Аслияб гьумералде

Гьоболасул хIурмат – исламалъул хIакъ

Гьоболасул хIурмат – исламалъул хIакъ

Ахирал соназда Дагъистаналдехун бербалагьи цIикIкIана гьоболлъухъ рачIунел туристазул. ХIакъикъаталдаги гьезие бихьизе кигIанги ругелъулха нилъер берцинал бакIалги, рорхатал мугIрулги, цIорорал иццалги ва бацIцIадаб гьавагун берцинаб ралъадги.

Лъиего балъгояб жо гуро гьобол къабул гьави шаргIалъ беццараб иш букIин. Хирияб хIадисалда буго: «Аллагьасдаги Къиямасеб къоялдаги иман лъолев чияс гьобол кIодо гьаве», – ян. «Гьобол» абун гурони бусурбанчи яги муъминчиян хас гьавун гьечIо Бичасул аварагасул хIадисалда. Гьединлъидал кинав ватаниги гьобол кIодо гьавиялдалъун кири щола нилъее.

Гьалбал берцинго къабул гьариялъул цIарги тIибитIун буго Дагъистаналъул. Гьеб цIаралъе мустахIикъаллъун рукIине хIаракат бахъизе ккела хадубккунги. Туристал гIемер хьвадулел бакIал руго Унсоколо, Гъуниб ва Хунзахъ районал. Гьединго цогидал районаздаги дагь рукIунаро гьел. Гьезда гьоркьовги гIемер батIияв чи вукIуна, гьезул мурадалги батIиял рукIуна.

Амма гIемерисезул мурад букIуна жидеего хIухьбахъи гьаби, нилъер ракь, гIадамал, гIадатал ва культураялъулгун лъай-хъвай гьаби. Гьезда сверухъ нилъеца кинаб хьвади гьабизе рекъараб бугебин абураб суал баккизе бегьула. Гьединаб бакIалда бищунго лъикIаб жо буго исламалъул берцинлъи, гьелъул ритIухълъи бихьизаби.

Гьелъул магIна кколаро гьел рачIиндал киналго какал разе ва цогидал гIибадатазде руссаян абураб. Гьелдаса мурад буго кинабниги хIалалда исламияб нух кквейин абураб. Гьезулгун гьоркьоблъи, даран-базар ва цогидал ишал гьарулелъул гIадиллъи цIунейин, гьел махсароде кквечIого, гьезухъа магIишат батIа гьабизе лъугьинчIого.

Исламалъ нилъеда бихьизабураб лъикIаб тIабигIат хьвадизабиги ккола дагIват. Индонезиялъулгун Малайзиялъул бусурбабаз ислам босун буго бусурбабазул даранчагIазулъ бихьараб ритIухълъи сабаблъун. Цогидал бакIазда гъазаватал гьарун щвезабун батаниги, гьел гIадамаз ислам босана гIицIго лъикIаб хьвади ва ритIухълъи бусурбабазулъ бихьиялъ.

Кавказалъул гIадамал гIедерал, хъачIал ва гIумруялъул цебетIеялдаса гIемерго нахъе ккарал чагIи ругин абураб пикру букIуна чангиязул. Амма нилъехъе гьоболлъухъ щун хадуб гьезул пикру хисула. Гьеб хисиялъе нилъецаги къвал къачIого, гьездехун хъачIлъи лъазабун, гьел хIинкъизаризеян яги цогидал хIалихьалъаби гьезда сверухъ гьаризе лъугьани, гьезул пикру добго бакIалда чIола.

Бокьарав инсан, кинаб диналъул гьев ватаниги, нилъеда лъазе ккола гьевги Аллагьас нилъго гIадин вижарав Гьесул лагъ вукIин. Лъилго гьечIо кинабгIаги ихтияр цогидав чиясул къимат ва къадру холеб яги гIодобегIанлъулеб рагIи абизе. КинабгIаги нилъедаса ккараб гъалатI сабаблъун цоги диналъул вакилзабазул исламалдаса хьул буссунеб пикруги загьирлъун гьев чи исламалдаса рикIкIалъани, жавабчилъи нилъеде ккола.

Гьединлъидал, рачIа диналъул вацал ва яцал, хIалкIвараб куцалъ жигар бахъилин исламалъул нух кквезе.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...