Аслияб гьумералде

Гьоболасул хIурмат – исламалъул хIакъ

Гьоболасул хIурмат – исламалъул хIакъ

Ахирал соназда Дагъистаналдехун бербалагьи цIикIкIана гьоболлъухъ рачIунел туристазул. ХIакъикъаталдаги гьезие бихьизе кигIанги ругелъулха нилъер берцинал бакIалги, рорхатал мугIрулги, цIорорал иццалги ва бацIцIадаб гьавагун берцинаб ралъадги.

Лъиего балъгояб жо гуро гьобол къабул гьави шаргIалъ беццараб иш букIин. Хирияб хIадисалда буго: «Аллагьасдаги Къиямасеб къоялдаги иман лъолев чияс гьобол кIодо гьаве», – ян. «Гьобол» абун гурони бусурбанчи яги муъминчиян хас гьавун гьечIо Бичасул аварагасул хIадисалда. Гьединлъидал кинав ватаниги гьобол кIодо гьавиялдалъун кири щола нилъее.

Гьалбал берцинго къабул гьариялъул цIарги тIибитIун буго Дагъистаналъул. Гьеб цIаралъе мустахIикъаллъун рукIине хIаракат бахъизе ккела хадубккунги. Туристал гIемер хьвадулел бакIал руго Унсоколо, Гъуниб ва Хунзахъ районал. Гьединго цогидал районаздаги дагь рукIунаро гьел. Гьезда гьоркьовги гIемер батIияв чи вукIуна, гьезул мурадалги батIиял рукIуна.

Амма гIемерисезул мурад букIуна жидеего хIухьбахъи гьаби, нилъер ракь, гIадамал, гIадатал ва культураялъулгун лъай-хъвай гьаби. Гьезда сверухъ нилъеца кинаб хьвади гьабизе рекъараб бугебин абураб суал баккизе бегьула. Гьединаб бакIалда бищунго лъикIаб жо буго исламалъул берцинлъи, гьелъул ритIухълъи бихьизаби.

Гьелъул магIна кколаро гьел рачIиндал киналго какал разе ва цогидал гIибадатазде руссаян абураб. Гьелдаса мурад буго кинабниги хIалалда исламияб нух кквейин абураб. Гьезулгун гьоркьоблъи, даран-базар ва цогидал ишал гьарулелъул гIадиллъи цIунейин, гьел махсароде кквечIого, гьезухъа магIишат батIа гьабизе лъугьинчIого.

Исламалъ нилъеда бихьизабураб лъикIаб тIабигIат хьвадизабиги ккола дагIват. Индонезиялъулгун Малайзиялъул бусурбабаз ислам босун буго бусурбабазул даранчагIазулъ бихьараб ритIухълъи сабаблъун. Цогидал бакIазда гъазаватал гьарун щвезабун батаниги, гьел гIадамаз ислам босана гIицIго лъикIаб хьвади ва ритIухълъи бусурбабазулъ бихьиялъ.

Кавказалъул гIадамал гIедерал, хъачIал ва гIумруялъул цебетIеялдаса гIемерго нахъе ккарал чагIи ругин абураб пикру букIуна чангиязул. Амма нилъехъе гьоболлъухъ щун хадуб гьезул пикру хисула. Гьеб хисиялъе нилъецаги къвал къачIого, гьездехун хъачIлъи лъазабун, гьел хIинкъизаризеян яги цогидал хIалихьалъаби гьезда сверухъ гьаризе лъугьани, гьезул пикру добго бакIалда чIола.

Бокьарав инсан, кинаб диналъул гьев ватаниги, нилъеда лъазе ккола гьевги Аллагьас нилъго гIадин вижарав Гьесул лагъ вукIин. Лъилго гьечIо кинабгIаги ихтияр цогидав чиясул къимат ва къадру холеб яги гIодобегIанлъулеб рагIи абизе. КинабгIаги нилъедаса ккараб гъалатI сабаблъун цоги диналъул вакилзабазул исламалдаса хьул буссунеб пикруги загьирлъун гьев чи исламалдаса рикIкIалъани, жавабчилъи нилъеде ккола.

Гьединлъидал, рачIа диналъул вацал ва яцал, хIалкIвараб куцалъ жигар бахъилин исламалъул нух кквезе.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


Ингушазул кумек

ТIабигIияб балагьалъул хIаси-лалда къварилъиялде ккарал дагъистаниязухъе кумекалъулаб квер бегьаразда гьоркьор руго ингушалги. Дагьал церегIан къоязда Ингушетиялдаса Дагъистаналде кумекгун рачIун рукIарал ингушазул цо къокъаялда гьоркьор СурхIахIи росдал имамасул наиб ГIумар Нальгиев ва жамагIатчи...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...