Аслияб гьумералде

Иблисалъе мутIигIав

Иблисалъе мутIигIав

Ццим бахъин ккола, хирияв аварагас цIунеян нилъеде васият гьабураб рекIел унтабазул цояб. Ццим бахъиндал щайтIаналъ инсанасда тIад кверщел гьабула ва жиндиего бокьаралъуве гьевги вачуна.

Бану исраилазул заманалда Аллагьасул цо валияс щайтIаналда гьикъун буго: «Адамил лъимер кинаб къагIидаялъ нужеца къосинабулеб», - ан. ЩайтIаналъ жаваб гьабун буго: «Адамил лъимер мехтун вугев мехалъ, нижеца гьев сверизавула нижее бокьаралъуве, гьаракь биччараб мехалъ чахъаби сверизарулел гIадин.

Адамил лъимадул ццим бахъараб мехалъ гьев нижеда кодов вукIуна, лъималазда кодоб торгIо гIадин, нижеца реха-рехаралъуве гьевги уна», - ян. ГIарифуназул цояс иблисалда гьикъун буго: «Дуца бице, Адамил лъимералда тIад кин кверщел гьабулеб?» - ян. НагIана батаяб иблисалъ жаваб гьабун буго: «Дица гьев восула ццим бахъиналдаги шагьват багъариялдаги аскIоб», - ан.

ТIадегIанав Аллагьас ццим бахъиналда аскIоб сабру гьабулезе рецц гьабун Къуръаналда абулеб буго: «Жидеца ццим бахъин нахъчIвалел ва гIадамаз гьабураб заралалда тIасаги лъугьунел», - абун. Абу-СагIидил Худрияс бицараб хIадисалда хирияв аварагас абун буго:

«Ццим бахъин буго цIадулъа босараб тIурччи, щив чи вугониги ццим бахъиндал вахъун чIун, гьесда гIодов чIайин абе, гIодов чIун вугони, хьибилалда вегайин абе, гьединги нахъе инчIони, какие чурейин абе», - ян. Цогидаб хIадисалда буго: «Нуж ццим бахъиналдаса цIуне, ццим бахъиналъ инсанасул рекIелъ цIа бакула, нужеда бихьуларищ нужер цонигиясул ццим бахъараб мехалъ гьесул берал багIарлъула ва бидурихьал понцIала, гьел гIаламатал нужее загьирлъидал, нуж хьибилалда рега», - ян.

Авараг цо къавмалда аскIосан унаго, гьесда рихьана чIахIиял ганчIал рорхулел гIадамал. Хирияв аварагас гьезда гьикъидал: «Нужеца гьабулеб щиб», - ан, гьез жаваб гьабуна: «Ниж захIмалъи хIехьон, къуваталъул хIалбихьулел руго», - ян. Цинги аварагас абуна: «Дица нужеда бицинищ гьелдасаги захIматаб пиша», - ан. Гьез бицеян абидал, аварагас абуна:

Диналъул вацасдехун ццим бахъарав чи, щайтIанги къезабун, гьесде аскIове кIалъазе ин буго», - ян.

Лъабго гIамал буго алжаналъул агьлуялъул тIабигIатаздаса жал кколел: дуда зулму гьабурасдаса Аллагьасе гIоло тIаса лъугьин, мун махIрум гьавурасе садакъа кьей, дуе квешлъи гьабурасе лъикIалдалъун жаваб гьаби. Абу СагIидил Худрияс бицараб хIадисалда буго: «Нужер бищун лъикIал руго ццим бахъин хIинцал, ццим бахъун хадуб гьеб хехго къулчIулел. Нужер бищун квешал руго хехго ццим бахъунел ва хехго гIодоре руссунарел», - ан.

Цо нухалъ ГIумар ибну ГIабдулгIазизида вихьидал мехтарав чи, гьес гьесда тагIзир кьабизе амру гьабуна. ТагIзир кьабизе вачунаго мехтарав ГIумариде вагъизе ва хьандезе лъугьуна. Цинги ГIумарица амру гьабула гьев тагIзир кьабичIого виччан теян.

ГIажаиблъарал асхIабзабаз ГIумарида гьикъула: «Я, муъминзабазул амир! ТагIзир кьабизе мустахIикъав чи дуде семидал виччан теялъул хIикмат щиб?» - ан. ГIумар ибну ГIабдулгIазизица жаваб гьабула: «Гьес дир ццим бахъинабуна, дица гьесда тагIзир кьабун букIарабани, Аллагьасул гIадлу билълъанхъизабун гуреб, дирго напсалъе гIоло букIинаан, дие бокьичIо дирго напсалъе гIоло бусурманчиясда кьабизе», - ян.

Ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда хирияв аварагас абун буго:

«Дица нужеда бицинищ нужер бищун квешал», - ян. АсхIабзабаз бицеян абидал, аварагас абуна: «ГIадамазде ццим бахъунев ва гIадамазул жинде ццимги бахъине гьабулев», - ан.

ИСРАФИЛ-ХIАЖИ МУХIУМАЕВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


17 мина къачIазе буго

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандил бихьизабиялда рекъон, муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибировги Хасавюрт районалъул росабазул имамзабиги, «Инсан» фондалъул вакилзабиги рачIун рукIана ЦIияб ЦIиликь росулъе. Гьениб бугеб ахIвал-хIалалъухъги...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...