Аслияб гьумералде

Гьекъолдиялъул зарал

Гьекъолдиялъул зарал

ШаргIияб хIукму пуланав чиясда билълъанхъинабизе ккани, шартI буго гьев мукаллаф, таклиф бугев вукIин. Таклиф ккола балугълъиялде вахин (14 сонги бащдабги), гьелдасаги хадуб чиясда тIад таклиф букIине ккани, дов вукIине ккола жеги гIакълу бугевлъунги.

ГIантав гурев, тохав гурев, цIодорав, гIакъилав. Аллагьасул амраби тIад къазе ккани, гIадан вукIине ккола гIакълу бугевлъун. ГIакълу буго инсанасул киналго пишаби рилълъанхъизарулеб алат, тIагIел. Щиб жо кколеб гIакълу? Гьеб ккола чиясе лъикIабги квешабги, хIакъабги тIекъабги батIа бахъизе кьураб алат. Гьебги дунявиял мурадазулъ гурел, диниял хIукмабазулъ бугеб ккола.

Къиса

Адам аварагасе бачIун буго, берцинаб тепсиялдаги лъун, лъабго жавгьар. Гьелги рукIун руго – иман, гIакълу ва яхI-намус. Цояб тIаса бищизе ихтиярги кьун буго. Нилъерго хIисаб гьабеха, кинаб тIаса бищизе букIараб? Аллагьас кьураб гIелмуялдалъун гьесда лъала гIакълу тIаса бищизе. ГIакълуялъ иманалда абула мун тIадбуссайин, Адамица жиб тIаса бищанин. Амма иманалъ инкар гьабула нахъе ине ва абула: «Дие амру букIана гIакълуялда аскIоб чIайин абураб», - ян. Цинги яхIалда абула мун нахъе айилан. ЯхIалъги инкар гьабула нахъе ине ва абула диеги амру букIанин иман бугелъуб чIайин абураб. Гьедин, бищун къиматабги тIаса бищун, Адамие щвана киналго жавгьарал.

Гьаб къисаялдасан нилъеда бичIчIула гIакълу бугев чи иман бугевги вукIунеблъи. ГIакълу къваригIунеб буго иман букIине ккани. ГIакълуги иманги бугев чиясда яхI- намусги букIуна. ЯхIги цIакъ кIудияб жо буго. Гьелъги, гIакълуялъго гIадин гьукъула инсан, гIодорегIанал пишабаздаса. Гьебги лъанлъидалха шайтIаналъги рахIатхун инсанасул гIакълу инабизе хIаракат бахъулеб. Аслиял гьелъул алаталги руго гьукъарал жал, мунагьал. Щибаб мунагьалъ чиясул рекIелъ, гIакълуялда лъола цо чIегIераб тIанкI, къасават. Гьелъ чиясул гIакълу дагьлъизабула. Амма бищун кIудияб илбисалъул алат буго хамру, мехтел.

Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Ле, иман лъурал гIадамал! ХIакълъунго хамру (жинца чиясул гIакълу мехтизабулеб жо) ва гьоркьоб шартI лъолел хIаял (мисалалъе, гIарац лъун кагътал хIай гIадал) ва хъанчал, пал тIамулел чIорал (гьезда релълъарал цогидалги) гIодорегIанал жал руго (къабихIал, инжитал, гьукъарал) ва шайтIаналъул гIамалалги руго, гьелъ нилъедаги берцин рихьизарурал, нуж гьелдаса рикIкIалъе, ай гьелги гьаруге, гьабулеб бакIалдеги унге. Нуж гьелдалъун, гьеб гьабичIого теялдалъун, хвасарлъизе рес буго. ХIакълъунго, шайтIаналъе бокьун буго нужеда гьоркьоб, мехтелги хIаялги сабаблъун, тушманлъи ккезабизе ва нужер ццим бахъинабизе, гьединго нуж Аллагь рехсеялдасаги какал раялдасаги рикIкIад гьаризе». (Суратул «Маидат», 90-91).

МУХIАММАД НУРМУХIАММАДОВ, ГIАХЬАЛЧIИ РОСДАЛ ИМАМ

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ХIикматал махлукъатал

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...


Суал-жаваб

Насвай хIалтIизабун хадуб кIалги ххуличIого ялъуни гьебги чвантиниб лъун бараб как рикIкIунищ? Лъалеб жо буго хъалияналъги, насваялъги ва гьелда релълъарал цогидал жалазги чорхое зарал гьабулеблъи. Гьел жал хIалтIизариги шаригIаталда мунагьлъун рикIкIуна. Пуланав чи ватани гьединал жалаздаса...


ДугIаялъул хиралъи

ДугIа гьаби ккола гIибадаталъул ракI гIадаб жо. ДугIа гьабиялда жаниб лагъас жиндирго мискинлъи, гIодовегIанлъи, Аллагьасде ﷻ живго хIажалъи, Аллагьасул ﷻ бечелъи загьир гьабулеб буго. Кинабго жоялъулъ Аллагьасде ﷻ гьардолел рукIине ккола. Нилъее, Аллагьас ﷻ кьураб гурони, щибго жо...


РабигIул аввалалъул хIурматалда

ЦӀунтӀа районалъул Гьинухъ росулъ тӀобитӀана баракатаб рабигӀул аввал моцӀ тӀаде щвеялда бан мажлис. Дунялалъул бусурбабазе гьеб моцӀ ккола хасаб рухӀияб цӀилъиялъул заманлъун. Муъминзаби мажгитазда ва рокъор данделъула Аллагьасе рецц гьабизе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гьесул гӀумруялъул...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...