Аслияб гьумералде

Лъабго насихIат

Лъабго насихIат

Лъабго насихIат

Нилъеда лъала, бокьараб иш кIвар кьун гьабуни, гьелъул хIасил лъикIаб кколеблъи. Амма нилъеца тIаса-масаго тани, гьелда релълъараб букIуна гьабулеб-толебги. Гьединго буго паризаяб какги.

 

Нилъеца кколеб къагIидаялъ гьелъул кIвар гьабичIони, загIипаб къагIидаялъ букIуна. Цинги нилъ цо бакIалда Къуръаналъул аятги цIалун журала васвасдизе, какалъ щай нилъ квешабщинаб жоялдаса цIунуларелинги абун. Щайин абуни, Къуръаналъул аят бугелъул цIунулин абун. Амма нилъеца лъазабуларо какда хурханщинаб жо. Цинги мухIканго гурони, хIузурго гьечIого бараб мехалъ нилъеда гурони гIайиб лъида букIунеб?

Какие хIадурлъи гьабизе ккола. Какде лъугьинегIан рекъараб буго нилъерго хIалтIаби лъугIизаризе ва пикрабиги нахъе инаризе. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ как къабул гьабизе ккани, гьеб хуз1уралда, ракI бацIцIадаб куцалда, дора-гьанир пикраби гьечIого, гIицIго Аллагь ракIалда щун базе ккола. Гьединго, как рикIкIине ккани гьелъул тIуралел шурутIал рукIуна.

Цо чияс рес буго дир кIудияб божи гьечIин Къуръаналъул аяталда. Гьикъа-бакъи гьабидал, гьес абуна Къуръаналда какалъ квешлъиялдаса цIунулин хъван бугониги жив цIунулев гьечIин абун. Ахир-къадги гьесда бичIчIана. ГIайиб какалда яги Къуръаналъул аяталда гуро букIунеб, гIайиб букIана какалъе кколеб хIакъ кьоларого букIиналъ нилъедаго, цебе ккараб куцалъ баялъ. ГIайиб букIуна какда хурхараб гIелму лъазабунгутIиялъ. Аллагьасе ﷻ рецц, БетIергьанас бичIчIи кьурав чиясда гьеб бичIчIула.

ГIемерисеб мехалъ инсанас как бала гIадатияб къагIидаялъ, ай роботалъ гIадин, щибго пикру гьабичIого, гIицIго тIаде-гъоркье къулун, гьебгиха – букъарулеб машинаялъ гIадин. Гьединго гьес какилъ цIалулеб щибаб жо цIалула магIна халгьабичIого. Гьедин бараб какалдаса инсанас гIемераб пайда щвезе рес гьечIо.

Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна (магIна): «ХIакълъунго какалъ квешаб ва мункараб жоялдаса цIунула», - ян (сура «ГIанкабут», аят 45).

Гьаб аяталда рекъон какил киналниги шартIал тIурани, пикру гьабун бани, инсан квешлъиялдаса цIунула. Нагагьлъун цIунулев гьечIони, какилъ гьесул гъалатI ккеялъе гIоло букIуна. Гьелъ нилъеца мунагьалги гьарула, хIалги букIуна как бачIеб гIадин.

Гьанже рехсела лъабго насихIат, какилъ хIузур букIине кумек гьабулел.

 

ГIорцIизегIан кванаге

ГIорцIун хадув чи кванани, гьесухъа бажаруларо какилъ хIузур кквезе, щайин абуни черхалъул рахIатхвей букIуна. Имам Гъазалияс «Мингьажул гIабидин» абураб тIехьалда хъван буго: «Инсанасе гIолеб квеналдаса цIикIкIун кванаялъулъ гIибадаталъе балагь буго ва гьединго дин гьабизе бокьаразеги балагь буго», - ян.

ГIемер кванаялъ ракI беццлъизабула ва магIрифаталъул, ай Аллагь лъаялъул нур тIагIинабула. ХIадисалда буго: «Нужеца ракIал чIваге кваницагун гьекъолеб жоялъ, ракIал хола гIемер лъалъани хур холеб гIадин», - ян.

ГIорцIун хадув жегиги кванаялъ инсан вачуна кколарел жал гьариялде, лугбазеги жиб балагьлъун ккола. ГIемер кванани гьесие бокьула хIарамаб жо гьабизе, масала, беразе бокьула хIарамаб жоялъухъ балагьизе ва гь. ц.

Амма квен рекъезабулеб бугони, чорхол лугбал рахIаталда рукIуна ва гьез ракI цIаларо цебе рехсараб жо гьабиялде.

 

Какие хIадурлъи

Как базегIан цебе хIадурлъи гьабе какие ва пикрабиги рацIцIад гьаре. Чуре какие киналниги суннаталгун парзалги тIуран, кибего лъимги щвезабун. КIванагIан гIодобе биччараб, лъицаниги квалквал гьабулареб бакIалда базе хIаракат бахъе. Гьединго хIаракат бахъе какил заман щвелалде бугеб хIалтIи лъугIизабизе.

 

Жалго те дунялалъул ишал

Нилъеда лъала хIалтIи-пиша гьечIев чи вукIунаревлъи. Как балалде цебе рацIцIад гьаре пикраби гьел жалаздаса. Гьедин гьабичIони как балеб мехалъ жеги цIикIкIун гьелъул пикраби гьаризе руго. Жигар бахъе какие кIвар кьезе. Имам Гъазалияс хъвалеб буго какилъ пикрабаз гIадин сунцаго мун машгъул гьавуларин абун. Гьезие бугеб дару ккола гьел нахъчIвай.

Гьединго имам Гъазалияс хъвалеб буго пикраби нилъеда тIагIинаризе бажаруларин, амма гьезие сабабал ратизе ва гьел тIагIинаризе бажарулин абунги.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго...


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


КIудияб гIидалъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, хириял диналъул вацал ва яцал!   РакI-ракIалъ баркула нужеда тIаде щвараб Къурбаналъул байрам. Гьеб баракатаб къоялъ нилъеца кидаго ракIалде щвезабула Ибрагьим аварагасул тIадегIанаб мисал, гьесул ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ букIараб...