Лъие дугIа гьабулеб?
Малаикзаби ккола ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ мунагь гьечIел рацIцIадал махлукъатал. Гьел руго нуралдаса рижарал, я кваналарел, я гьекъоларел, я кьижуларел, шагьват гьечIел, киданиги Аллагьасул ﷻ амру хвезабуларел, щибго ишкал гьечIого жидее гIоло рижарал жал тIуразарулел.
Гьел рукIуна кидаго гIибадаталда, Аллагьасул ﷻ тIадкъай тIубазабун, Гьев ﷻ рехсон. Гьез цIун руго зобал ва ракьал, гьезул рикIкIенги Аллагьасда ﷻ гурони лъаларо.
Аллагьасул ﷻ изнуялдалъун, Къиямасеб къоялъ, жидедаса БетIергьан ﷻ рази вугел муъминзабазе гьез нугIлъиги гьабула. Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Гьез (малаикзабаз) шапагIат гьабуларо жидедаса (Аллагь) разиязе гурони…», - абун (суратул «Анбияъ» 28 аят). Гьелъ, Аллагьасул ﷻ амруялдалъун малаикзабазда кIола муъминзабазе гIибадат гьабиялъулъ тавпикъ ва кумекгун дугIа гьабизе. Гьебги кIудияб нигIмат буго муъминчиясе, гьезул дугIаги Аллагьас ﷻ къабул гьабулеблъун бугелъул.
Малаикзабаз кидал дугIа гьабулеб муъминчиясе?
Малаикзабаз муъминчиясе дугIа гьабула гьев как базелъун тIоцебесеб мухъилъ чIедал. Бараъ ибн ГIазибидасан бицун буго, мажгиталде ракIарарал асхIабзабазда гьоркьоса Аллагьасул Расул ﷺ цояб рагIалдаса цогидаб рагIалде щвезегIан унаанин, гьезул гъажалдагун каранда кверги лъун ва абулаанин: «Нужеца (какилъ) кьерал рикь-рикьизе риччаге, риччани нужер ракIалги рикь-рикьула, хIакълъунго, Аллагьасгун ﷻ малаикзабаз салават битIула тIоцебесеб кьерда чIаразе», - абун (АхIмад, ибну ХIиббан).
Как бан лъугIидал муъминчи мажгиталда вугебгIан мехалъ. Абу Гьурайратидасан бицун буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Малаикзабаз нужер бокьарав чиясде салават битIула, гьев как бараб бакIалда гIодов чIун вугебгIан заманалъ ва гьесул какичури биххизегIан малаикзабаз абула: «Я Аллагь ﷻ, гьасул мунагь чуре, я Аллагь ﷻ гьасда гурхIа», - ян абун (Бухари, Муслим).
Унтарасде ваккизе индал. ГIали-асхIабас бицун буго жинда рагIанин Аварагас ﷺ абулеб: «Радал унтарасухъе ваккизе арав бусурбанчиясде къасимех щвезегIан лъабкъоялда анцIазарго малаикас салават битIула (лъикIалдалъун дугIа гьабун Аллагьасде ﷻ гьардон), къаси заманалда ваккизе ани, рогьинегIан гьебго къадаралъул малаикзабаз салават битIула. Алжаналдаги гьев чиясе нигIматал данде гьарун рукIуна», - ян (Абу Давуд, Тирмизи).
ЛъикIаб жо гIадамазда малъулебгIан заманалда. Абу Умама ал-Бахилиясдасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Аллагьасги ﷻ Гьесул малаикзабазги, зоб-ракьалъул агьлуялъги, хIатта картIиниб бугеб цIунцIраялъги, ралъдалъ бугеб хIутIалъги салават битIулеб букIуна гIадамазда лъикIаб жо малъулев чиясде», - ян (Тирмизи).
Диналъул вацасухъе гьоболлъухъе щведал. Аварагас ﷺ абун буго: «Пуланаб къоялъ цояв ун вуго цоги росулъ гIумру гьабун вугев жиндирго вацасухъе гьоболлъухъ. Гьеб заманалда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ малаикасде амру гьабун буго гьев унеб нухде, гьесухъ балагьун чIезе айилан. Гьев чи аскIове щведал, малаикас гьикъун буго: «Мун киве унев вугев?» - абун. Гьес жаваб кьола: «Дие бокьун буго гьаб росулъ гIумру гьабун вугев вацасухъе щвезе», - ян. Малаикас нахъеги цIехола: «Дуца гьесие кинаб бугониги лъикIлъи гьабураб къагIида, гьанже дуеги гьелдаса пайда босизе бокьун батила?» - абун. Гьес жаваб гьабула: «Щибго мурад гьечIо, кинниги дие гьев Аллагьасе гIоло вокьула (гьелъ унев вуго гьесухъе щвезе)», - абун. Цинги малаикас абула: «Дун вуго духъе БетIергьанас ﷻ витIарав расул, дудаги абизе Аллагьасе ﷻ гIололъун гьев чи дуе вокьарав кинниги Жиндиеги ﷻ мун вокьанин бицине», - абун (Муслим).
Диналъул вацасе, гьев гьечIеб бакIалда дугIа гьабулелъул. Абу Дардаица бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «Диналъул вац гьечIеб бакIалда гьесие гьабураб дугIа Аллагьас ﷻ къабул гьабула. Гьесул бетIералда аскIовги вуго малаик, щибаб нухалъ гьес вацасе лъикIалдалъун дугIа гьабунщинахъе «Амин» ва «гьелдаго релълъараб дуеги» абун данде гьаризе вакил гьавун тарав», - ян (Муслим).
Какичуриялда кьижидал. ГIабдуллагь ибну ГIумаридаса бицараб хIадисалда буго: «Какичуриялда кьижарав чиясул ратIлилъ малаикас сордо рогьуна. Гьев макьидаса вигьанщинахъе, малаикас абула: «Я Аллагь ﷻ! Дур пуланав лагъасул мунагь чуре, гьев кьижизе вахана какичуриялда», - абун (ибну ХIиббан).
ТIадехун рехсарал хIадисазул цо-цоялда абулеб буго малаикзабаз салават битIулин абун ва гьелъул магIнаги ккола, малаикзабаз муъминчиясе дугIа гьабулин абураб. Щайин абуни, малаикзабаз чиясде салават битIи буго гьесие лъикIаб гьарун, Аллагьасде ﷻ гьел руссин. Аллагьас ﷻ Жинцаго битIиги буго рахIму-цIоб, баракат гьесде цIикIкIинаби. Гьебги кIудияб нигIмат буго. Аллагьас ﷻ цIикIкIинабеги нилъеде битIулеб салават ва дугIа! Амин!