Аслияб гьумералде

КIал ккуразе малъа-хъваял

КIал ккуразе малъа-хъваял

Рамазан моцIалъ кӀал кквеялдалъун стресс ккезе бегьулелги чагIи рукIунелъул, «Гемотест» абураб лабораториялъул гастроэнтеролог ва эксперт-тохтур Екатерина Кашухица гьаруна гьадинал малъа-хъваял.

ТIубараб къоялъ кIалги ккун, къаси циндаго гIемераб къадаралда бакIаб квен кванаялъ кванирукъ цIазабула ва гьенибе циндаго кислота бачIинабула, бакIлъиялъул асар бижизабула. Гьединлъидал, физиологияб рахъалъ битӀараблъун рикӀкӀуна къаси квен кӀиго бутIаялде бикьизе: цин чамасдакIалдаса ва лъедаса байбихьила ва гьоркьоб дагьаб заман индал бигьаго рихIине бегьулел белокал ва захIматго рихIунел углеводал кванала. Масала, гIанкIудал гьан яги ччугӀа овощалгун.

Рамазан моцӀалъ къаси цӀикӀкӀун кванаялъ зарал гьабула. Бежараб ва кьарияб кванил нигӀматал къаси кванаялъ хӀал щвезабула цIекI гьанаде. Къаси кватӀараб мехалда захӀматаб квен кванаялъ рачине бегьула ццималда жаниб лъамалъи хутIиялде ва гьелъул хIасилалда ганчӀал лъугьиналъул хӀинкъиялде.

Гьедин ккечӀого букӀине, ифтаралдаса хадубго кваназе ккола захӀматаб белокалъул квен, радакь рахъиндал кваназе тезе ккола захIматал углеводал ва рахьдал нигӀматал.

КӀал биччаялъул дагьабго загьирлъулеб хӀинкъи ккола къаркъалаялъе гIураб къадаралда лъим ва витаминал щунгутIи. Къаси къечон рукӀиналъ, гӀемерисеб мехалда, хIаракат бахъула цадахъго гIемераб къадаралда лъим гьекъезе. Гьедин гьабизе бегьуларо, нагагь гьабуни чехь гьорола. Лъим гьекъезе ккола къасисеб квандаса байбихьун кьижизегӀан дагь-дагьккун. ТIубараб къоялъ пихъидаса, овощаздаса, гӀурччинлъиялдаса черх махӀрумлъун букӀиналъ, гьелги кванде гъорлъе ккезаризе ккола.

Чехь гьоройчIого букIине лъикIаб буго хIайваналъул белокгун гIадатиял углеводал хIалтIизаризе. Кинал ратаниги гьалил квеназ, кигIан пайдаял жал гьел ругониги, гьез чехь гьорозабула. Гьединго газ гъорлъ бугеб лъецагун цIамгIалаб кваницаги чохьониб гьури цIикIкIинабула.

КIал биччалелъул гъадаро цӀезабе дагьабго къадаралда хинлъизарурал кванил нигӀматаздалъун, ай специял, пилпил гIемер гьабичIого ва цIамгIаллъизабичIого.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Дилималда тӀобитӀана данделъи

Казбек районалъул Дилим росулъ тӀобитӀана районалъул диниял вакилзабазул данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна «Ас-салам» газеталъул, лъай кьеялъул управлениялъул, «Инсан» фондалъул, районалъул гӀолилазул жамгӀияб гӀуцӀиялъул хIаракатчагIазги. Тадбир рагьана хирияб Къуръан...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...


Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго...