Аслияб гьумералде

РакӀ гӀодулеб мехалда…

РакӀ гӀодулеб мехалда…

ГIагарав чи ками ккола чӀужугӀаданалъ хӀехьезе рес бугел бищунго захӀматал къварилъабазул цояб. Гьеб ккола кутакаб унти. Амма Исламалъ нилъее кьола гьеб бецӀлъиялда жаниб сабруялъул ва иманалъул канлъи, кигIан кIудияб къварилъи тIаде щваниги, гьеб бигьа гьарулел сабабал.

 

Хвел – гьеб ахир гуро. Гьеб буго панаяб дунялалдаса, бацIцIадаб, даимаб Ахираталде ин, цӀияб гӀумруялъул байбихьи. ТӀадегӀанав Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Щибаб рухӀалъ хвел къулчIила», - ян («ал-Анбия», 35 аят). Гьеб буго Аллагьасде, рахӀматалде ва ритӀухълъиялде тӀадруссин.

ТIоцебесеб иргаялда, къадаралда божиялъ кумек гьабула ками къабул гьабизе. Ахираталда, рокьулел гIадамалгун, БетIергьанас нилъ данде гьаризе руго ва гьаб кьогIаб ратIалъи заманалъ бугеб жо ккола. Халикъасул амру гьечӀого щибго жо лъугьунаро. «Аллагьас инсанасда хӀехьезе кӀолареб тIад лъоларо», - ян буго Къуръаналда («ал-Бакъара», 286).

МухӀаммад аварагас ﷺ абуна: «ХӀакълъунго, кӀудияб балагьалъухъ кири кӀудияб букӀуна. Аллагьасе халкъ бокьулеб мехалъ, Гьес гьезул хӀалбихьула», - ян (Тирмизи). Жеги абуна: «Сабру гьабурав чиясе Аллагьас сабру кьола. Ва сабруялдаса лъикӀаб яги кӀудияб сайгъат гьечӀо», - ян (Бухари, Муслим). Гьел рагӀабаз ракӀалде щвезабула дур къвакӀи – гьеб кириялде ва рацӀцӀалъиялде нух букIин.

МагӀуялдаса яги загӀип-лъиялдаса нечоге. Дуцаго дуего ракӀ бате. Амма мунго йикӀунге, дурго унти бичӀчӀулезде бикье. Гьев кинабго лъалев вугониги, дурго рекӀел хӀал БетIергьанасда бице, Гьесдаса кумек тIалаб гьабе. ГӀадатиял ишал, ай рукъ бакIаригIадал жал гьариялъцин дагь-дагьккун тӀадбуссинабула гӀумруялъул букIараб тIагIам. Пашманлъиялъулъ гъанкъизе чIоге.

Дур къварилъиялъ ва пашманлъиялъ хварасе пайда кьоларо. Гьелъул гIаксалда, пикру гьабе гьев рази вукIинаандайин дуда бугеб гьеб хIал бихьун? Мун йигеб куц лъалебани, гьев живго пашманлъизе вукIинчIищ? Гьесул ракIбакъвалеб гьабичIого, кIванагIан сабруялда чIун, хирияв чиясе, малаикзабигун, сайгъатал ритIе. ДугӀа, садакъа, Къуръан цӀали - гьел руго хварасул рухӀалъе бищунго лъикӀал сайгъатал.

Аллагь ﷻ гурхӀулев вуго. РекIее парахалъи кьолел сабабал хIалтIизаре: аятазухъ гӀенекке, зикру баче, асхӀабзабазул руччабазул биценал цӀале - гьезулги рокьулел камуна, амма гьел иманалдаса ратIалъичӀо.

Мун цохӀо гьечӀо. Аллагь ﷻ дуда ракӀалде кколелдасаги гӀагарда вуго. Дур ракӀ бекун бугониги, гьеб канлъиялъул гъамаслъун гьабе. Биччанте дур унти рухIанияб къуваталде буссине, дур магӀуги, сабруялъул жавгьарлъун сверизе. ГурхӀулев, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго: «ХӀакълъунго, захӀмалъиялда цадахъ бачӀуна бигьалъиги», - ян («аш-ШархI», 6).

 

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кредит босана...   Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...