«Гукканаха, дуниял, дуца дун»
«Гукканаха, дуниял, дуца дун»
Щивав чиясул хасаб заман букӀуна жинцаго гьабулеб квешаб гӀамал бичIчӀулеб. Кида-къадги инсанасда бихьичӀого хутӀуларо гьеб квешлъи. Цинги, гьеб гӀамалги тун, лъикӀаб рахъалде вуссине ккани, бищун цебе инсанас щибха гьабулеб? Жиндир ккараб мунагьалдаса тавбу гьабула. ГӀалимзабаз абулеб буго, лъикӀал гӀамалазде чияс гали тӀамилалде цебе гьесие тӀоцебесеб галилъун, гьеб нухде кавулъун тавбу бугин абун.
ЛъикӀаб рахъалде чи вуссине ккани, гьесда квешлъи бихьизе ккола. Квешлъи бичIчӀаралдаса нахъе ракӀ бухӀичӀого букӀунаро. Гьединлъидал, лъикӀлъиялде чи вуссиналъе тӀоцебесеб гали буго тавбу.
Чиясул ракӀ буго аслуялдаго бацIцӀадаб. КигӀан квешавги чиясда, мунагь гьабулеб мехалъ, ракӀалъ квешлъи букӀин бицинчӀого толаро. Кинниги нафсалъул квешлъиялда рекъон, гьеб мунагьги гьабула.
Чи вукӀине рес буго гӀумруялъго квешлъиялда, чӀахӀиял мунагьазулъ тӀерхьун. Кинниги кӀудияб мунагьазулги кӀудияб ккола Аллагьасул рахӀматалдаса чиясул хьул къотӀи, тӀаса лъугьинарилан ккей. Чи вукӀине рес буго бусаде ккарав, гьанже гурони гьанже рухӀ бахъиялде ккарав. Кинниги хьул къотӀизе бегьуларо Аллагь тӀаса лъугьиналдаса. Щайгурелъул, Аллагьасул гӀадлуялда бащад, гьелдасаги цӀикӀкӀун рахӀму-гурхӀелги буго цӀакъ гӀатӀидаб. ХӀадисалда буго: «ХӀакълъунго БетӀергьан Аллагьас лагъасул тавбу къабул гьабула мукъулукъиде рухӀ щвезегӀан», - абураб. Гъваридго кӀал чурулелъул нилъер лъим щола мукъулукъил тӀараде, гьеб бакӀалде рухӀ щвезегӀан гьабураб тавбу къабул гьабизе Аллагь хӀадур вугеб мехалъ, нилъер хьул къотӀиялъе гӀилла буго яги лъангутӀи (Аллагьасдаса гъапуллъи) яги шайтӀаналъ гукки.
Цо кӀудияв чи вукӀанила больницаялда вегунилан бицун буго ГӀабдулжалил-афандияс. Гьев чияс абун буго гордухъе вачейин жив. Гордухъанги валагьун, бетӀерги гьанкӀезабун, гьес абунила: «Гукканаха, дуниял, дуца дун», - илан. Ва тӀокӀаб рагӀиги абичӀого, нахъги вуссун, бусада веганила. Къокъабго заманалда жаниб гьев хванила. Гьебги бицун устарас абуна: «Гьеб гурищ тавбу», - ян.
РекIелъеги биччачIого кӀалалъ «астагъфируллагь» аби тавбу кколаро. Тавбу ккола чиясда гӀамалалъул квешлъи бичIчӀи ва ракӀ бухӀи.
Тавбуялъеги руго чанго шартӀал:
1. Мунагьалдаса ракӀ бухӀи.
2. Мунагь тей, гьелдаса ратӀалъи.
3. НахъвуссунгутӀиялъе хивал гьаби.
4. Ккарал хӀукъукъал рецӀи. (Тараб как бецӀи, гӀадамаздехун ругел налъаби нахъе кьун яги гьел тӀаса лъугьинарун гӀадинал).
Гьединго, мунагьазде рачунеб гьалмагълъиги тей.
Тавбу тIалаб гьабурасул къиса
Цо чи вукӀаравила 99 чи чӀварав. Гьев вачӀун вуго насранияв гӀалимчиясухъе, жиндие тавбу букӀунищилан гьикъизе. БукӀунарилан абидал, гьевги чӀван гургин гьабун буго гьес сияхӀ. Хадубги рагӀун буго исламалъул гӀалимчи вугин гьелъие нух балагьизе кӀолевилан абун. Гьевги цӀехон щведал, гӀалимчияс бицуна Аллагь гурхӀулев вукӀиналъулги, гьарун вачӀарав нахъчӀвалареблъиялъулги. Кинниги дуца мунагьалде вачунеб бакӀги гьалмагълъиги тезе кколин тIадеги жубала. Малъарабги гьабун унаго, кIиго шагьаралда гьоркьоб бакIалда хола гьев. РачӀуна рахӀматалъулги гӀазабалъулги малаикзаби. Мунагьал гӀемерав вугин гӀазабалъулаз, тавбу гьабуравин рахӀматалъулаз цӀацӀалев вукӀуна. Цинги хӀукму ккола кинаб шагьаралде гӀагар ватаниги гьелдаса рикӀкӀине. Манзил борциндал гьев ватула тавбу гьабун унев вукӀараб шагьаралде рокьоялъул манзилалъ гӀагарда. Цинги рахӀматалъул малаикзабаз вачун уна тавбу гьабуравлъун.
