Аслияб гьумералде

ЧIухIи ва гIажаиблъи

ЧIухIи ва гIажаиблъи

ЧIухIи ва гIажаиблъи

РекIелъ чIухIи букIин ккола кIудиял мунагьаздасан. Гьеб бугодай яги гьечIодай абун щивав бусурбанчияс жиндирго хIисаб-суал гьабизеги ккола. БацIцIалъичIеб ракI жужахIалъуб бежизе бугелъулха.

Гьединго нилъ чIухIизе бегьуларо гIелму лъанин абун, ай цогидаздаса живго кIодолъун вихьизе. Салафу-салихIуназул цояс абуна:

«ГIелмуялдалъун чIухIарав чи Аллагьас гIодовегIан гьавула, гIелмуялдалъун гIодове виччарав чи ТIадегIанав Аллагьас кIодоги гьавула», - ян.

Вагьбица абуна:

«ТIадегIанав Аллагьас алжан бижидал гьелда абула: мун хIарамаб буго чIухIарав чиясе», - ян.

МухIаммад бин ХIусайн бин ГIалица абуна:

«РекIелъе чIухIи лъугьанщинахъе гьедигIанасеб къадаралъ гьесул гIакълуги мукъсанлъула, цIикIкIун бугони - цIикIкIун, дагьаб бугони – дагь».

Сулайманида гьикъула щиб квешлъиялъин пайда гьабизе толаребилан абун. Гьес абула чIухIиялъ толарин.

ГIабдуллагь ХIададица абуна:

«Мунагьалъул аслу лъабго буго: чIухIи, гьеб ккана иблис къосиналъе сабаблъун.

ХъантIи, гьеб ккана Адам авараг мекъи ккеялъе аслулъун. Гьезие хIарам гьабураб гъотIодаса кваназе рачана хъантIиялъ. ХIасад, Къабилил мунагьалъул аслу гьеб ккана. ХIасад гьабун жиндирго вац чIвана гьес».

ХIатимул Асамица абуна:

«ТIагIаталъул аслу буго лъабго жоялъулъ: Аллагьасда хIинкъиялъулъ, Гьесда хьул лъеялъулъ ва рокьиялъулъ. ГIасилъиялъул аслуги лъабго жоялъулъ: чIухIиялъулъ, хъантIиялъулъ, хIасадалъулъ», - ан

Нилъее чIухIи бегьуларо, щайин абуни гьеб Аллагьасул сипат букIиналъ. Нилъеца ТIадегIанав Аллагьасул сипат кквезеги бегьуларо. ЧIухIиялъул балагьлъун ккола, гьелъ ццим бахъинабулеб букIин. Ццимги квешаб жо буго. Гьелъин аварагас лъабго нухалъ такрар гьабураб, ццим бахъунгеян абун, насихIат гьарун вачIарав чиясе. Живго жиндаго гIажаиблъун лъугьин ккола живго лъикI вихьи, напс кIодо гьаби. Гьеб какараб жо буго. Аллагьас цIунаги нилъ гьединал къабихIал пишабаздаса.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...