Аслияб гьумералде

Алжан щвезе рес

Алжан щвезе рес

Аби буго, чIужу лъикIасул бащдаб дин цIунарабин абураб. Росасул бащдаб дин цIунарайлъун йикIин чIужугIаданалъе кIудияб даража буго. КIудияблъунги кин букIинареб, дунялалда йигебгIан мехалъ гьесул иш баракатго иналъе хIалаеги йигей, хун хадуй жийго алжаналде ккеялъе сабаблъунги гьеб иш букIаго. Росасул разилъи – Аллагьасул ﷻ разилъийин батула хIадисазда.

 

Аварагас ﷺ бицун буго дунялалда бугелъул бищун лъикIаб кколин ритIухъай чIужуйин абун. Жиндир умматалъул бищун лъикIал руччаби рехсолаго Аварагас ﷺ абун буго, гьел ругин жидехъ магьари тIалаб гьабулаго дагьалда къокълъун чIолел ва росазе ракI рагьун рази рукIунел руччабийилан.

Руччабазе малъа-хъваял гьарулаго Гьес ﷺ кутакаб кIвар кьолаан гьез жидер росал рази рукIунеб гIамал гьабиялде, гьел кантIизарун. ХIусайн ибну МихIсан абурав чияс бицунеб буго, жиндир ункъгIалалъ абунин: «Цо нухалъ пуланаб къваригIелалъ Аварагасухъе ﷺ щведал, Гьес ﷺ дида цIехана: «Дур рос вугищ?» - абун. «Вуго», - ян дица абидалги, Аварагас ﷺ цIехана: «Кинаб хIал бугеб нужеда гьоркьоб?» - абун. Дица абуна: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, дихъа бажарараб дица гьесие гьабула», - ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «…Мун цIодорго йикIа, рос вуго дуе Алжанги жужахIги», - абун. (ХIаким)

Дунялгун ахираталъул ургъел бугей чIужугIаданалъ хIаракат бахъизе ккола росасул разилъи, гьес малъараб (диналдаса бахъун кколареб жоялъулъ) гьабун хьвадизе. Гьеб буго чIужугIаданалъе бигьаяб нухги Аварагас ﷺ рехсараб Алжан щвеялъе сабабги.

Цоги, хIисаб гьабе Умму-Саламатица бицараб хIадисалда абулелъул. Гьелъ бицана Аварагас ﷺ абунин: «Алжаналде лъугьине йиго, дунялалда йигебгIан заманалъ жиндаса рос рази вукIарай чIужугIадан». (Тирмизи)

ГIакъилай чIужугIаданалъ жиндие бигьаяб тIасаги бищила. Гьебги буго кинабниги ишалъулъ, абулелъул, малъулелъулъ, гьабулелъулъ рос витIаравлъун, жиндир бетIергьанлъун, цевехъанлъун гьави. Гьеб хIал чIужугIаданалъ цIунани, гьей йикIуна хIадисазда рехсараб мутIигIлъи жиндилъ бугейлъун. Цинги мутIигIлъиги лъугьуна гьелъие Алжан щвеялъе аслияблъун.

Гьединлъидал, росасе арай щияй чIужугIаданалъ пикру гьабе бигьаяб нухалдалъун Аллагьасул ﷻ разилъи батизе бугелъул. Кидаго гуро нилъее бокьухъе лъугьунеб, захIмалъи гьечIого букIунаро, амма берцинаб куцалда бачине лъани, малъулелдаса хIисаб гьабун дарсги босани, рекъараб хIал лъугьуна, бигьалъиги бачIуна.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...