Аслияб гьумералде

ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул Аварагас ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул гIадамаз ислам къабул гьабилин ва исламалде ахIиялъул рахъкквелин абураб хьулалда.

 

Амма ТIаифалъул халкъалъ гIорхъолъа араб вахIшилъиялда дандчIвай гьабуна Аварагасе ﷺ. Гьесул ахIиялдаса инкар гьаби гуребги, лъималги жагьилалги ганчIал речIчIизе ахIун, гьев инжит гьавизеги лъугьана. Аварагасул ﷺ баракат бугел хIатIал ругъназул цIун бидулъан рукIана. Гьединаб захIматаб хIалалда ТIаифги тун, дугIаги гьабун Аллагьасде ﷻ вуссана, гьеб дугIа ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа абун машгьурлъана.

Гьеб дугIа цо-цо сираялъул тIахьазда гьадин хъван буго: «Я Аллагь ﷻ, дица Дуде гIарз гьабулеб буго дир загIиплъиялда, мукъсанаб бажариялда, гIадамазда цеве дун инжит гьавиялда. Я ГурхIелазул бищунго ГурхIулев! Мун вуго загIипазул БетIергьан, Мун вуго дир БетIергьан. Лъида Дуца дун божилъи гьабулев? Дун хъачIго дандчIвазе вугев чияр чиясе? Яги Дуца дида тIад кверщел кьурав тушманасде? Дур дида ццим бахъун гьечIелдаса дица щибго жоялде кIвар кьоларо, кинниги Дур гурхIел-рахIмуги лъикIлъиги дие гIатIидаб букIуна. Я Аллагь, дица Духъан цIуни тIалаб гьабула, Дудасан кумекги гьарула. Дуца гIадамал мекъи ккеялъул ва мунагьазул бецIлъиялдаса хIакъикъаталъул канлъиялде рачуна ва дунялалъулги ахираталъулги иш низамалде ккезабула. Гьарула Дуда дида ццим бахъугеян, Дур гурхIел гьечIого дунги тогеян. ГIицIго Дур разилъи дица тIалаб гьабула. Дур кумекалдалъун гурони кIоларо мунагь рехун тезе ва лъикIлъи гьабизе».

Аварагасул ﷺ гьаб хитIабалдасан бихьулеб буго гьесул Аллагьасда цебе бугеб гIодобегIанлъи. Бищунго кьварарал гIазабал рукIаниги, гьес гIадамазде гIарз гьабичIо, гIицIго жиндирго БетIергьанасде вуссана. Гьел рагIабазда жаниб буго инсан загIипав вукIиналъе мукIурлъи ва тIубанго Аллагьасул рахIматалда варав вукIин.

«Дур дида ццим бахъун гьечIони, дие ургъел гьечIо» абурал рагIабаздасан бихьулеб буго Аварагасул ﷺ тIадегIанаб ракIбацIцIалъи. Гьесие дунялалъул захIмалъаби ва гIазаб-гIакъуба гуреб, Аллагь ﷻ разилъи букIана бищун аслияблъун.

Гьеб дугIаялда жанибги кIудияб хьул буго ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ гурхIел-рахIмуялде. Бищунго захIматаб хIалалдаги Аварагас ﷺ гьарулеб букIана бечелъи яги тушбабаздаса рецIел боси гуреб, Аллагьасул ﷻ ццим бахъиналдаса цIуни ва Гьев разилъиялда хьул.

Гьеб дугIаялъ муъминчиясда ракIалде щвезабула унго-унгояб къуват Аллагьасдасан ﷻ гурони щолареблъи, хвасарлъиги бигьалъиги батула ракIбацIцIадго Гьесдехун вуссиналдалъун.

ТIаифалъул тарихалъги нилъеда малъула сабру ва къвакIи. КигIан инжитлъиги унтиги кканиги, Аварагас ﷺ нагIана кьечIо ТIаифалъул гIадамазе. Гьелъул гIаксалда, гьесул хьул букIана гьезул наслуялдаса цохIо Аллагьасе гIибадат гьабулел гIадамал рахъиналде. ХIакъикъаталдаги, заманалдасан ТIаифалъул гIадамаз ислам къабул гьабуна.

РахIматалъулги, сабруялъулги, тIубанго Аллагьасда божилъиялъулги кIудияб мисал буго гьеб лъугьа-бахъиналъулъ.

 

Камил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...