МахIмуд-афандиясул мугIжизат
Астраханалдаса пуланав чияс бицанин абун, Гьоориса ХIажи-МухIаммадица нижеда абунин ХIасан-устарас «Сиражу сагIадат» абураб тIехьалда хъван буго: «Астраханалда вугеб заманалда, гIадамазда гьоркьове вахъунелъул, жиндирго хIал бахчун, МахIмуд-афанди вукIана берцинаб, чIухIарал чагIазулалда релълъараб, ретIелги ретIун.
Гьенив вугеб мехалъ, МахIмуд-афандиясул мадугьалихъ вукIун вуго цояв, жиндир вас хIеж борхизе арав. Гьелдаса вохарав мадугьалас гIадамал ахIун руго жиндихъего рокъоре, гьал къоял ругин хIажизаби гамида рекIунелинги абун, васасдасан садакъа гьабун кваназе. ГIадамазда гьоркьов вукIун вуго МахIмуд-афандиги.
ХIежги тIубан вас тIадвуссиндалги ахIун руго гьес гIадамал кваназе. Мадугьалихъ вукIарав МахIмуд-афандиясдеги бачIун буго гьаб нухалдаги ахIи. Мубаракасда берчIвайдал вас хантIан тIаде вахъун, МахIмуд-афандиясда аскIовеги вачIун, гьесда хурхуна. Васасда гьеб къоялде щвезегIан МахIмуд-афанди мадугьалихъ вихьунги вукIинчIо. Васас гьабуралда гIажаиблъула гIадамал ва лъазего лъаларев чиясда хурхун дуца гьабулеб щибилан гьикъула. Гьеб мехалъ, хIеж гьабулаго нухда лъугьарал гIажаиблъаби хъвараб тIамач бугин абун васас, хъвай-хъвагIай гьабурал тIанчал къватIире рахъула.
Гьениб хъван батула: «Пуланаб къоялъ, пуланаб заманалда, пуланаб шагьаралъул ралъдадасан гамида рекIун унел рукIана ниж. Циндаго нижее нухги къан, ралъдалъа къватIибе бахъун бачIана кIудияб рухIчIаголъи ва гама цебехун ине толарого, расаялда кIал кьабизе лъугьана гьеб. Гьеб хIалалда ниж рукIана, щиб гьабилеб лъаларого, гIажаиблъун, хIинкъун, хIайранлъун. Гьеб параялъ тIаде вачIана гьади-гьадинаб ретIел ретIарав, гьади-гьадинаб сураталъул гьумер бугев, хIатIазда ретIарал башмакъалги цIулал, лъеда тIасан вилълъунев цо чи. АскIове вачIун гьес гьеб нахъе хъамана, гамаги цебехун ана. Гьелдаса гIажаибаб жо дида сапаралда бихьичIо», - ян.
Цинги, шайихасул башмакъазде килищги битIун, васас абуна, гьенив нижеде тIаде вачIарав чи гьав вугин абун.
ХIисаб гьабидалги баянлъана, рехсараб лъугьа-бахъин ккараб къо доб цебесеб нухалъ васасул инсуца гIадамал садакъа кваназе ахIараб заманалда лъугьараб букIин. Данделъиялда рукIарал гьелдаса жеги гIажаиблъана. Гьеб вакъигIатги ккана МахIмуд-афандиясул валилъи Астраханалда загьирлъиялъе сабаблъунги».
