Аслияб гьумералде

Эбел-эмен рази гьаре

Эбел-эмен рази гьаре

ЛъикIал чагIаз абула адаб гьабиялъ гурони чи тIадегIанлъичIин ва гьеб теялдалъун гурони гIодовегIанлъизеги гIодовегIанлъичIин абун. Адабалъ чи кидаго берцин гьавула ва гIадамазе вокьулевлъунги лъугьуна. Гьеб гьечIев халкъалдаго рихуна.

Адаб цIунизе кколезул бищун цересел руго эбел-эмен. Къо бахъанагIан гIемер халлъула гIун бачIунеб гIелалъ эбел-инсул толеб бугеб адабалъул, гьабулареб хIурмат, хъачIго кIалъай, малъараб, тIадкъараб иш тIубазабунгутIи, камулел гьечIо гьездаса барщун чIаралги. Гьел руго цIакъ какарал пишаби. Эбел-инсудехун гьабизе кколеб адабалъул хиралъиялъул, гьезда аскIор цIунизе кколел гIурхъабазул бицун бахъунаро, бугониги рехсей гьабила чанго адабалъул.

– Гьез бицунелъухъ берцинго гIенекки.

– Цонигиял тIаде рачIиндал, кIодо гьарун, тIаде рахъин. Бицен буго, Юсуп аварагасул наслуялъул лъималазул цонигиязе авараглъи кьунгутIиялъе сабаблъун кканин эмен вачIараб мехалъ гьев тIаде вахъунгутIи.

– Гьез малъараб гьебсагIатго гьаби. (Аллагьасде гIасилъи ва шаргIалда данде кколареб жо хутIизегIан).

– Адаб толеб куцалда гьел ругеб бакIалда цересан рилъунгутIи, рес къотIараб бакIалда къварилъи букIунаро.

– Гьезулгун кIалъай гьабулелъул гьаракь борхизабунгутIи.

– Гьезул ахIиялъе берцинаб къагIидалда, хIеренал рагIабаздалъун жаваб гьаби. Машгьураб къиса буго пуланав асхIабас лагъ тархъаравин эбелалъ ахIулеб мехалъ рикIкIада вукIун гьаракь борхизабун жаваб гьабиялдалъунин абун.

– Гьезул разилъи тIалаб гьабизе цIакъ бахъи. Аварагасул r хIадисалда буго:

«Аллагьасул разилъи эбел-инсул разилъиялъулъ буго, ццим бахъинги гьезул ццим бахъиналъулъ буго», - ян (Тирмизи).

– Гьел ругеб бакIалда кваналелъул, гьез байбихьи лъезегIан чIела.

– Нухда унаго яги жанире-къватIире лъугьунелъул гьел цере гьарила. Гьел рахъунчIун рукIаго гIодорги чIеларо.

– Гьел чорхол хIал загIиплъун лъугьараб мехалда хIаракатаб бахъила жиндирго квераз кваназаризе, жиндиего ва лъимал-хъизамазе гьабулелдасаги цере гьарила.

– Гьабураб лъикIлъи, адаб гьезда бадиб чIвангутIи.

– Гьумер букIкIинабун, ццим бахъун гьезде валагьунгутIи.

– Сапаралъ рахъунелъул гьезул изну тIалаб гьаби. ХIакъикъаталдаги эбел-инсул къимат лъалел чагIи руго гьел гьечIого хутIарал. Гьединлъидал, диналъул агьлу, муъминзаби, нилъ ратиялъе сабаблъун ккарал ва къаси-къад хIалхьи тун нилъее гIоло гIумру тIамулел чагIи руго эбел-эмен. Гьел чIаго рукIаго гьабизе ккола нилъеца гьезул адабги къиматги.

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Муфти дандчIвана хIафизгун

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди дандчӀвана, хирияб рамазан моцӀалъ таравихӀалъул каказда гӀахьаллъизе республикаялде вачӀун вукIарав машгьурав хӀафиз Сиратуллагь Рауповгун. Гьез бицана хирияб Къуръан малъиялъул, рекӀехъе лъазабиялъул къагIидабазул хIакъалъулъ.


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


ХIикматал махлукъатал

Медуза   Медузаялда абизе бегьула хIакъикъа-талдаги хIикматаб рухIчIаголъийилан. ГIалимзабаз чIезабун буго гьез гIумру гьабулеб букIанин 600 миллион соналъ цебе ва чанго нухалда дунял хваниги гьел чIаго хутIанин абун.   Гьезда гьечIо ракI, гьуърал, гIадалнах, ракьа. Амма лъала чан...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


Жакъаго пайда босе

ТIадегIанав Аллагьас нилъее гIемерал сайгъатал кьун руго. Гьезие гIоло нилъеца БетIергьанасе реццги гьабун, рихьизарураб гьабураб куцалда гьел хIалтIизаруни, щивасе дунялалдаги ахираталдаги кIудияб пайда щвела.   Бокьараб нигIматалъухъ инсанас ТIадегIанав Аллагьасе шукру гьабуни, Гьес...