Аслияб гьумералде

МугIрузул хIалтIи щиб?

МугIрузул хIалтIи щиб?

Къуръаналда, «Аварагзаби» абураб сураялъулъ буго дунялалда мугIруз тIубалеб ишалъул бицараб аят. МагIна: «Ва Дицаги гьаруна ракьалда тIад жал чIезарурал мугIрул, гьеб ракь гьелгун цадахъ гьар-гьадун багъа-бачаризе гурилан…».

Божизе захIматго букIунеб батизеги бегьула цо-цоязе гьадинаб гIелму Къуръан рещтIараб гIасруялдаго рагьун букIанин абуни. Кинниги геологияб гIелмуялъ загьирго чIезабуна мугIрузул гIуцIи ракьул хъалалъул кIуди-кIудиял къанал цоцалъ тункун лъугьарал рукIин.

Къоабилеб гIасру байбихьилалдего, гIалимзабазда ракIалде кколеб букIана, мугIрул цого-цо ракь лъугьунаго, дунялалда тIад хутIарал борхалъабазул кIвар, гьезие гIадлъана, мугIрул ракьалда тIад раккарал борхалъаби ва гохIккелал гурелги, гьезул гIурал гъваридал кьалбалги рукIин.

Ракьул гъаталда жанир анцIго-анцIила щугогIан тIаде раккаралдасаги гъварилъуде арал ругин. Гьел релъинаризе бегьула магIазда, ракьул къаназда тIад чIварал гьел щулаго рукIине. Мисалалъе, Эверест мегIералъул борхалъи бащалъула ичIазарго метралда, амма гьелъул кьалбал руго ракьул чохьонир нусиялда къоло щуазарго метралдасаги гъваридго.

МугIрулги гьезул кьалбалги лъугьунел руго ракьул гъаталъул кIудиял къанал цоцалъ тункиялдалъун, гьел цоцалъ тункараб лахIзаталъ къвакIараб ракьул къоно унеб буго цогидалда гъоркье.

ТIадехун ккараб ракьул къоноялъул дагь-дагьккун мегIер лъугьунеб буго, амма гъоркьияб рахъ абуни, гъварилъуде ун, мугIрузул кьалбазде сверулеб буго. Гьадин бицун буго мугIрузул кIваралъул, геологияб гIелмуялъул тIахьазда.

МУХТАРАХIМАД МУХIАММАДОВ

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзаби рукIана Аварагасда ﷺ цIикIкIун нахърилъарал чагIи ва гьесдаса мисалги босарал.   Нафвал Хузалияс бицана: «ГӀабдурахӀман ибн ГIавф вукӀана нижер лъикIав гьалмагъ. Цо къоялъ гьес ниж рокъоре ахӀана. Нижеда цебе лъола чед. Цинги гIодизе лъугьуна, хвезегӀан Аллагьасул аварагасги ﷺ гьесул...


Бищун къадруяв

ГIадамазда гьоркьов бищун къадруяв хирияв МухIаммад авараг ﷺ гьавуна Маккаялда, милладияб календаралда рекъон, 571 соналъул рабигIул авал моцIалъул 12 къоялъул рогьалилъ.   Гьеб сон гIарабазда гьоркьоб лъалаан пилалъул сон абун, щайгурелъул, Йеменалъул хIаким Абрагьат КагIба биххизабизе...


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


ГӀараб мацӀалда мажлис

ДагъОгни шагьаралда бугеб шайих МухӀаммад-афанди Ярагъиясул цӀаралда бугеб мадрасалда тӀобитӀана гӀараб мацӀалда гӀелмуялъул мажлис. Гьелда гӀахьаллъана профессорал, студентал, гьалбал. ГӀемерал гӀасрабаз Дагъистаналда бусурбабазул диниябгун маданияб нахърателалъулъ кӀвар бугеб бакӀ кколеб гӀараб...


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...