Унго-унгояб рокьи
Рокьи ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гIадамазе кьурал бищунго кIудиял рекIел асаразул цояб. Амма унго-унгояб бусурбабазул рокьи дунялалъул рокьиялдаса батIияб буго: гьеб букIине ккола Аллагьасе гIололъун. Аллагьасул Аварагас ﷺ абуна: «Аллагьасе ﷻ гIоло вокьарав, Аллагьасе гIоло рихарав, Аллагьасе гIоло кьурав, Аллагьасе гIоло нахъе чIварав – иман камилав вуго» (Абу Давуд). Гьел рагIабаздасан бихьулеб буго инсанасул рекIел хIал ва ишал Аллагь ﷻ рази гьавизе нияталда ругел мехалъ гурони иман тIубараб букIунареблъи.
Живго Аллагьасул Расул ﷺ мисаллъун чIола нилъее гьединаб рокьиялъе. АсхIабзабазулгун гьесул гьоркьоблъи гIуцIун букIана Аллагьасул цIаралдалъун ракIбацIцIалъиялда ва вацлъиялда тIад. Гьес абуна: «Дица Аллагь гурев чи гьудуллъун кколев вукIаравани, дица Абубакар кквелаан», - абун (Бухари, Муслим). Гьел рагIабаз нугIлъи гьабула гьезда гьоркьоб букIараб гъваридаб рокьиялъе ва божилъиялъе. Аварагасул ﷺ ГIумар-асхIабасдехун бугеб рокьи бихьулеб букIана гьесул хIукму къотIиялъул бажариялъул адаб гьабиялдалъун - гIемерал вахIяби данде кколаан ГIумарица цебелъураб жоялда. ГIалил хIакъалъулъги Аварагас ﷺабуна: «Мун дидасан вуго, дунги дудасан вуго», - ян, гьезул хасаб рухIияб гIагарлъиялда тIадчIейги гьабун.
АсхIабзабазул гIумруялъулъги нилъеда рихьула Аллагьасе гIоло рокьиялъул мисалал. Абубакарица жиндирго кинабго бечелъи къурбан гьабуна Аварагасул ﷺ ва исламалъул рахъкквеялъе, Аллагьасдехун бугеб рокьи дунялалъул жалазда ругьунлъиялдаса тIадегIанаб букIин бихьизабулаго. Ансараз Маккаялдаса рачIарал мугьажирал лъикI къабул гьарулаан ва гьезул рукъзалги мал-мулкги гьезда цадахъ бикьулаан, жалго мискинго рукIаниги. ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда рехсана гьеб (магIна): «Жалго цIакъ ракъун-къечон ругониги, жидеца диналъул вац тIаса вищун гьесие хIажатаб жоги кьолел…» (сура «Ал-ХIашр», аят 9). Гьеб буго Аллагьасе гIоло гьабулеб вацлъиялъул бищунго кIудияб мисал.
АсхIабзабазул биценаз нилъеда малъула Аллагьасе гIоло бугеб рокьи цогидаздехун бугеб ракIбацIцIадаб бербалагьиялдалъун загьирлъулеблъи: квербакъиялдалъун, кумек гьабиялдалъун, адаб-хIурмат гьабиялдалъун, тIаса лъугьиналдалъун. Гьелъ жахIдаялдаса ракI бацIцIад гьабула, уммат щула гьабула. Аллагьасе ﷻ гIоло унго-унгояб рокьи ккола муъминчи хъулухъалъухъ, бечелъиялъухъ, сипат-сураталъухъ гуреб, гьесул такъваялъухъ, иманалъухъ, ракIбацIцIалъиялъухъ вокьи.
Аллагьасе гIоло бугеб рокьи ккола ракIал цолъизарулеб нур. Гьелъ бусурбаби къуваталлъун, рацIцIадаллъун, ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ разилъиялде гIагараллъун гьарула. ГIагарал чагIазулгун, гьудулзабазулгун, динцоязулгун нилъер гьоркьорлъаби гIуцIарал рукIаги Аллагьасе гIоло ракIбацIцIадаб рокьиялда тIад щулалъаги. Гьединаб рокьи абадияблъун хутIула ва гьелъ инсан алжаналде вачуна.
