Аслияб гьумералде

ЧIухIана...

ЧIухIана...

Жакъа нилъеца рехсела инсан вижиялъул кIудияб балъголъиги, гьесул ракьалде гьабураб сапаралъул байбихьиги нилъее загьир гьабулеб аятазул цояб. Гьеб байбихьула ТIадегIанав Аллагьасулги ﷻ малаикзабазулги гара-чIвариялдасан. Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ХIакълъунго, Дица ракьалда тIад халиф гьавизе вуго», - ян. («Бакъарат», аят 30)

 

Аллагьасе ﷻ инсан халифлъун гьавизе бокьун букIин рагIидал, малаикзабаз абуна (магIна): «Ракьалда пасалъиги гьабулел биялги тIолел гIадамал рижизейищ ругел? Ниж руго Дуе тасбихIги реццги гьабулел ва Мун вацIцIадги гьавулел», - абун. («Бакъарат», аят 30)

Щай малаикзабаз гьедин абураб? Гьез кьураб суал чIухIиялдасан букIинчIо - Аллагьасул ﷻ хIукмуялда щаклъи букIинчIо гьезул. Гьез гьикъана щиб хIикматин бугеб гьелда жаниб. Щайгурелъул, гIадамаздаса цере ракьалда рукIун руго рагъулел, биял тIолел жинал. Жаваб гьабун Аллагьас ﷻ абуна (магIна): «Дида лъала нужеда лъалареб жо», - ян. («Бакъарат», аят 30)

Цинги Аллагьас ﷻ бихьизабуна инсанасул тIадегIанлъи. Гьес Адамида малъана кинабго жоялъул цIарал, малаикзабазда лъаларел жал. Жидеда лъаларин абун малаикзаби мукIурлъараб мехалда, Аллагьас ﷻ гьезде амру гьабуна Адамие сужуд гьабеян. Иблис хутIизегIан киналго малаикзаби къулана.

Иблис (унго-унгояб цIар ГIазазил) чIухIана. Гьелъ абуна: «Дун цIаялдаса гьавурав вуго, гьев хIарщул гьавурав вуго, дун гьесдаса лъикIав вуго», - ян. Гьелдаса хадуб Аллагьас ﷻ Адамги гьесул чIужуги Алжаналде рехана ва цо гъветI хутIизегIан кинабго жо гьезие хIалал гьабуна. Амма иблисалъ гьел гуккана. Гьеб Аллагьасдалъун гьедана гьениса кванани нуж малаикзабилъун лъугьунин абун. Адамида лъалеб букIинчIо гьа гьересияб букIине бегьулеблъи.

Гьелъие гIоло Аллагьас ﷻ гьезде амру гьабуна ракьалде рещтIаян, гьениб жидецаги наслабазги гIумру гьабизе, къиямасеб къо щвезегIан хIалбихьизе. Амма Аллагьас ﷻ Адамида тавбуялъул рагIабиги малъана, гьесул тавбуги къабул гьабуна, тIасаги лъугьана.

Адам авараг вижиялъул ва гьесие Алжаналда хIалбихьи гьабиялъул гьаб къисаялъулъ нилъее гIемерал дарсал руго. Гьелъ ракIалде щвезабулеб буго ракьалда Аллагьасул ﷻ халиф хIисабалда инсанасул бугеб тIадегIанаб даража; иблисалъул чIухIиялда дандеккун, Халикъасул ﷻ амруялда цебе гIодобегIанлъи малъула нилъеда; бихьизабула гIелму Аллагьасдасан ﷻ бугеб  бищун кIудияб сайгъат букIин; ракIалде щвезабула иблисалъул хиянатлъи ва гьелъул гуккиялъул къагIидаби; тавбу къабул гьабулев Аллагьасул гIурхъи гьечIеб рахIмат бихьизабула.

Гьединлъидал нилъер иман щула гьабеги, ракIбацIцIадго тавбу гьабиялде кантIизареги. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагь ﷻ вуго мунагьаздаса тавбу гьабулел ва чорокаб жоялдаса рикIкIад чIолел муъминзаби рокьулевлъун», - ян. («Бакъарат», аят 222)

 

Ибрагьим ГIисаев, Муфтияталъул рухIияб лъай кьеялъул отделалъул хIалтIухъан

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...