Аслияб гьумералде

Цогидасулалда релълъараб дуеги…

Цогидасулалда релълъараб дуеги…

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Къиямасеб къоялъ ккураб кIалги цIалараб Къуръанги Аллагьасул ﷻ лагъасе шапагIаталъе чIола. КIалалъ абула: “Я, дир БетIергьан ﷻ! Дица гьев квандаса гьукъана къад заманалда, изну кье дие гьесие шапагIат гьабизе”, - ян. Къуръаналъ абула: “Я, дир БетIергьан ﷻ! Дица гьев къаси заманалда макьидаса нахъчIвана, кье дие изну гьесие шапагIат гьабизе”, - ян. Ва гьезие шапагIат гьабизе ихтияр кьола», - ян (АхIмад).

Абугьурайратица бицана Аллагьасул ﷻ расулас ﷺ абунин: «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун бугин Адамил лъимералъ гьабулеб щиб гIамал бугониги, гьеб буго гьес жиндиего гIоло гьабулеблъун, кколеб кIал хутIизегIан. КIал абуни буго Дие гIололъун гьабулеб, гьелъухъ ажруги Дицаго гьабизе буго», - ян (Бухари).

«Дицаго ажру гьабизе бугин» абуралъул магIнаги буго, лагъас цо кинаб бугониги гьабураб лъикIаб гIамалалъухъ анцIгоялдаса анкьнусгоялде щвезегIан кьолелъул, ккураб кIалалъухъ кири гьелдасаги цIикIкIинабун, Жиндаго гурони лъалареб гIадаб къадаралъ, гIемер гьабун кьезе бугин абураб. КIал ккун кири хIасуллъи гуреб, гьеб биччазе Аллагьасул ﷻ лагъзадерие кумек гьабуразеги буго гьебго гIадаб ажру.

ХIадисалда буго: «КIал ккурасе кIал биччазе тIагIам кьурасе цере гьарун арал мунагьал чурула, цIадул балагьалдаса хвасарлъула, кIал ккурасего гIадаб ажруги хIасуллъула», - ян.

Гьедин аварагас ﷺ абулелъул аскIор рукIарал асхIабзабаз цIехола: «Щиб нижеца гьабилеб нижерго кIал биччазе гIурабцин квен гьечIони», - ян.

Аварагас ﷺ жаваб гьабуна: «КIал ккурасе нужеца гьекъезе лъим яги чамасдакI кьуниги, Аллагьас нужее гьелъухъ жазаъ гьабула», - ян.

КIал биччазеги рекъараб буго как ахIидал, ай нахъбахъичIого. Гьелде ишара гьабулел хIадисалги руго.

Сагьла ибну СагIдидаса бицана, аварагас ﷺ абунин: «ГIадамал баракат хIасуллъулеллъун рукIине руго гьез кIал биччай хех гьабулеб бугебгIан заманалъ», - ин (Бухари).

Как базегIан цебе кIал биччазе бихьизабун буго. Гьедин гьабулеб букIана аварагасги ﷺ. Гьес ﷺ кIалги биччалаан гIатIгояб чамасдакI щвани - гьелдалъун, щвечIони – бакъваралдалъун ва гьебги щвечIони - чанго къулчIи гьабун лъиналдалъун.

Нилъер заманалдаги тIибитIараблъун лъугьана мажгитахъ яги цогидал бакIазда кIал биччазе квен-тIех хIадур гьаби. Гьебги беццараб пиша буго. Гьединал данделъабаз жамагIатазулгун диналъул вац-яцазул ракIал цолъизарула, лъаларезулгун гьоркьоблъи ккола, гьудул-гьалмагъзаби дандчIвала. Рокъоб агьлу-хъизамазгун кIал биччайги кутакалда беццараб буго. Гьелъги ракIал гьуин гьарула, цоцада цIех-рех гьабун къваригIараб-тараб лъала, тIубазе хIажат бугони - гьеб лъала, гIагарлъиялъулгун хурхен щулалъула.

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


РекIел тIиналдаса...

Аллагь ﷻ рехсей, Гьесие ﷻ тасбихI-тагьлил гьаби буго кутакалда кIвар цIикIкIараб гIамал. Гьеб, гIицIго мацIалъ рехсей гуребги, буго тIадегIанаб гIибадатлъун, чи живго инсанлъун вукIиналъул магIналъун ва Къиямасеб къоялъ цIадирабаздаги бищун бакIаблъун букIине бугеб гIамал.   ТIадегIанав...


ЦIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго исламияб лъай кьеялъул бищунго хириял темабазул цояблъун кколеб Лайлатул къадруялъул сардил хиралъабазул бицараб тIехь. Гьелъул автор ккола машгьурав гӀалимчи ва хӀафиз АхӀмад ибн ГӀабдуррахӀим ал-ГӀиракъи. Жиндирго тIехьалда гьес...


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...