ХъахIаб ретIел

Къутайбат ибну СагIидица бицана Бишр ибну Муфаззалидасан, гьесги бицана ГIабдуллагь ибну ГIусман ибну Хусаймидасан, гьесги бицана СагIид ибну Жубайридасан ва гьесги ибну ГIабасидасан, Аварагас ﷺ абунин: «Нужеца ретIе хъахIаб ретIел. Нужер чIагояз тIадчIей гьабе хъахIаб ратIлида ва гьединго хваралги жеме хъахIаб ратIлилъ. Нужер ратIлил гьеб бищун лъикIаб буго», - ян.

ХъахIаб ретIел ретIизе суннатаб буго. Гьелъ хъахIаб ретIел ретIизе лъикIаб буго малаикзаби рачIине рес бугеб бакIалда. Масала, рузман ва гIидалъул каказда, зикруялъул мажлисазда ва гь. ц.

Имам Бажурияс абуна хварал чагIи хъахIаб ратIлилъ жемиги суннатлъулин. Щай абуни, гьеб заман ккола малаикзабигун дандчIвалеб ва гьесие суннатлъула берцинаб ретIел ретIине.

МухIаммад ибну Башарица бицана ГIабдурахIман ибну Магьдиясдасан ва гьесги - Суфянидасан, гьесги - ХIабиб ибну Абу Сабитидасан ва гьесги - Маймун ибну Абу Шабибидасан ва гьесги - Самурат ибну Жундубидасан Аварагас ﷺ абунин: «Нужеца хъахIаб ретIел ретIе. ХIакълъунго гьеб бацIцIадаб ва лъикIаб буго. Нужерго хваралги жеме гьелда жанир», - ян.

Цебесеб хIадисалъ хъахIаб ратIлил хиралъи гIилла гьечIого баян гьабун батани, гьаб хIадисалъ баян гьабуна гьеб ратIлилъ бацIцIалъи ва лъикIлъи бугилан.

Ибну ХIажар Гьайтамияс абуна хъахIаб ретIел кколин бацIцIалъиялъул кьер, гьелда жаниб гьечIин щибго чороклъиялъул гIаламат. Гьелъин кидаго хъахIаб кьералъ баян гьабулеб рацIцIалъи ва ритIухълъи.

Ибну ХIажар Гьайтамияс баян гьабуна муъминчиясе суннатлъулин гIидалъул къоялъ бищун багьаяб ретIел ретIине, хъахIаб батичIониги. Щайгурелъул гьеб къоялъул мурад кколин бищун лъикIаб ретIел ретIи.

ГIемерисел хIадисаз тIоритIел гьабула Аварагас ﷺ учузаб ва хъачIаб ретIел ретIунеб букIиналде. Гьелъ тIоритIел гьабула Аварагасул ﷺ дунял теялде (зугьдалде). Амма гьелъ тIоритIел гьабуларо Аварагас ﷺ киданиги багьаяб ретIел ретIичIин абиялде. Цо нухалъ гьесие багьаяб ретIел сайгъаталъе кьола ва цо нухалда ретIула.

Багьаяб ретIел ретIине гьукъун гьечIо, амма Аварагас ﷺ тIаса бищана учузаб, гIадатияб ретIел.

Кин батаниги нилъеца ретIулеб ретIел букIине ккола нилъ ругеб бакIалда машгьураб, гIадатияб ва шаргIалъ гьукъичIеб.

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей. Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...

Казбек районалъул Дилим росулъ тӀобитӀана районалъул диниял вакилзабазул данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна «Ас-салам» газеталъул, лъай кьеялъул управлениялъул, «Инсан» фондалъул, районалъул гӀолилазул жамгӀияб гӀуцӀиялъул хIаракатчагIазги. Тадбир рагьана хирияб Къуръан...

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо. ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...

Гумбет районалда тӀобитӀараб конкурсалъул финалистазе лъай кьеялъул управлениялъул начальникас сертификатал ва гӀарцулал сайгъатал кьуна. Лъай кьеялъул управлениялъул начальник МухӀамадвакил Забидовас шапакъатал кьуна, битIун какие чуриялъул ва как баялъул конкурсалъул районалъулаб этапалда...

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...

ХъахIаб ретIел