Аслияб гьумералде

Бищун талихI кьурай

Бищун талихI кьурай

Бищун талихI кьурай

Хирияв Аварагас ФатIи-матида гьикъун буго, щибин кколеб чIужугIаданалъе бищун лъикIаб жойилан абун.

 

«Чияр бихьинчиясда жий йихьунгутIи ва жинда чияр бихьинчи вихьунгутIи», - ян жаваб кьун буго гьелъ.

1 февраль ккола хIижабалъул къо. Аллагьасул амруялда нахърилълъун, аза-азар руччабаз къала кIаз. Амма лъалищха нилъеда, щиб кколеб унго-унгояб хIижабали.

ТIоцебесеб иргаялда, хIижаб ккола гьумерги кIиябго кверги хутIун, хутIарабщинаб бакI чIужугIаданалъул черхалъул бахчулеб ретIел. Гьеб букIине бегьуларо тIад къараб, гъорлъан тIомол кьер лъалеб, жинца чияр бихьинчиясул бер тIаде цIалеб хIалалъ гвангъараб яги кенчIолеб. Амма тIолабго чIегIераб ретIун хьвадулезде тIаде бер бортулеб бакIалда, гьелдасаги цIунун чIела.

ХIижабалъул магIна кколаро цохIо черх бахчи. Гьелъулъ гIемерал хIикматал руго.

– Бищун загьираб хIикма-талдасан ккола чIужугIаданалъул чорхол сахлъи цIуни, бакъул заралиял ультрафиолетиял чIораздасан щолеб заралалдаса гьей хвасарлъи. ТIомол унтабаздаса цIуни.

ХIижаб ретIуларел диналъул яцаз гьикъула нуж риидал рагIаруларищилан. РагIаруларо. Гьелъул гIаксалда, бакъул чIорал гIицIаб тIомоде тIаде рортиялъ, инсан цIикIкIун вагIарула ва гIетI бала.

– ХIижабалъ цIунула къваригIел гьечIел, чIужугIаданалъул къимат гIодобе гьабулел жалаздаса, чияца кIвар кьеялдаса, рагIаби рехиялдаса. Унго-унгояб хIалалъ Исламалда рекъон ретIа-къарай диналъул яцалдехун адаб тараб жо гьабизе яги абизе диналъул кIвар гьечIевцин бихьинчи нахъе къала. Гьелъие буго загьираб мисал, дидаго бихьараб. Школалъул болъабаздаса гъоркье лъугьунел рукIана васалги ясалги. Гьезухъ балагьун йикIарай дида халлъана, хIижаб къарай яс аскIосан унаго, гьениб чIун букIараб васазул къапилаялъ квер нахъехун бахчараблъи, лъачIогоцин гьелда хъваларедухъ. Амма кIаз ботIрода гьечIел рачIунел рихьидалин абуни, гьединаб адаб гьабичIо, гIаксалда, махсара гьабун, релъана.

Жиндир бацIцIадго цIунараб яхI-намусалдаса хирияб жо щибха букIинеб чIужугIаданалъе? Амма гьелда жиндагоги тIадаб буго, къадру хвезабулел ишаздаса рикIкIад чIезе.

Европаялъул гьанжесел, Ислам чIегIер гьабун бихьизабизе бокьарал тушбабаз абухъе, хIижаб кколаро чIужугIадан инжит гьайи, гьелъухъа эркенлъи бахъи. ГIаксалда, гьеб буго гьей кIодо гьайи. Месед ва бриллиантал нухде рехун лъицаниги толарелго гIадин, гьездасаги хирияй, жиндие къимат гьечIей чIужугIадан кинха яхча-хьван йикIине кколарей? БетIергьанас нилъер гьабулеб кIудияб тIалаб-агъаз нилъеца махIрум гьарилъун рикIкIин битIараб букIинищ?

– ХIижаб къаялъул маслихIатаз-дасан буго, гьелъ жиндирго бетIергьанчIужу, чанги ургъичIого гьарулел, нахъегIанал ишазде гъорлъе ккеялдаса цIуни. Диналда рекъон ретIа-къарай яс гьединаб бакIалде ине рекъоларо, гьелъие гьединаб жо сурараб буго, мунагьал гьаричIого тола.

ХIижабалъул шурутIал лъаларел чагIи дагьал ратила, гьезул хIакъалъулъ гIемер бицинаро. Амма руго ракIазда къалеб кIазалъул хIакъалъулъ лъаларелги руччаби. Щибха гьеб кколеб? Щулияб иманалъул къуватаб асар. МоцIрол кунчIи гIадаб рекIел бацIцIалъи. Аллагьасукьа хIинкъиялъ мунагьаздаса нахъчIвай. КъвакIараб таваккалалъ чаран гIадин сунцаго лъукъизе биччачIого цIунараб ракI. Щиб къварилъи бихьаниги, сабруялъ сверун ккураб пикру. Мунагьазулъ бищун нахъегIаназул цояб, амма бищун жиб тIибитIараб мунагь – гъибаталдаса кIал ва гIундул цIуни. Квешаб пикру цогидазул хIакъалъулъ букIиналдаса рикIкIалъи. ЖахIда-хIусудалъул нахъегIанаб махI жиндирго ракIалда чIвазе биччангутIи. Разилъиялъул ахикь гIумру гьаби, бацIцIадаб рокьиялъ жиб тIегьазабураб. Гьеле ракIалда хIижаб къаялъул магIна.

Диналъул берцинлъи жиндилъ тIасан ва жанисан загьирлъарай чIужуялдаса берцинаб щибго жо гьечIо гьаб дунялалда. Гьей ккола бищун талихI кьурайги, БетIергьанасул разилъи щвеялдаса кIудияб талихI букIунарелъул. Гьал хIикматал пайдаби цIакъ къокъ гьарун рехсон тана, лъаралъа босараб къатIра кинниги, гIакълу бугесе бащдаб рагIиги гIолин абуралда нахърилълъун.

 

Хадижат Хизриева

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


17 мина къачIазе буго

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандил бихьизабиялда рекъон, муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибировги Хасавюрт районалъул росабазул имамзабиги, «Инсан» фондалъул вакилзабиги рачIун рукIана ЦIияб ЦIиликь росулъе. Гьениб бугеб ахIвал-хIалалъухъги...


ДНРалъул муфти дандчIвана ДРялъул муфтигун

Донецкиялъул Халкъияб Республикаялъул муфти Рашид Брагин вачIун вукIана ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе, тIабигIияб балагьалде ккараб Дагъистаналъул халкъалъул рахъ кколеб букӀин загьир гьабизе. ДНРалда захӀматаб ахӀвал-хӀал букӀаниги, Донбассалъул диниял церехъабаз бихьизабуна хIажатаб...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...