Аслияб гьумералде

Рокъоса къватIире...

Рокъоса къватIире...

Рокъоса къватIире...

Рокъоса къватIире рахъунелъул, хIисабго гьабулищ Аварагасул ﷺ суннат цIунулеб бугищали?

 

Суннаталда рекъон къватIиве вахъунев вугони, баракат букIина ва гьелъухъ кириги щвела. ГIумруялда хурхун гьарулел ишал цIакъ гIемер руго. Масала, кьижилалде цебе, кваналалде цебе ва хадуб, ретIел ретIунеб ва бахъулеб мехалда. Гьеб кинабго иш гьабулеб бугони нияталдалъун, Аварагасул ﷺ суннат тIубазелъун, нилъее кири щвезе рес буго. Гьелъин Аварагас ﷺ абураб, муъминчиясул иш цIакъ гIажаибаб бугилан. Гьелъие далиллъун гьаб хIадисги буго.

Сугьайб ибну Синан ар-Румиясдасан бицана Аварагас ﷺ абунин: «Муъминчиясул ишалъул гIажаиблъиго щиб. ХIакълъунго, гьесул кинабниги иш лъикIлъиялъулъ буго ва гьеб лъиего кьечIо цохIо муъминчиясе гурони. Гьесде рохел бачIани, Аллагьасе ﷻ щукру гьабула ва гьесие гьеб лъикIлъиялъе буго. Гьесде тIаде квешлъи бачIани ва сабруги гьабуни, гьебги гьесие лъикIлъиялъе буго». (Имам Муслим)

Кинаб хIалалда вугониги пайдаялда вуго муъминчи, гьебги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ цохIо гьесие гурони кьун гьечIо. Муъминчияс балагь тIаде щведал сабру гьабуни, Аллагьасул ﷻ къадар букIинги бичIчIун, нахъе босиялде хьулги лъуни, гьебги Аллагьас ﷻ гьесие хайирлъун сверизабулеб буго. Дунялалъул яги ахираталъул ишазулги рохел тIаде бачIани, гьелъухъ щукруги гьабуни, гьебги хайиралъе сверулеб буго. Пайда босизе лъани, кинабго хIалалда муъминчи хайиралда хутIула. Аллагьасул ﷻ рахIмат буго гьеб.

Щибаб къоялъ инсан рокъоса къватIиве вахъуна жинда тIад бугеб парз тIубазелъун ва цогидал ишал гьаризелъун. Цо-цоял рахъуна магIишат тIалаб гьабизе, жиндирго агьлу-хъизан хьихьизе ва цогидал рахъуна гIагарал-гIунтIаразул ишал тIуразе.

Рокъоса къватIиве вахъарав мехалъ гIемер батIи-батIияв чи дандчIвала. Аварагас ﷺ рокъоса къватIиве вахъунеб мехалъ дугIа гьабулаан Аллагьас ﷻ бигьа гьабеян абун.

Умму Саламица бицараб хIадисалда буго: «Бисмиллагьи таваккалту гIала Ллагьи, Аллагьумма инни агIузу бика ан азилла ав узаллу ав азилла ав узалла ав азлама ав узлима ав ажгьала ав южгьалу гIалая», - ян абизе лъикIаб бугин. Гьелъул магIнаги ккола: «Аллагьасул цIаралдалъун (рокъоса къватIиве вахъана), Аллагьасде ﷻ таваккал тIамуна. Я дир Аллагь, дица цIуни гьарула битIараб нухдаса къосинчIого вукIине ва къосаравлъунги вукIинчIого вукIине, мекъи ккечIого вукIине ва мекъи ккезавичIого вукIине, дица ритIухълъи хвезабичIого букIине ва диргунги ритIухълъи хвезабичIого букIине, жагьилзабазда релълъенлъи гьабичIого букIине ва цогидазги гьабичIого букIине».

Гьелдего тIаде жубазе лъикIаб буго шайтIаналдаса цIунейиланги.  Имам Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Рокъоса къватIиве вахъарав чияс абуни: «БисмиЛлагь, таваккалту гIала Ллагь, вала хIавла вала къуввата илла биллагь», - абун. Гьесдаги абула: «Гьадайту вакафайту вавакъайту ватанахIхIа гIангьу щщайтIану», - ян.

МагIна: «Аллагьасул цIарал-далъун (рокъоса къватIиве вахъана), таваккал тIамуна Аллагьасде ﷻ. Къуват гьечIо квешаб ва мунагь бугеб жо тезе ва къуватги гьечIо Аллагьасе ﷻ тIагIаталъе Аллагьасдасан гурони», - ян. Гьесдаги абула: «Мун битIараб нухдасан ана, цIунана ва шайтIанги добегIан ана».

Рокъоса къватIиве унелъул салам кьела. Аварагас малъаралда рекъон бусурбабигун дандчIвайдалги, нахъе унелъулги салам кьезе суннатаб буго.

Къо-мех лъикI гьабулеб мехалъ хехго мугъ кьун вуссунге, кIиго-лъабго гали тIамун хадуб гурони. Рокъоса къватIиве вахъунеб мехалъ лъикIаб буго дугIа гьабеян абизеги. Рокъор ругезе лъикIаб буго сапаралде унев чиясе дугIа гьабизеги. Цо-цо асхIабзабаз сапаралъ рахъунеб мехалъ Аварагасда ﷺ гьарулаан дугIа гьабеян ва Аварагасги ﷺ гьезул гьари тIубалаан.

Цебе рехсараб нилъеца гьабуни, Аварагасул ﷺ суннаталда нахъги рилълъун, нилъее щвела кири. Гьеб цIунарав чи Аллагьасги ﷻ цIунила квешлъабаздаса.

 

Шамил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ЗанатIа цIияв имам

Гьал къоязда муфтияталъул мугIрузулаб округалда вугев вакил ГIали Разакъовги Шамил районалъул имамзабазул советалъул вакил Ризван ХIажиевги щвана ЗанатIа росулъе. Рузманалъул какда гьез гьабуна вагIза, бицана вацлъи цIунизе кколеблъиялъул ва гьелъул бугеб кIваралъул хIакъалъулъ. Ахиралда,...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...


ЦIияб мина

ЦӀияб-ЦIиликь росулъа МухIаммадовазул хъизамалъе щвана цӀияб мина. Ихдал лъим кIанцIун хадуб гьеб хъизам хутIун букIана рукъги гьечӀого. Цогидазего гIадин «Инсан» фондалъ тIаде босана гьезие мина баялъул и шва къокъабго заманалда жаниб рагIалде бахъинеги гьабуна. Гьединаб иш...


Муфти дандчIвана Жиддаялда вукIарав консулгун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афанди дандчIвана Жидда шагьаралда бугеб Россиялъул генералияв консуллъун хIалтIарав Багьавудин ГIалиевгун. Багьавудиница АхIмад-афандида баркана гьавураб къо ва гьарана лъикIабщинаб. Гьединго гьез бицана жакъа дандчIвалел ругел захIмалъабазул, гьел тIуразе...