар гьечIеблъунги рикIкIун. Амма исламалда мунагьалъул захIмалъи чIезабула жибго ишалдалъун гуребги, гьелдехун инсанасул бугеб бербалагьиялдалъунги. ГIалимзабаз бихьизабула щуго ахIвал-хIал, гьитIинаб мунагьцин кIудияб мунагьлъун лъугьине бегьулеб.
ТIоцебесеб - гьабураб мунагьалдаса щвараб рохел. Инсанасда щибго къварилъи ккечIеб мехалъ, гьелъул гIаксалда, жидерго мекъаб ишалдаса вохидал, гьеб ккола кIвар гьечIеб ракIалъул гIаламат.
КIиабилеб ккола рагьун мунагь гьаби. Цо-цо гIадамаз мунагьал гьарун гуребги, жидерго ишаздаса чIухIун, цогидаздаги бицуна. МухIаммад аварагас ﷺ абуна: «Дир тIолабго умматалдаса тIаса лъугьина, рагьун мунагьал гьарураздаса хутIизегIан», - ян (Бухари, Муслим).
Лъабабилеб - мунагь гIададисеблъун гьаби. Инсанас абизе бегьула: «Гьеб гьитIинаб иш бугин», гьитIинабго мунагьгицин ТIадегIанав Аллагьасе мутIигIлъи гьечIолъи букIинги кIочон.
Ункъабилеб – мунагьалда даимлъи. Инсанас чанго нухалъ цо мунагь гьабураб мехалъ - тавбу гьабичIого яги живго лъикIаб рахъалдехун хисизе хIаракат бахъичIого - гьесул ракI дагь-дагьккун гIасилъиялде ругьунлъула.
Щуабилеб, цогидазги мисал босун гьабизе рес бугеб. Хасго хIинкъи бугеб жо ккола, жиндирго адаб-хIурмат бугев ва сверухъ ругезе мисаллъун кколев чияс мунагь гьабураб мехалъ, щайгурелъул гьесул ишаз цогидалги мунагь гьабизе тIамизе бегьула.
Хасго хIинкъи бугеб жо ккола Аллагьасда цебе инсанасул нич дагь-дагьккун тIагIараб мехалъ. ТIоцебе гьес гьабураб мунагьалъ гьезул яхI-намус къварид гьабула, цинги, гьес байбихьула гьелъие гIиллаби ралагьизе ва заманалдасан гьесда гьеб мунагь кинабгIаги мекъаб жолъунцин бихьуларо. Гьедин ругьунлъула гIасилъиялде, инсанасе захIмалъула ритIухъаб гIумруялде тIадвуссине.
Гьединлъидал муъминчи цIодорго вукIине ккола чIахIиял мунагьаздаса гуребги, гьитIинал мунагьал гьариялдасаги.
ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «ХIакълъунго ТIадегIанав Аллагь ﷻ Жиндие мунагьаздаса тавбу гьабулел ва чорокаб жоялдаса рикIкIад чIолел муъминзаби рокьулев вуго», - ян (сура «Бакъара», аят 222).
Инсан чIаго вугебгIан мехалъ тавбуялде нуцIби рагьун рукIуна. Аслияб жо ккола мунагьал ритIухъ гьари яги гьездаса чIухIи гуреб, гьабураб жоялдаса ракI-ракIалъ пашманлъи ва гьел хисизаризе хIаракат бахъи.
ТIадегIанав Аллагьас нилъер мунагьал чураги, ракIал рацIцIад гьареги, нилъ ракIбацIцIадго тавбу гьабулел чагIазда гъорлъанги гьареги. Амин.