Аслияб гьумералде

Балагьазулъ ругел пайдаби

Балагьазулъ ругел пайдаби

Балагьазулъ ругел пайдаби

Къуръаналда буго: «Дица нужер хIалбихьичIого тезего теларо дагьаб хIинкъи рекIелъе рехун, ракъи-къеч биччан, боцIи мукъсан гьабун, гIага-божарал хвезарун, пихъие, тIощалие зарал гьабун…», – ян.

 

Гьаб аяталда БетIергьанас абулеб буго гьабичIого теларин абун. Гьединлъидал нилъ руго бокьараб заманалда къварилъиялде ккезе рес бугеллъун. Гьелде хIадураллъун, ай гьеб ккезе букIин лъалеллъун рукIинеги рекъараб буго киназего.

Цоги аяталда абулеб буго: «ГIадамазда ракIалдейищ ккун бугеб гьез иман лъунин абун гьезул хIалбихьичIого, питнаялде ккезаричIого гьел телин абун?» – ян. (сура «ГIанкабут» 2 аят). Кинавниги чиясул хIалбихьизе буго батIи-батIиял балагьал, къварилъаби тIаде тIамун.

Гьедин ахIделеб Къуръанги букIаго, бетIер унтарабгIанасеб жо тIаде бачIине нилъер напсаз къабул гьабулеб гьечIо.

– Цониги нигIмат БетIергьанас нахъе босуларин буго гьелдасаги лъикIаб кьезелъун гурони. Гьелъул магIна кколаро жиндир бугеб боцIи хвани гьелдасаги цIикIкIун кьезе кколин БетIергьанасин абураб. Гьединги ккезе рес буго. Амма гьесие пайда бугелде хисула БетIергьанас гьесул хIал. Нилъер загIиплъиялъул рагIа-ракьанде щвей бихьуларищ, кинаб хIал нилъеего пайдаяб бугебалицин батIа бахъизе лъангутIи.

– Балагьаз гурон чуруларел мунагьал рукIунин буго нилъер. Хирияб хIадисалда буго: «Бусурбанчиясде щвараб свак, унти, ургъел, пашманлъи, кинабгIаги зарал, ракI беки, хIатта къараб зазалъул унтиялъухъги мунагьал чурула БетIергьанас», - ян.

Цоги хIадисалда буго: «Муъминчиясда яги мууъминчIужуялда, гьезул лъималазда, боцIуда балагь бугеллъун тIаса унаро Аллагьгун гьел щибго мунагь гьечIеллъун дандчIвазегIан», – ян.

– Нилъерго кIарчанлъи, хIалихьалъи ва загIиплъи лъай. Гьеб балагь бачIинегIан нилъго ханзабиян кколелъул, захIмалъи бихьидал лъала инсанасда сундул бетIергьан живго вугевали.

– Тавбу гьабиялде тIами, ракI беки, Аллагь ракIалде щвей. РахIаталда рукIаго нилъеда ракIалде щоларелъул БетIергьан, захIмалъиялде ккедал кантIула тавбуялде.

– ЗахIмалъи-къварилъиялда ругезул хIал бичIчIи. ГIорцIарасда вакъарав лъаларин абураб аби буго магIарулазул. Жиндаго захIмалъи бихьарасда лъикI бичIчIула къварилъиялда вугесул хIал.

ХIурматиял бусурбаби, гьаб дунял буго балагь-къварилъиялъул рукъ, гьаниб щибго рахIатги нилъеда бихьизе рес гьечIо. Гьединлъидал нилъ кидаго хIадурал ва мукIурал рукIине ккола балагьазда дандчIвай гьабиялде, гьеб хIехьеялде ва гьелда сабру гьабиялде. ЛъикIаб букIа, квешаб букIа, кинаб хIал тIаде бачIаниги Аллагьасдаса букIинги кIочене бегьуларо.

 

МухтарахIмад МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...