Аслияб гьумералде

Бисмиллагь бахъи

Бисмиллагь бахъи

«Бисмиллагь» абураб аятги босун ЖабрагIил малаик аварагасухъе щведал, свалат-салам лъеяс гьикъун буго: «Я ЖабрагIил, жакъа мун разиго вуго, щиб дуе ккараб?» - ян. Гьес абун буго, духъе гьаб аят бачIиналдалъун вохун вугилан.

«Бисмиллагь» абураб аятги босун ЖабрагIил малаик аварагасухъе щведал, свалат-салам лъеяс гьикъун буго: «Я ЖабрагIил, жакъа мун разиго вуго, щиб дуе ккараб?» - ян. Гьес абун буго, духъе гьаб аят бачIиналдалъун вохун вугилан.

Хадубги ЖабрагIил малаикас бицун буго: «Жакъа гьаб аятги босун дун духъе вачIиналъул рохел ккола, Аллагьас жужахIалъул малаикзабазда абуна, щив чи ватаниги гьаб аят цIаларав, гьесие жужахIалъул цIа гьечIин, ай цIунарав вугин ва малаикзабазги абуна жал нугIзал, ай мукIурал ругин абун. Цинги гьаб калам кьурабазда, гохIал-щобазда рагIана, гьелги рохун гьаргьадана гьаб аят духъе ва умматалъухъе рещтIиналдалъун».

Гьаб кколарищ нилъее кIудияб рохел ва талихI. Амма гьелъул гьабулеб къимат нилъер мукъсанаб буго.

Свалат-салам лъеясул хIадисалда буго: «Щив чи ватаниги жиндие баракатаб, талихIаб гIумру букIине ва шагьидлъиялъул хвел щвезе бокьун, гьес байбихье кинабго гьабулеб жо Бисмиллагь бахъун гьабизе», - ян.

Амма кидаха нилъеда ракIалде щолеб гьеб бахъизе? Бахъулищ кваналеб мехалда, ретIел ретIулаго, машинаялде рахунаго ва цогидал ишал гьарулаго. Бахъулеб батичIони, тавбуги гьабун, гIицIав Аллагьасе гIолойин абун нияталда, байбихьизе ккола жакъаялдаса нахъе бахъизе.

Ибн МасгIудица бицун буго, свалат-салам лъеяв Аварагас абулеб рагIанин: «ЖужахIалъул анцIила ичIавго малаикасул гIазабалдаса хвасарлъизе, ай цIунизе бокьарав чи ватани, гьединас тIадчIей гьабе Биссмиллагь бахъиялда. Щайин абуни, щибаб хIарп Аллагьас хъалхъанлъун (щитлъун) гьабун буго инсанасе», - ян.

Халид Пайзулаев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...