Аслияб гьумералде

Лъимералда бахъараб ццим

Лъимералда бахъараб ццим

Лъимералда бахъараб ццим

МухІаммад аварагасул ﷺ заманалда Мадина шагьаралда гІумру гьабун вукIун вуго гІибадаталда тІадчІарав ГІалкъаматин цІар бугев чи.

 

Гьев унтун ва хвалде гIагарлъун вукІун вуго. Унтарав гьесухъе ине къасд гьабун буго асхІабзабаз. Гьезда гьев захІматго унтун ватидал, гьесде ишанги гьабун, абун буго: «Ла илагьа илла Ллагь» абеян. Амма унтарас гьел рагІаби абун гьечІо, чан нухалъ ишара гьабуниги.

АсхІабзабаз Билал витІун вуго аварагасухъе ﷺ. ГьебсагІат Расулуллагьас ﷺ цІехон буго гьесул эбел-эмен чІаго ругищин абун. Эмен хванин, эбел нахъе йигин абидал, аварагас ﷺ Билалги витІун, ячун ячІун йиго гьесул эбел. Гьелда гьикъун буго унтарасул хІакъалъулъ. Гьелъ бицун буго как-кІалалъе лъикІав вугин, закагIат кьолин, амма чІужуялъе мутІигІав вукIиналъ дидехун хъачІлъи биччалин абун.

Аварагасда ﷺ бичІчІун буго эбелалъул ццималъ ГІалкъаматие бугеб захІмалъи. Расулуллагьас ﷺ цІулги бакІарун, цІа бакизе тІамун вуго Билал-асхІаб. Гьениб эбелалда бичІчІун буго щиб гьабизе цІа бакулеб бугебали ва гьелъ абун буго: «Дир вас цІадаве рехезейищ бокьун бугеб?», - абун. Ва гьардезе лъугьун йиго гьеб иш гьабугейилан. Аварагас ﷺ гьелда абун буго дур ццималдасаги Аллагьасул ццим кутакаб букІунин, мун васасдаса тІаса лъугьайин абун. Эбел тІаса лъугьун йиго ва унтарав, шагьадатги битІун, къадаралде щун вуго.

Расулуллагьас ﷺ ГІалкъаматидасан жаназадул какги бан буго. Гьесул хабада аскІовги чІун аварагас ﷺ абун буго: «Я мугьажирал ва ансарал! Аллагьасул нагІана буго эбелалдаса лъади цІикІкІун йокьулев ва гьей гьелдаса тІадегІан гьаюлев чиясе. Гьединав васасул какал ва кІалал къабул гьаруларо», - ян.

 

«Эбелинги абун Аллагьас йижун,

Ракьалде биччараб Бичасул хІикмат.

Мун вихьараб мехалъ кІудияй гІолей,

Дуца тараб мехалъ гьитІинлъун уней».

 

(ЖабрагІил ХІасанов)

 

Заирбег МухІаммаднабиев

 

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Ингердахъ - руччабазул мадраса рагьана

Гьал къоязда мадраса рагьиялда хурхун рохалилаб мажлис тIобитIана ГIахьвахъ районалъул Ингердахъ росулъ.   Мунагьал чураяв Цевехъанил вас АхIмадица, жиндирго инсул букIараб мина кьуна мадраса базе. Гьеб цIигьабун базе хIаракат бахъана гьелъул байбихьуда имамлъун вукIарав Къурбанил...


Къиямасеб къоялъул гIаламат

Магьди ккола Аварагасул ﷺ яс ПатIиматил наслуялдаса, гьев загьирлъараб мехалъ гIадлу-низамалъул рахъалъ дунялго цIола. Дажал вуго капурав, халкъ къосинабулев, цояб бер беццав, кIиябго бералда бакьулъ капурчийин хъварав, жив Аллагь вугилан чIарав, жинда нахърилълъарал жалго толев, нахърилълъинчIезе...


ХIикматал махлукъатал

Крокодилал ккола чIахIиял, лъелъги ракьалдаги гIумру тIамулел рухIчIаголъаби. Гьел ккола дунялалда ругел хIайваназул бищун церегосезул цоял.   Абула крокодилазул 28-гIанасеб тайпа бугин. Гьелги рикьула лъабго хъизамалде: - ХIакъикъиял крокодилал: бищунго гIемераллъун кколел, жидер...


ГIалимчи вукIун гIоларо

Абу Язид БастIамиясулгун лъеберго соналъ гьалмагълъи гьабун вукIун вуго цо гIалимчи, къад кIалал ккун, къаси сардал гIибадаталда рорчIун. Цинги цо къоялъ гьес абун буго Абу Язидида: «Я дир сайид! Дица дуе хъулухъги гьабуна, дуеги мутIигIлъана, кинниги дие загьирлъичIо БетIергьан Аллагьас ﷻ...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...