ХIикматал махлукъатал
ХIама рикIкIуна инсанасе мутIигIаб хIайванлъун. Гьеб хасият жиндилъ букIиналъ хIама букIана росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамаз рокъоб хьихьулеблъун.
ХIамида кIола жиндирго чорхол цIайиялъул 2/3 бутIаялда бащалъулеб юк баччизе. Гьединаб цIайи тIад бугониги, щибго захIмалъи гьечIого билъуна гьеб 10-12 сагӀаталъ, хIатта квана-гьекъечIого. Амма тIад лъураб жо цIикIкIун ккани, чIаралъуса багъаруларогоги букIуна.
Гьеб буго рахIатаб, эркенаб гӀумру гьабизе бокьулеб хIайван. Жиб ругьун гуреб гьава-бакъ бугелъубе ккедал, гьелъие захIмалъула ва байбихьула щанкIлазул куц хвезе.
Гьезул гIундузда кIола хIажат гьечIеб сас рагIунгутIизабизе. ГIундузул жанисел рахъазул гIуцIалабаз гьелъие кумек гьабулеб буго жинда лъалел ва хIажатал гьаркьал цIикIкIун рагIизаризе.
ХӀама рикIкIуна сверухъ лъугьунелъул ургъел гьечӀеб хIайванлъун. Амма хIинкъи халлъидал, гьеб чодаса нахъе ккечIого бекерула. Бекеризеги кумек гьабула гIундуз. Бекерулаго, гьаваялъул дандечӀей дагьлъизелъун, гIундул данде къала ва рагIулелщинал гьаркьалги къотIизарула.
Гьел рикIкIуна гIезегIан цIодорал жаллъунги. Щиб бугониги квалквал гьабулеб жо халлъидал, гьез балагьула гьеб бакI сверун ине нух. Жидее хIажат бугелъубе ине цIодорлъи гIола.
ХIайваназда гьоркьор хIамул рукIуна гIумру халаталлъун. Сонал раниги гьезул ччорбал гIемер загIиплъуларо. Гьоркьохъеб къагIидалда, захIматаб хIалтIаби рукIунеб мискинал пачалихъазда гьез гIумру гьабула 12-15 соналъ. ГIадатиял бакIазда ругез бала 25-30 сон. ДандчIвала 40 сон баралги.
