Аслияб гьумералде

Эбел-эмен рази гьаре

Эбел-эмен рази гьаре

ЛъикIал чагIаз абула адаб гьабиялъ гурони чи тIадегIанлъичIин ва гьеб теялдалъун гурони гIодовегIанлъизеги гIодовегIанлъичIин абун. Адабалъ чи кидаго берцин гьавула ва гIадамазе вокьулевлъунги лъугьуна. Гьеб гьечIев халкъалдаго рихуна.

Адаб цIунизе кколезул бищун цересел руго эбел-эмен. Къо бахъанагIан гIемер халлъула гIун бачIунеб гIелалъ эбел-инсул толеб бугеб адабалъул, гьабулареб хIурмат, хъачIго кIалъай, малъараб, тIадкъараб иш тIубазабунгутIи, камулел гьечIо гьездаса барщун чIаралги. Гьел руго цIакъ какарал пишаби. Эбел-инсудехун гьабизе кколеб адабалъул хиралъиялъул, гьезда аскIор цIунизе кколел гIурхъабазул бицун бахъунаро, бугониги рехсей гьабила чанго адабалъул.

– Гьез бицунелъухъ берцинго гIенекки.

– Цонигиял тIаде рачIиндал, кIодо гьарун, тIаде рахъин. Бицен буго, Юсуп аварагасул наслуялъул лъималазул цонигиязе авараглъи кьунгутIиялъе сабаблъун кканин эмен вачIараб мехалъ гьев тIаде вахъунгутIи.

– Гьез малъараб гьебсагIатго гьаби. (Аллагьасде гIасилъи ва шаргIалда данде кколареб жо хутIизегIан).

– Адаб толеб куцалда гьел ругеб бакIалда цересан рилъунгутIи, рес къотIараб бакIалда къварилъи букIунаро.

– Гьезулгун кIалъай гьабулелъул гьаракь борхизабунгутIи.

– Гьезул ахIиялъе берцинаб къагIидалда, хIеренал рагIабаздалъун жаваб гьаби. Машгьураб къиса буго пуланав асхIабас лагъ тархъаравин эбелалъ ахIулеб мехалъ рикIкIада вукIун гьаракь борхизабун жаваб гьабиялдалъунин абун.

– Гьезул разилъи тIалаб гьабизе цIакъ бахъи. Аварагасул r хIадисалда буго:

«Аллагьасул разилъи эбел-инсул разилъиялъулъ буго, ццим бахъинги гьезул ццим бахъиналъулъ буго», - ян (Тирмизи).

– Гьел ругеб бакIалда кваналелъул, гьез байбихьи лъезегIан чIела.

– Нухда унаго яги жанире-къватIире лъугьунелъул гьел цере гьарила. Гьел рахъунчIун рукIаго гIодорги чIеларо.

– Гьел чорхол хIал загIиплъун лъугьараб мехалда хIаракатаб бахъила жиндирго квераз кваназаризе, жиндиего ва лъимал-хъизамазе гьабулелдасаги цере гьарила.

– Гьабураб лъикIлъи, адаб гьезда бадиб чIвангутIи.

– Гьумер букIкIинабун, ццим бахъун гьезде валагьунгутIи.

– Сапаралъ рахъунелъул гьезул изну тIалаб гьаби. ХIакъикъаталдаги эбел-инсул къимат лъалел чагIи руго гьел гьечIого хутIарал. Гьединлъидал, диналъул агьлу, муъминзаби, нилъ ратиялъе сабаблъун ккарал ва къаси-къад хIалхьи тун нилъее гIоло гIумру тIамулел чагIи руго эбел-эмен. Гьел чIаго рукIаго гьабизе ккола нилъеца гьезул адабги къиматги.

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...