Аслияб гьумералде

РакӀ гӀодулеб мехалда…

РакӀ гӀодулеб мехалда…

ГIагарав чи ками ккола чӀужугӀаданалъ хӀехьезе рес бугел бищунго захӀматал къварилъабазул цояб. Гьеб ккола кутакаб унти. Амма Исламалъ нилъее кьола гьеб бецӀлъиялда жаниб сабруялъул ва иманалъул канлъи, кигIан кIудияб къварилъи тIаде щваниги, гьеб бигьа гьарулел сабабал.

 

Хвел – гьеб ахир гуро. Гьеб буго панаяб дунялалдаса, бацIцIадаб, даимаб Ахираталде ин, цӀияб гӀумруялъул байбихьи. ТӀадегӀанав Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Щибаб рухӀалъ хвел къулчIила», - ян («ал-Анбия», 35 аят). Гьеб буго Аллагьасде, рахӀматалде ва ритӀухълъиялде тӀадруссин.

ТIоцебесеб иргаялда, къадаралда божиялъ кумек гьабула ками къабул гьабизе. Ахираталда, рокьулел гIадамалгун, БетIергьанас нилъ данде гьаризе руго ва гьаб кьогIаб ратIалъи заманалъ бугеб жо ккола. Халикъасул амру гьечӀого щибго жо лъугьунаро. «Аллагьас инсанасда хӀехьезе кӀолареб тIад лъоларо», - ян буго Къуръаналда («ал-Бакъара», 286).

МухӀаммад аварагас ﷺ абуна: «ХӀакълъунго, кӀудияб балагьалъухъ кири кӀудияб букӀуна. Аллагьасе халкъ бокьулеб мехалъ, Гьес гьезул хӀалбихьула», - ян (Тирмизи). Жеги абуна: «Сабру гьабурав чиясе Аллагьас сабру кьола. Ва сабруялдаса лъикӀаб яги кӀудияб сайгъат гьечӀо», - ян (Бухари, Муслим). Гьел рагӀабаз ракӀалде щвезабула дур къвакӀи – гьеб кириялде ва рацӀцӀалъиялде нух букIин.

МагӀуялдаса яги загӀип-лъиялдаса нечоге. Дуцаго дуего ракӀ бате. Амма мунго йикӀунге, дурго унти бичӀчӀулезде бикье. Гьев кинабго лъалев вугониги, дурго рекӀел хӀал БетIергьанасда бице, Гьесдаса кумек тIалаб гьабе. ГӀадатиял ишал, ай рукъ бакIаригIадал жал гьариялъцин дагь-дагьккун тӀадбуссинабула гӀумруялъул букIараб тIагIам. Пашманлъиялъулъ гъанкъизе чIоге.

Дур къварилъиялъ ва пашманлъиялъ хварасе пайда кьоларо. Гьелъул гIаксалда, пикру гьабе гьев рази вукIинаандайин дуда бугеб гьеб хIал бихьун? Мун йигеб куц лъалебани, гьев живго пашманлъизе вукIинчIищ? Гьесул ракIбакъвалеб гьабичIого, кIванагIан сабруялда чIун, хирияв чиясе, малаикзабигун, сайгъатал ритIе. ДугӀа, садакъа, Къуръан цӀали - гьел руго хварасул рухӀалъе бищунго лъикӀал сайгъатал.

Аллагь ﷻ гурхӀулев вуго. РекIее парахалъи кьолел сабабал хIалтIизаре: аятазухъ гӀенекке, зикру баче, асхӀабзабазул руччабазул биценал цӀале - гьезулги рокьулел камуна, амма гьел иманалдаса ратIалъичӀо.

Мун цохӀо гьечӀо. Аллагь ﷻ дуда ракӀалде кколелдасаги гӀагарда вуго. Дур ракӀ бекун бугониги, гьеб канлъиялъул гъамаслъун гьабе. Биччанте дур унти рухIанияб къуваталде буссине, дур магӀуги, сабруялъул жавгьарлъун сверизе. ГурхӀулев, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго: «ХӀакълъунго, захӀмалъиялда цадахъ бачӀуна бигьалъиги», - ян («аш-ШархI», 6).

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


«Инсан» фондалъ базе буго 26 мина

Хасавюрт районалде щварал Дагъистаналъул хӀукуматалъул нухмалъулев МухIаммад Рамазановас, «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад ГӀабдурахӀмановас ва муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухӀаммад Мукъошдибировас дандбана лъеца зарал ккаразе кумек гьабиялъул суал. М....


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...