Аслияб гьумералде

Иблисалъе мутIигIав

Иблисалъе мутIигIав

Ццим бахъин ккола, хирияв аварагас цIунеян нилъеде васият гьабураб рекIел унтабазул цояб. Ццим бахъиндал щайтIаналъ инсанасда тIад кверщел гьабула ва жиндиего бокьаралъуве гьевги вачуна.

Бану исраилазул заманалда Аллагьасул цо валияс щайтIаналда гьикъун буго: «Адамил лъимер кинаб къагIидаялъ нужеца къосинабулеб», - ан. ЩайтIаналъ жаваб гьабун буго: «Адамил лъимер мехтун вугев мехалъ, нижеца гьев сверизавула нижее бокьаралъуве, гьаракь биччараб мехалъ чахъаби сверизарулел гIадин.

Адамил лъимадул ццим бахъараб мехалъ гьев нижеда кодов вукIуна, лъималазда кодоб торгIо гIадин, нижеца реха-рехаралъуве гьевги уна», - ян. ГIарифуназул цояс иблисалда гьикъун буго: «Дуца бице, Адамил лъимералда тIад кин кверщел гьабулеб?» - ян. НагIана батаяб иблисалъ жаваб гьабун буго: «Дица гьев восула ццим бахъиналдаги шагьват багъариялдаги аскIоб», - ан.

ТIадегIанав Аллагьас ццим бахъиналда аскIоб сабру гьабулезе рецц гьабун Къуръаналда абулеб буго: «Жидеца ццим бахъин нахъчIвалел ва гIадамаз гьабураб заралалда тIасаги лъугьунел», - абун. Абу-СагIидил Худрияс бицараб хIадисалда хирияв аварагас абун буго:

«Ццим бахъин буго цIадулъа босараб тIурччи, щив чи вугониги ццим бахъиндал вахъун чIун, гьесда гIодов чIайин абе, гIодов чIун вугони, хьибилалда вегайин абе, гьединги нахъе инчIони, какие чурейин абе», - ян. Цогидаб хIадисалда буго: «Нуж ццим бахъиналдаса цIуне, ццим бахъиналъ инсанасул рекIелъ цIа бакула, нужеда бихьуларищ нужер цонигиясул ццим бахъараб мехалъ гьесул берал багIарлъула ва бидурихьал понцIала, гьел гIаламатал нужее загьирлъидал, нуж хьибилалда рега», - ян.

Авараг цо къавмалда аскIосан унаго, гьесда рихьана чIахIиял ганчIал рорхулел гIадамал. Хирияв аварагас гьезда гьикъидал: «Нужеца гьабулеб щиб», - ан, гьез жаваб гьабуна: «Ниж захIмалъи хIехьон, къуваталъул хIалбихьулел руго», - ян. Цинги аварагас абуна: «Дица нужеда бицинищ гьелдасаги захIматаб пиша», - ан. Гьез бицеян абидал, аварагас абуна:

Диналъул вацасдехун ццим бахъарав чи, щайтIанги къезабун, гьесде аскIове кIалъазе ин буго», - ян.

Лъабго гIамал буго алжаналъул агьлуялъул тIабигIатаздаса жал кколел: дуда зулму гьабурасдаса Аллагьасе гIоло тIаса лъугьин, мун махIрум гьавурасе садакъа кьей, дуе квешлъи гьабурасе лъикIалдалъун жаваб гьаби. Абу СагIидил Худрияс бицараб хIадисалда буго: «Нужер бищун лъикIал руго ццим бахъин хIинцал, ццим бахъун хадуб гьеб хехго къулчIулел. Нужер бищун квешал руго хехго ццим бахъунел ва хехго гIодоре руссунарел», - ан.

Цо нухалъ ГIумар ибну ГIабдулгIазизида вихьидал мехтарав чи, гьес гьесда тагIзир кьабизе амру гьабуна. ТагIзир кьабизе вачунаго мехтарав ГIумариде вагъизе ва хьандезе лъугьуна. Цинги ГIумарица амру гьабула гьев тагIзир кьабичIого виччан теян.

ГIажаиблъарал асхIабзабаз ГIумарида гьикъула: «Я, муъминзабазул амир! ТагIзир кьабизе мустахIикъав чи дуде семидал виччан теялъул хIикмат щиб?» - ан. ГIумар ибну ГIабдулгIазизица жаваб гьабула: «Гьес дир ццим бахъинабуна, дица гьесда тагIзир кьабун букIарабани, Аллагьасул гIадлу билълъанхъизабун гуреб, дирго напсалъе гIоло букIинаан, дие бокьичIо дирго напсалъе гIоло бусурманчиясда кьабизе», - ян.

Ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда хирияв аварагас абун буго:

«Дица нужеда бицинищ нужер бищун квешал», - ян. АсхIабзабаз бицеян абидал, аварагас абуна: «ГIадамазде ццим бахъунев ва гIадамазул жинде ццимги бахъине гьабулев», - ан.

ИСРАФИЛ-ХIАЖИ МУХIУМАЕВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Якутскиялда «Лъаялъул сордо»

Якутскиялъул аслияб мажгиталда тIобитIана МухIаммад аварагасул ﷺ хIурматалда «Лъаялъул сордо» абураб цIаралда гъоркь тадбир. Гьелда гIахьаллъи гьабуна ДРялъул муфтияталда цебе бугеб регионалияб цебетIеялъул департаменталъул нухмалъулев АхIмад Надирбеговас ва гьесул заместитель ГIизраил...


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...