«Ас-саламалъул» ифтар ва сухIур
«Ас-саламалъул» ифтар ва сухIур
Хирияв Аварагас ﷺ хIадисазда абурабго гIадин бусурбанчиясе кIал кквей буго жинца лагъ жужахIалъул цIаялдаса цIунулеб хъалхъанлъун. «Алжаналда буго «Ар-Раян» абурал каваби, Къиямасеб къоялъ кIал ккурал чагIи гурони жанире лъугьине гьечIел. Гьеб къоялъ абизе буго: «Кир ругел кIал кколел чагIи?» - абун. Цинги гьел цере рачIине руго ва гьениса (Алжаналде) инеги руго. КIал ккурал чагIи жанире лъугьун хадур гьел каваби къазе руго ва цоги чи гьениса жаниве инеги гьечIо», - ян абун (Муслим, Бухари).
Жиндие бихьизабураб заман лъугIидал тIаса унареб жо букIунарелъул, кигIан ракI бакъвазабулеблъун батаниги рагIалде щвана исанасебги рамазан моцI. АлхIамдулиллагь, санал анагIан нилъер халкъалъул диналдехун ва гIадамаздехун гIамал лъикIлъулеб ва цIубалеб буго. Гьеб халлъулеб букIана маркIачIул как ахIизе заман гIагарлъулелъул, росабазулгун шагьаразул жамагIатал, цо хъизан гIадин, данделъун ифтарал гьаризе ракIарулел рукIиндал.
Киса-кибего гIадин МахIачхъалаялъул аслияб мажгиталда цебеги букIана «Инсан» фондалъ гIуцIараб кIал биччалезе санагIалъиялъе чадир. Рамазан моцIалъул ахирисел къояз гьениб кIалбиччазе ва радакь рахъиндал сухIуралъе цо къо гIуцIи ва гьелъие харж гьаби тIаде босана «Ас-салам» казияталъул жавабияз.
Гьелда хурхун гьабураб мажлисалда гIахьалъи гьабуна батIи-батIиял мацIазда рахъулел «Ас-саламалъул» редактораз, газета тIибитIизабиялъул жавабияз, волонтераз ва кIалбиччазе бачIараб жамагIаталъ.
КIалъазе вахъарав «Ас-салам» газеталъул редактор ХIасан МахIмудовас бицана жакъасеб къоялъ тIибитIулеб бугеб хIажат гьечIеб чороклъи, нахъегIанаб гIамал-хасият нилъер жамгIияталъулъги загьирлъулеб мехалда, хIакъикъаталдаги, гьаб казияталъ гIемерав чиясе кумек гьабулеб буго диниябгун дунявияб бичIчIи кьезе. Гьелъулъ гIадамазда батулеб буго чара гьечIеб масъала, ракIчучи, хIатта руго гIумругицин гьаб сабаблъун хвасарлъарал лъугьа-бахъиналги. Баркала загьир гьабуна мухбирзабазе, редакторзабаздаса бахъараб газеталъе хIалтIи гьабулев щивасе. «Гьарула Аллагьасда ﷻ киназего сахлъи, гьабулелъулъ икъбал, Гьев ﷻ разияб гIамал», - абун лъугIизабуна гьес жиндирго кIалъай.
Муфтияталда цебе бугеб рухIияб лъай кьеялъул отделалъул нухмалъулев МухIаммадрасул Гьиматовас бицана «Ас-салам» газеталда гьабураб хIалтIул хIакъалъулъ.
«Дун батIи-батIиял рахъазда хIалтIана. Амма «Ас-саламалъул» школалде вачIун, гьаниб гьабураб хIалтIи халгьабун абизе бегьула, динияб рахъалда гьабулеб хIалтIулъ дун балугъ гьавураб жо газета бугин. Напсгун къеркьон, ракъи-къечги хIехьон, унго-унголъун гьабураб дагIваталъул хIалтIи газеталда гьабураб гIадаб бихьичIо. Гьелъие хIалтIизе ккола гIазу-цIадалъухъ, бакъул бухIиялъухъ балагьичIого, гьеб буго живго Аллагьас ﷻ тIаса рищун Гьесие ﷻ рокьарал чагIаз гурони гьабулареб хIалтIи. Аварагас ﷺ абун буго: «Нужеца дидаса цо аятгIаги гIадамазухъе щвезабе», - ян (Бухари). Гьеб гьабулеблъун буго газета ва гьелда хIалтIулел», - абун.
Газета тIибитIизабиялъул жавабияв ГIали МухIумаевас бицана цIалдолезухъе гьеб щвезабиялда хурхун гьабулеб хIалтIул.
«Нилъеда бичIчIизе ккола диналъе кумек гьабизе щивав чиясе рес кьун гьечIеблъи. Нуж, ай «Ас-салам» тIибитIизабизе хIалтIулел гIолохъаби руго талихIал чагIи. «Ас-саламалъул» командаялда гъорлъ ругел чагIаз кIудияб хIалтIи гьабулеб буго исламалъе. Гьалъул кумекалдалъун кинаб бугониги пайда жиндие щун щив вугониги, гьеб сабаблъун ккола Аварагас ﷺ хIадисалда: «Мун сабаблъун Аллагьас ﷻ лъикIаб нухде цо чи тIами, гьеб дуе лъикIаб буго гьаб дунялалдасаги гьалда жаниб бугебщиналдасаги», - ян абурал рагIаби жиндиеги мустахIикълъиялъе (АхIмад). Жакъасеб данделъиялъе кумек гьабураздаса ккола МухIаммад Анкалаевги, Аллагьас ﷻ гьесиеги сундулъго тавпикъги, икъбалги, сахлъиги кьеги», - ян абуна гьес.
Зайд ибну Халид ал-Жагьни-ясдасан бицараб хIадисалда буго: «КIал ккурасе гьеб биччазелъун щиб бугониги жо кьурав чиясе буго кIал ккурасего гIадаб ажру, дов ккурасул ажруялдасаги щибго мукъсанлъичIого», - ян (Тирмизи). Гьединлъидал гьарула ТIадегIанасда ﷻ, кигIан гьитIинаб лукъмаялдалъун батаниги, кIал ккуразе гьеб биччазелъун гьабураб садакъа-гIамал аза-азар даражаялде бахинабун къабул гьабегиян абун.
МухIаммадгIариф Къурбанов
