Риидалил пихъ
Риидалил пихъ
ХIурматиял казият цIалулел. Риидалил гьаб заманалда Дагъистаналда цIакъ гьарзаго рукIуна батIи-батIиял пихъал. Нилъехъ гIемер рукIунел пихъалги ккола курак, гIеч, гени, микьир, цIибил, багIли, жага ва цогидалги.
Курак
Гьеб ккола хьиндаллъиялда машгьураб пихъ. Куракулъ букIуна 27 проценталде щвезегIан глюкоза, фруктоза, мальтоза ва сахароза.
Курак ккола калиялъул лъикIаб иццлъун. Барщараб куракул 100 граммалда гъорлъ букIуна сордо-къоялъе гIураб 12 процент калиялъул. Бакъвараб куракалъулъин абуни – 70 процент букIуна.
30 граммалъулъ букIуна 16,8 ккал, 30,2 мл лъел, 0,49 грамм белокалъул, 0,136 грамм бэнлъидул, 3,88 грамм углеводазул, 0,7 грамм клетчаткадул ва 3,2 грамм чакаралъул.
Куракалъулъ ругел аслиял витаминал.
Витамин А. Курак ккола гьеб витаминалдалъун гьарзаяб пихъ. Гьеб хIажалъула тIомое, канлъуе ва иммунияб гIуцIиялъе.
Витамин С ва Е. Куракалъулъ бугеб гьел витаминал ккола къуватал антиоксиданталлъун. Гьел ккола имуннитет щула гьабулезул цояллъунги ва чорхол клеткабазе кколеб заралалдаса цIунулеблъунги. Гьединго, къаркъала херлъи хIинц гьабулеблъунги.
Калий. Гьеб минералалъ кумек гьабула рекIел ва нервабазул гIуцIи берцинго хIалтIиялъе.
Диетикиял волокнаби. Гьез лъикIлъизабула квен биинабиялъул хIалтIи ва рекъезабула чехь-бакьазада жаниб букIине кколеб флора.
Япониялъул гIалимзабаз чIезабун буго куракул экстракталъ рак унтиялъул хIалтIи хIинцлъизабулин абунги. ГIалимзабаз чIезабуна куракул экстракталъ гьукъулин тIомолъ метастазал тIиритIизари. Гьединго асар гьабулин каранзул ва къечIалъул железабазда рак унти ккезе гьукъиялъеги.
Руччабазе пайда
Гьоркьо-гьоркьоб хIалтIизабулеб куракалъ рекъезабула чIужугIаданалъул гормоналияб фон ва бигьа гьабула менопаузаялъул, ай климаксалъул гIаламатал. Куракулъ гьарзаго букIунеб железоялъ кумек гьабула лъимаде йигей гIаданалъул анемия ккечIого букIиналъе. Клеткаби цIилъулелъулги тIабигIиял антиоксидантаз лъикIаб хIалалда чIезабула чорхол тIом.
Лъималазе пайда
Куракулъ букIунеб кальций хIажалъула ракьа къвакIизабиялъе. Магниялъгун йодалъ лъикIлъизабула гIадалнахул хIалтIи ва инабула свак. Куракулъ бугеб аскарбиновая кислотаялъ иммунитет цIунула витаминал щвечIого лъималазул черх хутIараб заманалдаги. Гьеб пихъилъ букIунеб пектиналъ гъиз лъама гьабула. Куракулъ бугеб клетчаткаялъ лъималазул черх бацIцIад гьабула токсиназдаса.
Куракалъул зарал ккезе рес буго аллергия ва чакрил унти бугезе. Гьединаз курак хIалтIизабизе ккола рекъараб къадаралда.
Цо-цо диетологаз чIезабуна инсанас къойида жаниб 400 грамм куракул кваназе кколин абун. Гьелъ пайда гьабулила рекIее ва квен биинабиялъе. Гьединго гьелда гъорлъ буго чорхое кутакалда пайдаяб клетчаткаги.
Куракул пурчIуналъулъ руго аминокислотал, фермент имульсин ва беэнал нахал. Гьелъулъ руго къанагIатал PP, B17 ва F витаминалги. Куракул пурчIуналъ кумек гьабула ургьир ругел хIутIал инариялъеги.
