Аслияб гьумералде

Алжан щвезе рес

Алжан щвезе рес

Аби буго, чIужу лъикIасул бащдаб дин цIунарабин абураб. Росасул бащдаб дин цIунарайлъун йикIин чIужугIаданалъе кIудияб даража буго. КIудияблъунги кин букIинареб, дунялалда йигебгIан мехалъ гьесул иш баракатго иналъе хIалаеги йигей, хун хадуй жийго алжаналде ккеялъе сабаблъунги гьеб иш букIаго. Росасул разилъи – Аллагьасул ﷻ разилъийин батула хIадисазда.

 

Аварагас ﷺ бицун буго дунялалда бугелъул бищун лъикIаб кколин ритIухъай чIужуйин абун. Жиндир умматалъул бищун лъикIал руччаби рехсолаго Аварагас ﷺ абун буго, гьел ругин жидехъ магьари тIалаб гьабулаго дагьалда къокълъун чIолел ва росазе ракI рагьун рази рукIунел руччабийилан.

Руччабазе малъа-хъваял гьарулаго Гьес ﷺ кутакаб кIвар кьолаан гьез жидер росал рази рукIунеб гIамал гьабиялде, гьел кантIизарун. ХIусайн ибну МихIсан абурав чияс бицунеб буго, жиндир ункъгIалалъ абунин: «Цо нухалъ пуланаб къваригIелалъ Аварагасухъе ﷺ щведал, Гьес ﷺ дида цIехана: «Дур рос вугищ?» - абун. «Вуго», - ян дица абидалги, Аварагас ﷺ цIехана: «Кинаб хIал бугеб нужеда гьоркьоб?» - абун. Дица абуна: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, дихъа бажарараб дица гьесие гьабула», - ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «…Мун цIодорго йикIа, рос вуго дуе Алжанги жужахIги», - абун. (ХIаким)

Дунялгун ахираталъул ургъел бугей чIужугIаданалъ хIаракат бахъизе ккола росасул разилъи, гьес малъараб (диналдаса бахъун кколареб жоялъулъ) гьабун хьвадизе. Гьеб буго чIужугIаданалъе бигьаяб нухги Аварагас ﷺ рехсараб Алжан щвеялъе сабабги.

Цоги, хIисаб гьабе Умму-Саламатица бицараб хIадисалда абулелъул. Гьелъ бицана Аварагас ﷺ абунин: «Алжаналде лъугьине йиго, дунялалда йигебгIан заманалъ жиндаса рос рази вукIарай чIужугIадан». (Тирмизи)

ГIакъилай чIужугIаданалъ жиндие бигьаяб тIасаги бищила. Гьебги буго кинабниги ишалъулъ, абулелъул, малъулелъулъ, гьабулелъулъ рос витIаравлъун, жиндир бетIергьанлъун, цевехъанлъун гьави. Гьеб хIал чIужугIаданалъ цIунани, гьей йикIуна хIадисазда рехсараб мутIигIлъи жиндилъ бугейлъун. Цинги мутIигIлъиги лъугьуна гьелъие Алжан щвеялъе аслияблъун.

Гьединлъидал, росасе арай щияй чIужугIаданалъ пикру гьабе бигьаяб нухалдалъун Аллагьасул ﷻ разилъи батизе бугелъул. Кидаго гуро нилъее бокьухъе лъугьунеб, захIмалъи гьечIого букIунаро, амма берцинаб куцалда бачине лъани, малъулелдаса хIисаб гьабун дарсги босани, рекъараб хIал лъугьуна, бигьалъиги бачIуна.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...