Аслияб гьумералде

КIодолъи гьабурав гIодовегIанлъула

КIодолъи гьабурав гIодовегIанлъула

Аллагьасул Расулас ﷺ ратIлилъ бугониги кванилъ батаниги, цогидазулалдаса лъикIаб жиндиего тIаса бищулароан, асхIабзабазде щвараб захIмалъи, хинлъи-цIорой, ракъи гьесги ﷺ хIехьолаан цадахъ.

 

«Мавагьиб» абураб тIехьалда ибну Бухайрадаса бачIараб хIадисалда буго: «Цо нухалъ Аварагасде ﷺ щун букIана кутакаб ракъи. Цинги гьес ﷺ чехь кквезелъун (цIакъго ракъи халлъичIого букIине) гьелда къоно бухьана. Цинги абуна: «Гьадин гурищ нилъер напс, гIемериселъ кванилъ, ратIлилъ, рахIатазулъ лазатги босун, (хадуб) ахираталда ракъигун къеч хIехьезе ккун захIмалъиялде ккезе бугеб? Гьелъ гурищ, жиндир напсалъе (гьелъул гьаваялда ва дунялалъул берцинлъабазда нахъги вилълъун) кIодолъи гьабурав, гьелъго (напсалъ) гIодовегIан гьавуравлъун (ахираталда) вукIине вугев (Аллагьасул ﷻ рахIматги щвечIого)? Жиндир напс (захIматлъабиги раччун, дагьаб бугониги Аллагьас ﷻ кьуралде гIейги гьабун) гIодобегIан гьабурав гурищ вукIине вугев (ахираталда, абадияб талихIги щун, Алжаналда кверщелги батун) тIадегIанавлъун».

Абу Гьурайратица бицун буго: «Цо нухалъ дун лъугьана Аварагасул ﷺ рокъове. Дида Авараг ﷺ ватана гIодовги чIун как балев. Дица гьесда ﷺ цIехана: «Щиб дуе ккараб?» - абун. Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Ракъи», - абун. Цинги дун гIодизе лъугьана. Аварагас ﷺ абуна: «ГIодуге, (Къиямасеб къоялъ) ракъиялъул захIмалъи тIаде щоларо гьаб дунялалда вакъулесде, бихьаралда гьев разиявлъун вугони», - абун.

Имам Муслимица рехсон буго Абу Гьурайратидасан бачIараб хIадис: «Цо нухалъ Аллагьасул Расул ﷺ рокъоса къватIиве вачIана гIуж гуреб мехалда. Гьединаб заманалда Аварагасухъе ﷺ щивго вачIунароан. Абу-Бакар вихьидал, Аварагас ﷺ цIехана: «Гьаб заманалда мун къватӀиве вахъине ккараб жо щиб, я Абубакар?» - абун. Гьес жаваб гьабуна: «Дун къватӀиве вахъана Аллагьасул Расулгун ﷺ дандчӀвазе бокьун, гьесул гьайбатаб гьурмахъ балагьизе гIишкъугун ва гьесие ﷺ салам кьезе», - абун.

Гьелдаса гIемер заман инчIо, аскIове вачIана ГIумар-асхIаб. Аварагас ﷺ гьесдаги цIехана: «Гьаб заманалда мун къватӀиве вахъине ккараб жо щиб, я ГIумар?» - абун. «Ракъи, я Аллагьасул Расул ﷺ» - абун жаваб гьабуна ГIумарица. Аварагас ﷺ абуна: «Дидаги гьединабго хIал буго», - ян. (Аварагас ﷺ гьедин абуна, гьел гIодоре риччазе рукIине ва гьезулгун ракъи жинцагоги гIахьал гьабулеб букIин бихьизабизе). Цинги цадахъ гьел ана Абул Гьайсамихъе. 

Гьев вукIана ансариязул цояв, гьесул рукIана чамасдакалъул гIемерал гъутIби, гIи. Гьев рокъов ватичIо. Гьалбадерица гьесул чIужуялда цIехана рос кив вугевин абун. Гьелъ абуна жидее лъим цIезе анин. Дагьаб заманалдаса Абул Гьайсам, лъел рагIгун, вачIана. Лъим жаниб букIараб рагIги гӀодоб лъун, гьев Аварагасда ﷺ аскӀове вачӀана ва гьесда ﷺ хурхана (гьесул ﷺ баракат щвезелъун, жиндир тIубараб кереналдалъун Аллагьасул Расуласул къаркъалаялдаги цун). Цинги лъугьана гаргадизе Аллагьасул Расуласе ﷺ гIоло жиндир бугеб бищун къиматаб Къурбан гьабизе хIадур вугин абун. Хадур гьел къватIире рахъана Абул Гьайсамил ахикьехун ралагьун.

Абул Гьайсамица гьезие гIодоб тIамуна халича ва живго ахикье ана. Цинги вачIана чамасдак тIад бугеб гIаркьелги босун (гьелда букIана барщарабги барщун бахъинчIебги тIагIам) ва гьеб лъуна гьалбадерида цебе. Аварагас ﷺ гьесда цIехана: «Дуца нижее барщараб гIатIгояб тIаса бищичIищ?» - абун. Абул Гьайсамица абуна: «Я Аллагьасул Расул ﷺ, дица нужее тIуна хьоп, нужецаго бокьараб тIаса бищизелъун ва тIад лъимги гьекъезе», - ян. Гьеб мехалъ Аварагас ﷺ абуна: «Дир напс кодоб бугев АллагьасхIаги, гьаб кинабго буго Къиямасеб къоялъ нужеда кIалгьикъи гьабизе бугел нигӀматаздасан: гьогьомараб рагIдукь бакI, барщараб чамасдак, цIорораб лъим», - абун.

Гьединав вукIана Аллагьасул Расул ﷺ, кинаб хIалалъулъ ругониги ахир Къиямасеб къоялъ букIине бугелъул пикруги гьабулев, лазат босун дунялалъул нигIматазул халги гьабуларев. Аллагьас ﷻ гьесул ﷺ баракат-шапагIаталдаса махIрум гьаругеги нилъ! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


Камилаб какил баракат

Хириял бусурбаби! ГIемеразул букIуна гIарз, магIишат данде билълъунарого бугин абун. Гьелги гIемерисел какго баларел ратула, балеб бугониги, щибго гьелъул кIвар гьечIел. ХIатта как базе заман гIоларин абулелцин ратула. Аллагьас ризкъи киназего кьола, амма кантIе, как-кIалги тун,...


ХIежалъул хIакъалъулъ бицана

ХӀежалде ине заман щолеб букIиналда бан, МахӀачхъалаялда тӀобитӀараб данделъиялда гIахьаллъана хӀеж борхиялъул рахъалъ жавабиял идарабазул ва гӀуцӀабазул вакилзаби. Гьенир гьоркьор лъурал аслиял суалал рукӀана авиатранспорталда, сапаралъул шартӀал, СагӀудиязул ГӀарабиялъул Къираллъиялъул тӀалабазда...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...