Аслияб гьумералде

Гьелъул рокъоб рещтIунаан вахIю

Гьелъул рокъоб рещтIунаан вахIю

Гьелъул рокъоб рещтIунаан вахIю

ГIаишат бинт Абу Бакр. Аварагасда нахърилълъараздаса гьесухъе бищунго гIагарлъаразул цояй йикIиндал, ГIаишатил цIакъ гIемерал лъикIал рахъал рукIана. Исламалда гьелъул кIваралъул бичIчIула гIицIго гьаб хIужаялъги: тIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда ГIаишат ритIухъайлъун чIезаюна гьелда тIад бугьтан лъун хадуб.

 

Гьей йикIана Аварагасе ﷺ бищунго йокьулей гIаданлъун. Цо нухалъ гьесда гьикъана бищунго дуе щал рокьулелин абун. Аварагас ﷺ жаваб кьуна: «Руччабазда гъорлъ бищунго цIакъ дие ГIаишат йокьула, бихьиназда гъорлъ – гьелъул эмен» (Бухари).

Гьеб гуребги, къасиги къадги МухIаммадихъ рещтIунел рукIарал вахIю щолаан гьесухъе ГIаишатил рокъор. Аварагас ﷺ абунин буго: «Унго-унгоги, киданиги рещтIунароан диде вахIю лъудбузул рокъов вукIаго, ГIаишат хутIизегIан». (Бухари, Муслим)

Цогидал руччабазда тIад ГIаишатил къадру цIикIкIиналъул бицуна Аллагьасул Расуласул гьал рагIабазги: «ГIаишатил батIиял руччабаздаса тIокIлъи буго сарид (Аварагасе ﷺ бищун бокьулеб нигIмат) цогидаб квеналдаса цебе кквеялъул гIадаб» (Бухари, Муслим)

Гьеб гуребги, жидеда ричIчIуларел хIадисазе баян щвезелъун аварагасда нахърилълъарал унаан ГIаишатихъе. Гьелъ, риваятазулъ кинаб бугониги дуруслъи гьечIолъи яги дандеккунгутIи батидал, гъалатIал ритIизарулаан.

Халифаталъул заманалда ГIаишатица бусурбабазул гIолохъанаб пачалихъалъул бутIрузе кумек ва кинал ругониги кIвар цIикIкIарал хIукмаби рахъиялъулъ гIахьаллъи гьабулаан.

Гьанжесел цо-цо жагьилзабаз абулеб буго бусурбанчIужуялда кIоларин гIелму лъазабизе, гьелдалъун гьей хIакъир гьаюлей йигин, амма церехун рачарал хIужабаз гIаксалда бихьизабулеб буго. БусурбанчIужуялда тIадабцин буго пайдаяб лъай тIалаб гьабизе, кинаб бугониги суалалъулъ щвалде щвараб махщалил специалистлъун йикIине, МухIаммад аварагасул ﷺ лъади ГIаишат йикIарай гIадин.

 

Барият МухIаммадова

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Мадрасалъул цIиял корпусал

Гъизилюрт районалда рагIалде бахъунеб буго Хучадаса МухӀаммад-афандил цIаралда бугеб мадрасалъе цӀиял корпусал раялъул хӀалтӀаби. Гьелъул хIакъалъулъ бицараб данделъи тIобитIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Гьелда гIахьаллъана диниял хӀаракатчагӀи, лъай кьеялъул мурадалда комплекс...


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Баркала, лъикӏал гӏадамазе

Аллагьасул кумекалдалъун дицаги хъизан Бариятицаги исана хӏеж борхана.Тӏоцебе хирияб ракьалде сапар бухьунев щивав чиясул букӏунеб батила ургъел, рекӏел рахӏатхвей. Амма нижер къукъаялъе битӏккана: къукъаялъе нухмалъулев, Унсоколо районалъул Хъахӏабросулъа Гъазиясул Мухӏаммад-хӏажи ватана кутакалда...