Аслияб гьумералде

Гьоболасул хIурмат – исламалъул хIакъ

Гьоболасул хIурмат – исламалъул хIакъ

Ахирал соназда Дагъистаналдехун бербалагьи цIикIкIана гьоболлъухъ рачIунел туристазул. ХIакъикъаталдаги гьезие бихьизе кигIанги ругелъулха нилъер берцинал бакIалги, рорхатал мугIрулги, цIорорал иццалги ва бацIцIадаб гьавагун берцинаб ралъадги.

Лъиего балъгояб жо гуро гьобол къабул гьави шаргIалъ беццараб иш букIин. Хирияб хIадисалда буго: «Аллагьасдаги Къиямасеб къоялдаги иман лъолев чияс гьобол кIодо гьаве», – ян. «Гьобол» абун гурони бусурбанчи яги муъминчиян хас гьавун гьечIо Бичасул аварагасул хIадисалда. Гьединлъидал кинав ватаниги гьобол кIодо гьавиялдалъун кири щола нилъее.

Гьалбал берцинго къабул гьариялъул цIарги тIибитIун буго Дагъистаналъул. Гьеб цIаралъе мустахIикъаллъун рукIине хIаракат бахъизе ккела хадубккунги. Туристал гIемер хьвадулел бакIал руго Унсоколо, Гъуниб ва Хунзахъ районал. Гьединго цогидал районаздаги дагь рукIунаро гьел. Гьезда гьоркьовги гIемер батIияв чи вукIуна, гьезул мурадалги батIиял рукIуна.

Амма гIемерисезул мурад букIуна жидеего хIухьбахъи гьаби, нилъер ракь, гIадамал, гIадатал ва культураялъулгун лъай-хъвай гьаби. Гьезда сверухъ нилъеца кинаб хьвади гьабизе рекъараб бугебин абураб суал баккизе бегьула. Гьединаб бакIалда бищунго лъикIаб жо буго исламалъул берцинлъи, гьелъул ритIухълъи бихьизаби.

Гьелъул магIна кколаро гьел рачIиндал киналго какал разе ва цогидал гIибадатазде руссаян абураб. Гьелдаса мурад буго кинабниги хIалалда исламияб нух кквейин абураб. Гьезулгун гьоркьоблъи, даран-базар ва цогидал ишал гьарулелъул гIадиллъи цIунейин, гьел махсароде кквечIого, гьезухъа магIишат батIа гьабизе лъугьинчIого.

Исламалъ нилъеда бихьизабураб лъикIаб тIабигIат хьвадизабиги ккола дагIват. Индонезиялъулгун Малайзиялъул бусурбабаз ислам босун буго бусурбабазул даранчагIазулъ бихьараб ритIухълъи сабаблъун. Цогидал бакIазда гъазаватал гьарун щвезабун батаниги, гьел гIадамаз ислам босана гIицIго лъикIаб хьвади ва ритIухълъи бусурбабазулъ бихьиялъ.

Кавказалъул гIадамал гIедерал, хъачIал ва гIумруялъул цебетIеялдаса гIемерго нахъе ккарал чагIи ругин абураб пикру букIуна чангиязул. Амма нилъехъе гьоболлъухъ щун хадуб гьезул пикру хисула. Гьеб хисиялъе нилъецаги къвал къачIого, гьездехун хъачIлъи лъазабун, гьел хIинкъизаризеян яги цогидал хIалихьалъаби гьезда сверухъ гьаризе лъугьани, гьезул пикру добго бакIалда чIола.

Бокьарав инсан, кинаб диналъул гьев ватаниги, нилъеда лъазе ккола гьевги Аллагьас нилъго гIадин вижарав Гьесул лагъ вукIин. Лъилго гьечIо кинабгIаги ихтияр цогидав чиясул къимат ва къадру холеб яги гIодобегIанлъулеб рагIи абизе. КинабгIаги нилъедаса ккараб гъалатI сабаблъун цоги диналъул вакилзабазул исламалдаса хьул буссунеб пикруги загьирлъун гьев чи исламалдаса рикIкIалъани, жавабчилъи нилъеде ккола.

Гьединлъидал, рачIа диналъул вацал ва яцал, хIалкIвараб куцалъ жигар бахъилин исламалъул нух кквезе.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


ЗанатIа цIияв имам

Гьал къоязда муфтияталъул мугIрузулаб округалда вугев вакил ГIали Разакъовги Шамил районалъул имамзабазул советалъул вакил Ризван ХIажиевги щвана ЗанатIа росулъе. Рузманалъул какда гьез гьабуна вагIза, бицана вацлъи цIунизе кколеблъиялъул ва гьелъул бугеб кIваралъул хIакъалъулъ. Ахиралда,...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...