Аслияб гьумералде

БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

Бечедал чагӀаз садакъаги кьун, Аллагьасул нухда жидерго боцӀи харж гьабулеб бихьараб мехалъ, гьединаб рес гьечӀезул гӀарз букӀуна бечедал чагӀазе кинабго кири щолин, жидее щибго хутӀуларин абун.

 

Гьединалго хабарал асхӀаб-забазда гьоркьорги раккана Аварагасул ﷺ заманалдаги. Гьединал гӀарзалгун асхӀабзаби Аварагасухъе рачӀунаан ва гьес бицунаан боцӀи харж гьабичӀого гьединабго кири кин щвезе бегьулебали.

Муслим Бухарияс Абу Гьурайратидасан бицана Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Щибаб къоялъ, бакъ баккараб мехалъ, садакъа кьезе рекъола лугбазул (чурхдузул) къадаралда: дуца кӀиго чиясда гьоркьоб ритӀухъаб хӀукму къотӀула, гьебги ккола садакъа. Дуца цониги чи жиндирго чода, вараниялда тӀад рекIинавула, яги кумек гьабула къайи тӀад лъезе, гьебги ккола садакъа. ГIадамасдехун гьабураб берцинаб каламги ккола садакъа. Мажгиталде унелъул бахъараб щибаб галиги ккола садакъа. ГӀадамазе зарал гьабулеб жо нухдаса нахъе босиги ккола садакъа», - ян.

 

РитӀухъаб хӀукму гьаби

ДагӀбадулев кӀиго вац рекъезавуни яги цоцаздехун бугеб мал-мулкалъул дагIбаялъе ритӀухъаб хӀукму къотӀани, къадиясул (шаригӀаталъул диванчи) тӀадкъаял тӀуразарулев вугониги, мун лъугьуна дуца гьел кӀиязего садакъа кьуравлъун. Щайгурелъул дуца гьел цӀунана пайда гьечӀел дагӀба-рагӀияздаса, цоцазда гӀайибал чӀваялдаса. ГӀадамазда гьоркьоб рекъел гьабиялъул кӀвар гьедигӀан кӀудияб букӀуна, гьелъие гӀоло цо-цо гьереси бицинеги изну кьола кIиго чи рекъезавиялъул мурадалда.

 

Инсанасе кумек гьаби

ХӀадисалда мисал бачунеб буго чода яги вараниялда рекIинавиялъул, гьесул къайи тIад лъун кумек гьабиялъул хIакъалъулъ. Гьебго жо буго инсанасул мурад тӀубаялъулъги. Гьаб заманалда автомобилалъ хисула цебе заманалда букIараб хIайван. Инсанасе машинаялъ кинаб кумек гьабуниги, доб хIадисалда рехсарал гIадамазул мухъилъе ккола. Кинаб рахъалдасан батаниги диналъул вацасе кумек гьабурав чиясе садакъа кьураб гӀадинаб кири щола.

 

ЛъикӀаб рагӀи

ЛъикӀаб рагӀиялъ гъорлъе рачуна киналго азкаралги дугӀабиги, гьеб гьес жиндиего яги цогидасе гьабулеб бугищали балагьичӀого. Инсанасе салам кьей, гьесие мустахӀикъаб рецц-бакъ гьаби, гӀадамазулгун гьоркьорлъабазда лъикӀаб гӀамал-хасият бихьизаби ва гьелда релълъараб бокьараб инсан рази гьавулебщинаб жо ккола садакъа.

 

Как базе унаго бахъараб щибаб гали

Аварагас ﷺ нилъ ахӀулел руго щибаб как мажгиталда базе. Мажгиталда как балев чиясе, жамагӀат-какалъухъ кьолеб 27 как барабгIанасеб кириялде тӀадеги, мажгиталде унаго бахъараб щибаб галиялъухъги кири щола.

ГӀадамазе зарал гьабулеб жо нухдаса нахъе боси

Ахираб заманалда гьеб иш буго цIакъго кIвар цIикIкIараб, щайгурелъул, цо-цояз гьабулеб жо битӀахъе гьелъул гӀаксалда кколеб бугелъул. Масала, гӀадамаз нухде рехун тола бокьараб жо. Гьединаб хьвада-чӀвадиялъ жамгӀияталъе лазатбахъи гьабула. Амма гӀадамазе санагӀалъи гьечӀолъи ккезабулел жал нухдаса нахъе росани, гӀадамазул рахъалдасан реццги, ТӀадегӀанав Аллагьасул рахъалдасан кириги щола.

Гьел киналго гӀамалазухъ кири щвеялъе шартӀлъун ккола ният бацӀцӀадаб, гьабулебщинаб гӀицӀго ТӀадегӀанав Аллагь разилъиялъе гIоло гьабулеб букӀин.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...


«Ас-саламалъул» мажлис

Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «Ас-салам» газета цӀалулезулгун дандчӀвай. Гьеб тадбирги тIобитIана баракатаб рабигIул аввал моцӀалъул хIурматалда. «Ас-салам» ккола тIолабго улкаялда ва гьеб бахун къватIибги лъалеб басма. Гьединлъидал гьелдехун гьабулеб бербалагьиги букIуна...


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Аллагь ﷻ лъазе бокьани

Аллагь ﷻ лъалездасан вукIине ва шайтIаналдаса хвасарлъизеги бокьани, ункъо жо тезе ккола: иблис ва иблисалъе бокьараб, напс ва напсалъе бокьараб, гьава ва гьаваялъе бокьараб, дунял ва дунялалъе бокьараб.   Иблисалъе бокьана дур дин тIаса инабизе, мунгун цадахъ доб ЖужахIалда абадиялъ...