Аслияб гьумералде

ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул гIадамаз ислам къабул гьабилин ва исламалде ахIиялъул рахъкквелин абураб хьулалда.

 

Амма ТIаифалъул халкъалъ гIорхъолъа араб вахIшилъиялда дандчIвай гьабуна Аварагасе ﷺ. Гьесул ахIиялдаса инкар гьаби гуребги, лъималги жагьилалги ганчIал речIчIизе ахIун, гьев инжит гьавизеги лъугьана. Аварагасул ﷺ баракат бугел хIатIал ругъназул цIун бидулъан рукIана. Гьединаб захIматаб хIалалда ТIаифги тун, дугIаги гьабун Аллагьасде ﷻ вуссана, гьеб дугIа ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа абун машгьурлъана.

Гьеб дугIа цо-цо сираялъул тIахьазда гьадин хъван буго: «Я Аллагь ﷻ, дица Дуде гIарз гьабулеб буго дир загIиплъиялда, мукъсанаб бажариялда, гIадамазда цеве дун инжит гьавиялда. Я ГурхIелазул бищунго ГурхIулев! Мун вуго загIипазул БетIергьан, Мун вуго дир БетIергьан. Лъида Дуца дун божилъи гьабулев? Дун хъачIго дандчIвазе вугев чияр чиясе? Яги Дуца дида тIад кверщел кьурав тушманасде? Дур дида ццим бахъун гьечIелдаса дица щибго жоялде кIвар кьоларо, кинниги Дур гурхIел-рахIмуги лъикIлъиги дие гIатIидаб букIуна. Я Аллагь, дица Духъан цIуни тIалаб гьабула, Дудасан кумекги гьарула. Дуца гIадамал мекъи ккеялъул ва мунагьазул бецIлъиялдаса хIакъикъаталъул канлъиялде рачуна ва дунялалъулги ахираталъулги иш низамалде ккезабула. Гьарула Дуда дида ццим бахъугеян, Дур гурхIел гьечIого дунги тогеян. ГIицIго Дур разилъи дица тIалаб гьабула. Дур кумекалдалъун гурони кIоларо мунагь рехун тезе ва лъикIлъи гьабизе».

Аварагасул ﷺ гьаб хитIабалдасан бихьулеб буго гьесул Аллагьасда цебе бугеб гIодобегIанлъи. Бищунго кьварарал гIазабал рукIаниги, гьес гIадамазде гIарз гьабичIо, гIицIго жиндирго БетIергьанасде вуссана. Гьел рагIабазда жаниб буго инсан загIипав вукIиналъе мукIурлъи ва тIубанго Аллагьасул рахIматалда варав вукIин.

«Дур дида ццим бахъун гьечIони, дие ургъел гьечIо» абурал рагIабаздасан бихьулеб буго Аварагасул ﷺ тIадегIанаб ракIбацIцIалъи. Гьесие дунялалъул захIмалъаби ва гIазаб-гIакъуба гуреб, Аллагь ﷻ разилъи букIана бищун аслияблъун.

Гьеб дугIаялда жанибги кIудияб хьул буго ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ гурхIел-рахIмуялде. Бищунго захIматаб хIалалдаги Аварагас ﷺ гьарулеб букIана бечелъи яги тушбабаздаса рецIел боси гуреб, Аллагьасул ﷻ ццим бахъиналдаса цIуни ва Гьев разилъиялда хьул.

Гьеб дугIаялъ муъминчиясда ракIалде щвезабула унго-унгояб къуват Аллагьасдасан ﷻ гурони щолареблъи, хвасарлъиги бигьалъиги батула ракIбацIцIадго Гьесдехун вуссиналдалъун.

ТIаифалъул тарихалъги нилъеда малъула сабру ва къвакIи. КигIан инжитлъиги унтиги кканиги, Аварагас ﷺ нагIана кьечIо ТIаифалъул гIадамазе. Гьелъул гIаксалда, гьесул хьул букIана гьезул наслуялдаса цохIо Аллагьасе гIибадат гьабулел гIадамал рахъиналде. ХIакъикъаталдаги, заманалдасан ТIаифалъул гIадамаз ислам къабул гьабуна.

РахIматалъулги, сабруялъулги, тIубанго Аллагьасда божилъиялъулги кIудияб мисал буго гьеб лъугьа-бахъиналъулъ.

 

Камил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...