Аслияб гьумералде

МацI цIуни

МацI цIуни

МацI цIуни

Аби буго, мацI бугин ракьа гьечIеб жойин абураб. Гьединлъидал, мацI цIунизе ккола къваригIел гьечIел харбаздаса.

 

МацIалъ инсанасе кIудияб зарал гьабула, амма нилъеда гьеб битIун хIалтIизабизе лъани, гьелъулъ буго хвасарлъиги.

Нилъеда лъала загьру щиб жо кколебали. Гьеле гьединабго загьру буго мацI мекъи хIалтIизабиялда жанибги. Гьединлъидал Къуръан-хIадисалъги бицунеб буго нилъеда, тIарикъаталъул машаихзабазги малъула мацI къваригIел гьечIеб харбидаса цIунизе кколеблъи.

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Лагъ битIараб нухде тIовитIуларо гьес жиндирго ракI битIараб нухде тIобитIизабичIони, ай ракI цIуничIони квешабщиналдаса. Гьесул ракIги хIакъаб, битIараб нухда цIунун букIунаро, гьес жиндирго мацI квешабщинаб жоялдаса цIунун гьечIони, гьев чиги Алжаналде лъугьунаро жиндирго мацIалдалъун мадугьаласе букIа, инсанасе букIа зулму-зарал гьабун батани», - ян абураб.

МугIаз бин Жабал-асхIабас бицун буго, цо къоялъ жинца Аварагасда ﷺ гьикъанила, жидеца бицараб хабар Къиямасеб къоялъ цIадирабазда лъун цIалищин абураб. «ЦIала, МугIаз, инсанас гъибат-бугьтанги, чияе зулму-заралги гьабулеб бугони, гьеб цIадирабазда цIачIого ва хIисаб босичIого толаро», - ян.

Гьалдалъун нилъеда бичIчIула, черхалъ гьабураб гIечIого, кIал-мацIалъ гьабуралъухъги къисас Аллагьас босулеблъи.

Сайид бин Жабир-асхIабас бицун буго, хирияв Аварагас ﷺ абунин: «Адамил лъимер макьидаса борчIидал, лугбаз мацIалда абула, мун Аллагьасукьа хIинкъа жидее гIоло, мун ритIухъго бугони, нижги ритIухълъиялда рукIуна, дуца квешлъи гьабуни, нижги квешаллъун рукIуна… Дуда лъай, мун сабаблъун тIубараб соналъ Аллагьасда цебе жаваб кьезе кколеблъи…». (Тирмизи)

Гьединлъидал, нилъеца нилъго цIунизе ккола кIал-мацIалдаса, чорокаб, къабихIаб гIамалалдаса, гIадамазе зарал гьабиялдаса ва гъибат-бугьтаналдаса.

Аллагьас ритIун ккезареги.

 

Халид Пайзулаев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...