Инсанасул гIадалнах
Инсанасул гIадалнах
ГIадалнах ккола инсанасул аслияб нервазул гIуцIиялъул лага. КигIан гIемерал хIалбихьиял медицинаялъул гIалимзабаз гьаруниги, жакъа къоялъги гьеб лага ккола бищунго дагьаб къадар жиндир хIакъалъулъ лъалеблъун. ГIадалнах ккола тIубараб къаркъалаялъулго жавабияблъун. Гьелда абизе бегьула, гьеб бугин инсанасул лугбузе буюрухъ кьолеб аслияб бакIлъунилан.
Гьелда жаниб ккараб кинабгIаги сакъаталъ асар гьабула цогидал лугбузе. ГIадалнахалъул сакъатлъиялъ кIудияб зарал гьабула инсанасул черхалъе. Гьединлъидалин гьелъул сахлъи цIуниялде кIвар кьезе кколеб. ГIадалнах берцинго хIалтIиялъе чара гьечIел витаминал ва цогидалги хIажатал сурсатал чIезариялде кIварги кьезе ккола.
Кинал тIагIамалха гьелъие пайдаяллъун кколел
– Кьарияб ччугIа. Гьелда жаниб буго Омега-3. Жинда жаниб гьеб витамин бугел ччугIби ккола сельд, скумбрия, палтус, камбала, кета, нерка, лосось. Омега-3 пайдаяблъун ккола цохIо гIадалнахалъе гуреб, тIубараб къаркъалаялъего. Гьелъ рацIцIад гьарула бидурихьал, бидул тIадецуй рекъезабула, рекIел унтаби ккеялдаса цIунула ва обмен веществ лъикIлъизабула. ГIадалнахин абуни, Омегаялъул кумекалдалъун берцинго хIалтIула.
– Шоколад. Кинабго шоколад гуребха, 55 проценталдаса дагь гьечIеб къадаралда какао жиндилъ бугеб. Какаоялъул мугьалда жанир руго антоциан ва фалаванол абурал жал. Гьез лъикI хIалтIизарула бидурихьал ва гIадалнахуде би щвезаби цIикIкIинабула.
– Ханал. Гьелда жанир руго И витаминалъул гIемерал группаби. Херлъиялдалъун гIакълуялъе кколеб нахълъи хIинцлъизабула ханаз. ГIолохъабазе пагьму цIикIкIиналъе кIудияб кумек гьабула. БагIарханида жаниб бугеб Холин абураб жоялъ, пагьму бачIинабула. Гьеб Холин абураб жо гьечIони, нервабазул клеткаби берцинго хIалтIуларо. Холиналъул сордо-къоялъе къваригIунеб норма щвезе ккани, кIиго хоно кваназе ккола.
– Лъолъол нах. Гьелда жанибги гьарзаго буго Омега-3. Гьелъул нусго граммалда жаниб 70 % цIакъ хIажатал кислотаби руго. Гьеб нах хIалтIизабула пагьму цIикIкIинеги.
– ЦIулакьо. Гьелда жанир руго гIадалнахалъе пайдаял мелатони, магний ва гъобго Омега-3. Гьез кумек гьабула гIадалнахалде бачIунеб информациялъул хехлъи ва къабул гьаби цIикIкIинабизе, пагьму щула гьабиялъе. ЦIулакьоялъ щула гьабула гIадалнахалъул хIалтIи, рагъ бала заралияб жоялъулгун. Чорхолъ бугеб унтиялде данде чIола ва Альцгеймерасул унти хIинцлъизабизе квербакъула.
ХIамид МухIаммадов
