Аслияб гьумералде

Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.

 

Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб игIтикъадалъулъ бацIцIалъи гIадал ва гьел гурел цогидалги лъикIал тIабигIатал.

Щива чиясдехун букIине ккола ракIбацIцIалъиги ритIухълъиги. ГIадамазда гьоркьоб ритIухълъи бугебгIан мехалъ гьезда гьоркьоб цоцаздехун божилъиги букIана, цоцаздасан гIелмуги босула, цинги даран-базаралъулъги цоцада мугъчIвай гьабула. Амма гIадамазда гьоркьоб гьереси тIибитIидал цоцаздехун бугеб божилъи лъугIула, дагIба ва питна цIикIкIуна.

Чанго соналъ цебе, мажгиталъул имамлъун вукIарав чи Лондоналде гочуна. Автобусалда рекIун унаго, рекIадухъ гIарац кьедал, тIадбуссун кьолелъул гьесие водителас 20 пенсалъ (Англиялъул гIарац) цIикIкIун кьола. Имамасда ракIалде ккола гьеб гIарац жиндир гурин ва нахъбуссун кьуни лъикI букIинин абун. Хадубги напсалъ ракIалде ккезабула гьеб цIакъго мукъсанаб жо бугин ва гьеб нахъбуссинабичIониги лъицаниги ургъел гьабизе батиларин. Гьединлъидал Аллагьасул ﷻ сайгъат хIисабалда гьеб гIарац диего телинги ракIалде ккола. Гьав рещтIине кколеб бакIалда автобус лъалхъидал, имамас дагьалъ лъалхъизеги лъалхъун, гьеб 20 пенс шоферасухъе нахъбуссинабула ва абула: «Гьаб гIарац дихъе цIикIкIун кьун буго. ГIайиб гьабуге, гIарац нахъе босе», - ян.

ГIарацги нахъе босун, гьимизеги гьимун, шоферас абула: «Гьаб районалъул цIияв имам гурищ мун? Цо чанго моцI буго дир нужер мажгиталде какал разе вачIине бокьун. Гьаб гIарацин абуни дица ургъунго кьун букIана цIикIкIун, дур хIал бихьизелъун», - ян.

Имам гIажаиблъун хутIула. Автобусалдаса рещтIиндал, бохдуздаса рухI лъугIун тIуртIудизе лъугьана ва цебе батараб хIободаги ваччун, пашманго абула: «Я, дир Аллагь ﷻ, 20 пенсалъухъ ислам бичизехъин букIана дица», - ян.

ГIакълу бугев чиясе вагIзалъун гьаб лъугьа-бахъин гIезе ккола. Нилъеда лъазе ккола нилъер гIамал-хасияталдалъун чанги чи битIарав нухде вачIине рес букIин. Гьединлъидал нилъ, ай бусурбаби рукIине ккола капуразе мисаллъун. Кидаго ритIухъаллъунги ракIбацIцIадаллъунги рукIине цIакъ жигар бахъизе ккола. Нилъер рукIа-рахъиналъухъ балагьун цогIаги чияс ислам босани, гьеб гьечIищ унго-унгояб талихI? Гьаб дунялги, гьелда жаниб бугебщинаб жоялдасаги лъикIаб гьечIищ цо капурав чи исламалде вачIин. Амма кIочене бегьуларо нилъер квешаб гIамалалъухъги балагьун исламалдехун занну, ай балагьи цонигиясул квешлъани гьелъул нилъееги кIудияб мунагь букIин.

 

Карим МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...