ХъахIаб ретIел

Къутайбат ибну СагIидица бицана Бишр ибну Муфаззалидасан, гьесги бицана ГIабдуллагь ибну ГIусман ибну Хусаймидасан, гьесги бицана СагIид ибну Жубайридасан ва гьесги ибну ГIабасидасан, Аварагас ﷺ абунин: «Нужеца ретIе хъахIаб ретIел. Нужер чIагояз тIадчIей гьабе хъахIаб ратIлида ва гьединго хваралги жеме хъахIаб ратIлилъ. Нужер ратIлил гьеб бищун лъикIаб буго», - ян.

ХъахIаб ретIел ретIизе суннатаб буго. Гьелъ хъахIаб ретIел ретIизе лъикIаб буго малаикзаби рачIине рес бугеб бакIалда. Масала, рузман ва гIидалъул каказда, зикруялъул мажлисазда ва гь. ц.

Имам Бажурияс абуна хварал чагIи хъахIаб ратIлилъ жемиги суннатлъулин. Щай абуни, гьеб заман ккола малаикзабигун дандчIвалеб ва гьесие суннатлъула берцинаб ретIел ретIине.

МухIаммад ибну Башарица бицана ГIабдурахIман ибну Магьдиясдасан ва гьесги - Суфянидасан, гьесги - ХIабиб ибну Абу Сабитидасан ва гьесги - Маймун ибну Абу Шабибидасан ва гьесги - Самурат ибну Жундубидасан Аварагас ﷺ абунин: «Нужеца хъахIаб ретIел ретIе. ХIакълъунго гьеб бацIцIадаб ва лъикIаб буго. Нужерго хваралги жеме гьелда жанир», - ян.

Цебесеб хIадисалъ хъахIаб ратIлил хиралъи гIилла гьечIого баян гьабун батани, гьаб хIадисалъ баян гьабуна гьеб ратIлилъ бацIцIалъи ва лъикIлъи бугилан.

Ибну ХIажар Гьайтамияс абуна хъахIаб ретIел кколин бацIцIалъиялъул кьер, гьелда жаниб гьечIин щибго чороклъиялъул гIаламат. Гьелъин кидаго хъахIаб кьералъ баян гьабулеб рацIцIалъи ва ритIухълъи.

Ибну ХIажар Гьайтамияс баян гьабуна муъминчиясе суннатлъулин гIидалъул къоялъ бищун багьаяб ретIел ретIине, хъахIаб батичIониги. Щайгурелъул гьеб къоялъул мурад кколин бищун лъикIаб ретIел ретIи.

ГIемерисел хIадисаз тIоритIел гьабула Аварагас ﷺ учузаб ва хъачIаб ретIел ретIунеб букIиналде. Гьелъ тIоритIел гьабула Аварагасул ﷺ дунял теялде (зугьдалде). Амма гьелъ тIоритIел гьабуларо Аварагас ﷺ киданиги багьаяб ретIел ретIичIин абиялде. Цо нухалъ гьесие багьаяб ретIел сайгъаталъе кьола ва цо нухалда ретIула.

Багьаяб ретIел ретIине гьукъун гьечIо, амма Аварагас ﷺ тIаса бищана учузаб, гIадатияб ретIел.

Кин батаниги нилъеца ретIулеб ретIел букIине ккола нилъ ругеб бакIалда машгьураб, гIадатияб ва шаргIалъ гьукъичIеб.

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...

Кредит босана... Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин. Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...

ХъахIаб ретIел