НигIматал гьарзаяб хасалихълъи
НигIматал гьарзаяб хасалихълъи
Хасахъихъе заман букIуна гIемерисел пихъал рарщулеб ва гьездалъун чиясул черхалъе хIажатал тIабигIиял витаминалгун пайдаби щолеб. Гьаб заманалда рарщулел нигIматаздасан руго: цIибил, кокон, чIегIеркари, ежевика, гIеч, гени, хIавагIеч, микьир, граната гIадал. Гьелги руго кутакалда жал пайдаял, витаминазгун минералиял гIуцIалабаз бечедал пихъал.
Кокон
Гьелъ пайда гьабула клеткаби хвезе тунгутIиялъе, рак унти ккеялдаса ургьимес цIуниялъе. Жиндилъ ругел минералиял комплексазгун митаминаз бечедаб букIиналъ, гьеб лъикIаб буго диабеталъул унти бугезе. ТIулалгун бакьазул хIалтIиги лъикIлъизабулеб буго. Ракьа къвакIизабулеб, рекIелгун ботIрол хIал лъикIлъизабулеб букIиналъ бецулеб буго ригьалде рахарал чагIазе.
Ургьисалаби яги ццидакъвачIа унтараз хал гьабизе бихьизабун буго гIемер кваназе бегьи-бегьунгутIиялъул.
Цо-цояз абулеб буго кумек гьабулин хIалакълъизеян.
ЧIегIераб коконалъ (чернослив) би хьвади лъикIлъизабулин ва рекIел бидурихьазда атеросклероз инсульт гIадал унтаби ккей гьукъулин чIезабун буго.
ЧIегIеркари
ЧIегIеркари (черника) ккола витаминазул гъансито. Гьелъулъ гIемер руго химиялъулал гIуцIаби, тIабигIиял антиокцидантал. Бецулеб буго рекIее ва беразе пайда гьабиялъе. ЧIегIеркариялъулъ буго заралиял шлаказдаса, цIамудаса цIунулеб пектин абураб гIуцIи. Гьеб рикIкIунеб буго тIабигIияб антисептиклъун ва антибиотиклъун. Гьелъул яги гъотIол тIанхазул гьабураб гьагIу хIалтIизабизе бегьулеб буго шекъер унтараб яги хъегIел щвараб заманалда. Гьелъул тIанхаз кумек гьабула диабеталъе, бидулъ чакрил къадар гIодобе ккезабиялъе. ХIалтIизабизе бегьула тIуладагун ццидал къвачIида унтаби лъугьиндал.
Бакъвараб бугонигицин гьелъ кумек гьабулеб буго диарея, гастрит, язва гIадал унтабазда данде. Иммунитетги борхизабула. Кумек гьабула тIом тамах гьабизе, гьорой гIодобе буссинабизе.
Кваналалде цебе чуризеги лъикIаб буго.
Гьеб кваназе лъикIаб гьечIо кIващул нухазда унти бугезе ва пунцIилаялда ганчIал ругезе.
Ежевика
Ежевика бечедаб буго батIи-батIиял витаминазгун калий, натрий, магний, кальций, железо, фосфор, никель, медь гIадал минералиял веществабаздалъун.
Щула гьабулеб буго иммунитет. Температура бахиндал гьеб гIодобккезабизе бецулеб буго ежевикадул чай. Чакрил диабет, щукIдулгун рищалаби унтаразе лъикIаб буго хIалтIизабизе. ЛъикIаб асар кьолеб буго гIадал нахуе, нервабазул гIуцIиялъе, бидурихьал рукIалида чIезариялъе, диабет лъугьиналде данде къеркьезе.
Тохтурзабаз абула гьелъул тIанхазулгун кьибилалъулги дару гьабизе бегьулин. ТIанхаз кумек гьабула ругъун сах гьабизе ва хьверд рекIинчIого букIине. Кьибил рикIунеб буго бактериязда данде къеркьолеб ва кIващ хъамулеб свойстволъун, кумек гьабулеб буго чехь гьоройдал ва хъегIел щведал.
Ракьа къвакIизабулеблъун букIиналъ кутакалда бецулеб буго лъималазеги.
ЦIибил
ЦIибил кванайдал бидулъ цIикIкIунин баян кьолеб буго тромб ккезе гьукъулеб оксид ва азот гIадаб гIуцIи. РекIелъ унтаби лъугьине тунгутIизе кумек гьабула, бидурихьал дандекъазе толаро. РекIел унтаби рукIун дарманал хIалтIизарулел яги би лъама гьабизе гьел хIалтIизарулезе бецулеб гьечIо цIибил гIемер кваназе. Почкабазул къагIида гьечIезги дагьаб къадаралда кванан тезе кколеб буго.
ГIадалнахул хIал лъикI гьабулин, санаде рахун ракIалда жо чIунгутIи яги память бачIун-тIагIун букIунеб хIал тунгутIиялъеги кумек гьабулин чIезабун буго гIелмиял хIалтIабазда. Холестериналъул къадарги гIодобе ккезабулеб буго.
Иммунитеталъе лъи-кIабги буго.Рукьбиги къвакIизарулел руго. БагIараб цIибил лъикIаб буго берзул канлъи цIуниялъе.
Кваналалде цебе чуризе ккола. Антиоксидантаз бечедаб букIиналъ, гьелъул гагаги (пурчIун) кваназе лъикIаблъун бихьизабун буго.
ГIеч
ГIеч буго гIемерисел витаминалгун пайдаялщинал гIуцIалабаз бечедаб пихъ. ГIеч хIалтIизабиялъ кумек гьабула заралиял ургьире рачIунел радикалал гьукъизе, диабет онкологиялъул унтаби риччангутIизе. Кумек гьабула рекIел, гIадалнахул, кванирукъалъул хIалтIиялъе. Бидулъ холестариналъул къадар гIодоб ккезабула, бидул кьаби рукIалида чIезабула, бидурихьазулъ чороклъи цо бакIалде бакIарун инсульт тромб гIадаб лъугьине толаро. Иммунияб гIуцIи щула гьабула. РекIеде гъая кьолеб инфекция ккей гьукъула. Би цIи гьабула. Низамалда кванаялъ гемоглабинги тIадебахинабула.
Кумек гьабула свакараб, хехдари сресс бугеб заманалъ, гIадалнахул хIалтIиялъеги лъикIаб буго. Отравить гьарун ругеб заманалъ кваназеги лъикIаб буго гIеч. Расулгун тIомол рукьбузул хIалги лъикI гьабула. Лъимаде ругел руччабазеги кутакалда беццараб буго.
ГIемер кваназе лъикIаб гьечIо гастрит язва диабетазул унтаби ругезе. Пихъазде аллергия букIунезги рекъезабизе ккола кванаялъул иш.
ХIавагIеч
ХIавагIеч буго кутакалда пайдаяб пихъ. ГIечалъулъ букIунеб С витамин гьелъулъ кIиго нухалъ цIикIкIун букIуна. РикIкIуна витаминазул гъамаслъунги.
Компот варениялъе хIал-тIизабуниги гьелъулъ цIунун хутIула жиндилъ рукIарал киналго пайдаби.
ХIалакълъизе кумек гьабула, иммунитетги щулалъизабула. ГьоцIогун жубан кваназе лъикIаб буго инфекциялъул унтабаздаса цIуниялъе. Чакарги бан бакъвалъизегIан гьализабураб гьелъул лъим (сироп) бавасуралъе (геморрой) дарулъун рикIкIуна. Белъун кванараб гьелъ лагIдей къотIизабула.
Пайдаяб буго рекIел унтаби, бидул давление бугезе, холестериналъул къадарги гIодобе ккезабула, чакрил диабет бугезеги бегьула, рак унти гьукъиялъе хIалтIулеб буго. Квачалдалъун кколел унтабаздасаги цIунула. Хехдари, стресс лъугьин, нерваби гIодоре риччазариялъе сабаблъунги кваназе беццулеб буго. КIващул пунцIилаялда унти лъугьарал бихьиназе лъикIаб буго. ЛъикIаб асар гьабула эбелалъул ургьиб бугеб лъимадуе. Расул кьибилги щула гьабулеб буго.
ЛъикIаб гьечIо бакьал унтарал, кванирукъалда ругъун бугезе. Гага кваназе лъикIаб гьечIо. КваназегIан тIад бугеб квасквас гIадаб жо нахъе инабичIони мукъулукъалъе зарал гьабизе рес буго. Гъизги бакъвазабула хIавагIечалъ. Гьуърузда плеврит унти бугезе бегьизабун гьечIо. Дарманал хIалтIизарулеб заманалъги кванагеян буго хIавагIеч.
Микьир
Микьир рикIкIуна кванирукъалъул хIал лъикIлъизабулеб нигIматлъун. ЛъикIаб буго кIущ бачIинабиялъе (гъветI тIегьайдал тIад бараб тIегьги), гьурал ва запорал ругеб мехалъги. Кванде гъираги цIикIкIинабула гьелъ.
ЛъикIаблъун рикIкIуна кванирукъалдагун бакьазда рукIунел унтаби сах гьаризе. Гьелъулъ бугеб фосфоралъ кумек гьабула гIадалнахул хIалтIуе, рукIалиде бачIинабула нервабазул гIуцIи, щула гьабула ракьа. Рак унтуда дандеги къеркьола. ГIалимзабаз чIезабун буго мокьрода гъорлъ ругел полифенол абурал жалаз чIинтIизарулин каранзул ракалъул клеткаби абун, биццатаб бакьги цIунула рак ккеялдаса.
Бидурихьазул хIалтIи тамахлъарав чиясе тохтурзабаз бихьизабун буго цIияб мокьрол бахъараб сок. Чакрил диабеталъ унтаразе гIемер кваназе лъикIаб гьечIо.
Руччабазеги пайдаяб буго хассго лъимаде ругеб мехалъ. Кумек гьабула бохдулгун махIаби гьоронгутIизе, гьезда кьватIелал лъугьунгутIизе, гьегIдариялда данде.
Пихъазде аллергия букIунезе лъикIаб гьечIо кваназе.
Гагацин рикIкIунеб буго витаминаздалъун бечедаб нигIматлъун.
Гени
Гени хIалтIизабизе бегьула кинабго жоялъе. Абула гениялдаса пайда-хайир щвезе ккани хъал бахъичIого кваназе кколин. Гьелъул хъал пайдаяб бугин чIезабун буго бидурихьал жагъаллъун тамахлъизе тунгутIизе, холестериналъул къадар гIодобе ккезабизе. Гениялъ кумек гьабула бидул кьаби рукIалида чIезабизе, инсульт ккезе тунгутIизе. Кумек гьабула гьуърузда, кванирукъалда, кIващул пунцIила гIадал бакIазда батIи-батIиял рак унтабази гьукъизе. Гениялъулъ буго бактериязда данде хIалтIулеб арбутин ва цIикIкIараб къадар калиялъул. Гьуинлъи цIикIкIараб бугониги, диабет бугезеги бегьула. Чакрил къадарги бахинабуларо гениялъ. Витаминаздалъун бечедаб букIиналъ беццараб буго лъималазеги.
ГIемер кваназе лъикIаб гьечIо гастрит, язва гIадал унтаби ругез, мачIикьангоги беццулеб гьечIо.