Аслияб гьумералде

РакӀ гӀодулеб мехалда…

РакӀ гӀодулеб мехалда…

ГIагарав чи ками ккола чӀужугӀаданалъ хӀехьезе рес бугел бищунго захӀматал къварилъабазул цояб. Гьеб ккола кутакаб унти. Амма Исламалъ нилъее кьола гьеб бецӀлъиялда жаниб сабруялъул ва иманалъул канлъи, кигIан кIудияб къварилъи тIаде щваниги, гьеб бигьа гьарулел сабабал.

 

Хвел – гьеб ахир гуро. Гьеб буго панаяб дунялалдаса, бацIцIадаб, даимаб Ахираталде ин, цӀияб гӀумруялъул байбихьи. ТӀадегӀанав Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Щибаб рухӀалъ хвел къулчIила», - ян («ал-Анбия», 35 аят). Гьеб буго Аллагьасде, рахӀматалде ва ритӀухълъиялде тӀадруссин.

ТIоцебесеб иргаялда, къадаралда божиялъ кумек гьабула ками къабул гьабизе. Ахираталда, рокьулел гIадамалгун, БетIергьанас нилъ данде гьаризе руго ва гьаб кьогIаб ратIалъи заманалъ бугеб жо ккола. Халикъасул амру гьечӀого щибго жо лъугьунаро. «Аллагьас инсанасда хӀехьезе кӀолареб тIад лъоларо», - ян буго Къуръаналда («ал-Бакъара», 286).

МухӀаммад аварагас ﷺ абуна: «ХӀакълъунго, кӀудияб балагьалъухъ кири кӀудияб букӀуна. Аллагьасе халкъ бокьулеб мехалъ, Гьес гьезул хӀалбихьула», - ян (Тирмизи). Жеги абуна: «Сабру гьабурав чиясе Аллагьас сабру кьола. Ва сабруялдаса лъикӀаб яги кӀудияб сайгъат гьечӀо», - ян (Бухари, Муслим). Гьел рагӀабаз ракӀалде щвезабула дур къвакӀи – гьеб кириялде ва рацӀцӀалъиялде нух букIин.

МагӀуялдаса яги загӀип-лъиялдаса нечоге. Дуцаго дуего ракӀ бате. Амма мунго йикӀунге, дурго унти бичӀчӀулезде бикье. Гьев кинабго лъалев вугониги, дурго рекӀел хӀал БетIергьанасда бице, Гьесдаса кумек тIалаб гьабе. ГӀадатиял ишал, ай рукъ бакIаригIадал жал гьариялъцин дагь-дагьккун тӀадбуссинабула гӀумруялъул букIараб тIагIам. Пашманлъиялъулъ гъанкъизе чIоге.

Дур къварилъиялъ ва пашманлъиялъ хварасе пайда кьоларо. Гьелъул гIаксалда, пикру гьабе гьев рази вукIинаандайин дуда бугеб гьеб хIал бихьун? Мун йигеб куц лъалебани, гьев живго пашманлъизе вукIинчIищ? Гьесул ракIбакъвалеб гьабичIого, кIванагIан сабруялда чIун, хирияв чиясе, малаикзабигун, сайгъатал ритIе. ДугӀа, садакъа, Къуръан цӀали - гьел руго хварасул рухӀалъе бищунго лъикӀал сайгъатал.

Аллагь ﷻ гурхӀулев вуго. РекIее парахалъи кьолел сабабал хIалтIизаре: аятазухъ гӀенекке, зикру баче, асхӀабзабазул руччабазул биценал цӀале - гьезулги рокьулел камуна, амма гьел иманалдаса ратIалъичӀо.

Мун цохӀо гьечӀо. Аллагь ﷻ дуда ракӀалде кколелдасаги гӀагарда вуго. Дур ракӀ бекун бугониги, гьеб канлъиялъул гъамаслъун гьабе. Биччанте дур унти рухIанияб къуваталде буссине, дур магӀуги, сабруялъул жавгьарлъун сверизе. ГурхӀулев, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго: «ХӀакълъунго, захӀмалъиялда цадахъ бачӀуна бигьалъиги», - ян («аш-ШархI», 6).

 

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


Конкурсалъул хIасилал гьаруна

Гумбет районалда тӀобитӀараб конкурсалъул финалистазе лъай кьеялъул управлениялъул начальникас сертификатал ва гӀарцулал сайгъатал кьуна. Лъай кьеялъул управлениялъул начальник МухӀамадвакил Забидовас шапакъатал кьуна, битIун какие чуриялъул ва как баялъул конкурсалъул районалъулаб этапалда...


Нужее баяналъе

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...


КIудияб гIидалъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, хириял диналъул вацал ва яцал!   РакI-ракIалъ баркула нужеда тIаде щвараб Къурбаналъул байрам. Гьеб баракатаб къоялъ нилъеца кидаго ракIалде щвезабула Ибрагьим аварагасул тIадегIанаб мисал, гьесул ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ букIараб...