Аслияб гьумералде

Алжан щвезе рес

Алжан щвезе рес

Аби буго, чIужу лъикIасул бащдаб дин цIунарабин абураб. Росасул бащдаб дин цIунарайлъун йикIин чIужугIаданалъе кIудияб даража буго. КIудияблъунги кин букIинареб, дунялалда йигебгIан мехалъ гьесул иш баракатго иналъе хIалаеги йигей, хун хадуй жийго алжаналде ккеялъе сабаблъунги гьеб иш букIаго. Росасул разилъи – Аллагьасул ﷻ разилъийин батула хIадисазда.

 

Аварагас ﷺ бицун буго дунялалда бугелъул бищун лъикIаб кколин ритIухъай чIужуйин абун. Жиндир умматалъул бищун лъикIал руччаби рехсолаго Аварагас ﷺ абун буго, гьел ругин жидехъ магьари тIалаб гьабулаго дагьалда къокълъун чIолел ва росазе ракI рагьун рази рукIунел руччабийилан.

Руччабазе малъа-хъваял гьарулаго Гьес ﷺ кутакаб кIвар кьолаан гьез жидер росал рази рукIунеб гIамал гьабиялде, гьел кантIизарун. ХIусайн ибну МихIсан абурав чияс бицунеб буго, жиндир ункъгIалалъ абунин: «Цо нухалъ пуланаб къваригIелалъ Аварагасухъе ﷺ щведал, Гьес ﷺ дида цIехана: «Дур рос вугищ?» - абун. «Вуго», - ян дица абидалги, Аварагас ﷺ цIехана: «Кинаб хIал бугеб нужеда гьоркьоб?» - абун. Дица абуна: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, дихъа бажарараб дица гьесие гьабула», - ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «…Мун цIодорго йикIа, рос вуго дуе Алжанги жужахIги», - абун. (ХIаким)

Дунялгун ахираталъул ургъел бугей чIужугIаданалъ хIаракат бахъизе ккола росасул разилъи, гьес малъараб (диналдаса бахъун кколареб жоялъулъ) гьабун хьвадизе. Гьеб буго чIужугIаданалъе бигьаяб нухги Аварагас ﷺ рехсараб Алжан щвеялъе сабабги.

Цоги, хIисаб гьабе Умму-Саламатица бицараб хIадисалда абулелъул. Гьелъ бицана Аварагас ﷺ абунин: «Алжаналде лъугьине йиго, дунялалда йигебгIан заманалъ жиндаса рос рази вукIарай чIужугIадан». (Тирмизи)

ГIакъилай чIужугIаданалъ жиндие бигьаяб тIасаги бищила. Гьебги буго кинабниги ишалъулъ, абулелъул, малъулелъулъ, гьабулелъулъ рос витIаравлъун, жиндир бетIергьанлъун, цевехъанлъун гьави. Гьеб хIал чIужугIаданалъ цIунани, гьей йикIуна хIадисазда рехсараб мутIигIлъи жиндилъ бугейлъун. Цинги мутIигIлъиги лъугьуна гьелъие Алжан щвеялъе аслияблъун.

Гьединлъидал, росасе арай щияй чIужугIаданалъ пикру гьабе бигьаяб нухалдалъун Аллагьасул ﷻ разилъи батизе бугелъул. Кидаго гуро нилъее бокьухъе лъугьунеб, захIмалъи гьечIого букIунаро, амма берцинаб куцалда бачине лъани, малъулелдаса хIисаб гьабун дарсги босани, рекъараб хIал лъугьуна, бигьалъиги бачIуна.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...


РабигIул аввалалъул хIурматалда

ЦӀунтӀа районалъул Гьинухъ росулъ тӀобитӀана баракатаб рабигӀул аввал моцӀ тӀаде щвеялда бан мажлис. Дунялалъул бусурбабазе гьеб моцӀ ккола хасаб рухӀияб цӀилъиялъул заманлъун. Муъминзаби мажгитазда ва рокъор данделъула Аллагьасе рецц гьабизе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гьесул гӀумруялъул...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...