Аслияб гьумералде

Алжан щвезе рес

Алжан щвезе рес

Аби буго, чIужу лъикIасул бащдаб дин цIунарабин абураб. Росасул бащдаб дин цIунарайлъун йикIин чIужугIаданалъе кIудияб даража буго. КIудияблъунги кин букIинареб, дунялалда йигебгIан мехалъ гьесул иш баракатго иналъе хIалаеги йигей, хун хадуй жийго алжаналде ккеялъе сабаблъунги гьеб иш букIаго. Росасул разилъи – Аллагьасул ﷻ разилъийин батула хIадисазда.

 

Аварагас ﷺ бицун буго дунялалда бугелъул бищун лъикIаб кколин ритIухъай чIужуйин абун. Жиндир умматалъул бищун лъикIал руччаби рехсолаго Аварагас ﷺ абун буго, гьел ругин жидехъ магьари тIалаб гьабулаго дагьалда къокълъун чIолел ва росазе ракI рагьун рази рукIунел руччабийилан.

Руччабазе малъа-хъваял гьарулаго Гьес ﷺ кутакаб кIвар кьолаан гьез жидер росал рази рукIунеб гIамал гьабиялде, гьел кантIизарун. ХIусайн ибну МихIсан абурав чияс бицунеб буго, жиндир ункъгIалалъ абунин: «Цо нухалъ пуланаб къваригIелалъ Аварагасухъе ﷺ щведал, Гьес ﷺ дида цIехана: «Дур рос вугищ?» - абун. «Вуго», - ян дица абидалги, Аварагас ﷺ цIехана: «Кинаб хIал бугеб нужеда гьоркьоб?» - абун. Дица абуна: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, дихъа бажарараб дица гьесие гьабула», - ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «…Мун цIодорго йикIа, рос вуго дуе Алжанги жужахIги», - абун. (ХIаким)

Дунялгун ахираталъул ургъел бугей чIужугIаданалъ хIаракат бахъизе ккола росасул разилъи, гьес малъараб (диналдаса бахъун кколареб жоялъулъ) гьабун хьвадизе. Гьеб буго чIужугIаданалъе бигьаяб нухги Аварагас ﷺ рехсараб Алжан щвеялъе сабабги.

Цоги, хIисаб гьабе Умму-Саламатица бицараб хIадисалда абулелъул. Гьелъ бицана Аварагас ﷺ абунин: «Алжаналде лъугьине йиго, дунялалда йигебгIан заманалъ жиндаса рос рази вукIарай чIужугIадан». (Тирмизи)

ГIакъилай чIужугIаданалъ жиндие бигьаяб тIасаги бищила. Гьебги буго кинабниги ишалъулъ, абулелъул, малъулелъулъ, гьабулелъулъ рос витIаравлъун, жиндир бетIергьанлъун, цевехъанлъун гьави. Гьеб хIал чIужугIаданалъ цIунани, гьей йикIуна хIадисазда рехсараб мутIигIлъи жиндилъ бугейлъун. Цинги мутIигIлъиги лъугьуна гьелъие Алжан щвеялъе аслияблъун.

Гьединлъидал, росасе арай щияй чIужугIаданалъ пикру гьабе бигьаяб нухалдалъун Аллагьасул ﷻ разилъи батизе бугелъул. Кидаго гуро нилъее бокьухъе лъугьунеб, захIмалъи гьечIого букIунаро, амма берцинаб куцалда бачине лъани, малъулелдаса хIисаб гьабун дарсги босани, рекъараб хIал лъугьуна, бигьалъиги бачIуна.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана Шамил районалъул Бакълъухъ росулъе. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана росдал бегавулгун, школалъул нухмалъулевгун, мадрасаялъул ректоргун цогидалги жамгIиял хIаракатчагIигун. Гьезулгун...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...