Аслияб гьумералде

Дуеги гьебго

Дуеги гьебго

МуъминчиясулгIан лъикIаб-ги, мухIканабги, щулиябги ва киданиги алхунареб ярагъ лъилниги гьечIо. Гьебги ккола дугIа. ДугIа гьабиялъул магIнаги буго жиндир гIажизлъиялъе, пакъирлъиялъе мукIурлъун, жив вижарав Аллагьасда гьари.

 

ДугIаялъул къагIидабазул баян гIемер бицана гьаниб. КигIан такрарлъаниги ракIалдещвезабилин гьелъул аслиял шартIалги. Гьелги ккола хIалалаб квен кванай ва хIелун, ракI-ракIалъ гьари.

Бусурбабазул каламалда жанибго буго гIемераб дугIа. «Вай, дуда Аллагь гурхIаяв», «кIудияб дарамалдаса вохаяв», «баракат лъеги» ва гь.ц. ГIарабазул каламалда жанирги гIемер руго гьел. Нагагь гьелде кIал ругьунлъичIев чи ватани жиндаго тIад хIалтIун гьелда ругьун гьавизеги рекъараб букIина.

Цоцада дандгичIван ратIалъу-лелъулги аманат гьабулеб гIадат буго нилъер дугIа гьабеян абун. Гьебги кутакалда беццараб нух буго.

Гьединго руго хасал рихьизарурал заманалгун бакIал ва хIалал жиделъ дугIаялъе хехго жаваб щолел. Рузман сордо ва къо, радакь заман, рамазаналъул ахирияб анцIго къо, гIарафа къо гIадал ва цогидалги. Гьединал гIужазул милат нилъеца гьабунгутIиялъ дугIаялъе жаваб кватIулин абун дагьаб зигараги букIуна гIемерисезул.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дир ﷻ хIакъалъулъ лагъзадерица гьикъараб мехалъ, дуца гьезда абе МухIаммад ﷺ хIакълъунго, ТIадегIанав Аллагь ﷻ гIагарда вуго (щивав чи вихьулев, гьесул гьаракь рагIулев, гьесул ракIалде бачIараб хивал-пикру лъалев). Дица дугIа гьабун гьарарав чиясе жавабги кьола.

Дица ﷻ дугIаялъе жаваб гьабизе бокьарал гIадамаз дир ахIиялъе жаваб гьабун Дида ﷻ иман лъейин абе ва Дие ﷻ гIибадатги гьабейин абе. Гьедин гьабулел гIадамал битIараб нухда рукIуна», - ян (суратул «Бакъара», аят 186).

Хехго дугIаялъе жаваб щвезе цIикIкIараб хьул бугеб бакI буго балъго цоги чиясе лъикIаб дугIа гьаби. Хирияб хIадисалда буго: «Жидеда гьоркьоб пардав гьечIеб кIиго дугIа буго; жинда зулму-къварилъи гьабурасул ва диналъул вацасе гьесдаги лъачIого гьабулеб», - ян. Жеги абулеб буго: «Бищунго хехго жаваб щолеб дугIа буго рикIкIада вугес рикIкIада вугесе гьабулеб», - ян.

Нилъер гьаниб бицен буго лъикIаб дугIаялъул. Гьайгьай камуларо жиндир диналъул вацазе квешаб дугIа гьабулелги, хьандолелги, хасго руччаби. Гьезда лъазе ккола ццим бахъараб заманалда гьелъ малъараб гьабуни цIакъго мекъи ккезе, хIатта гьалаглъизе рес букIин. Щайгурелъул, хирияб хIадисалда буго: «Цониги чияс жиндир диналъул вацасе гьесдаги лъачIого дугIа гьабуни, малаикзабаз абула «дуеги гьебго» ян», - абун.

Балагьеха гьанже, квешаб дугIа гьабуниги малаикас абулеб «дуеги гьебго» абун. Жиндирго хьами жиндего буссин бугоха гьеб. Гьединаб жо гIакълу бугев чияс гьабиларо. Гьединлъидалин хьандезе бегьулареб, кинаб шаргIалъул нух бугеб бусурбанчиясе зарал гьабизе тIамулеб?

 Чияда нахъасан гьабураб дугIа жаваб хехго щолеб букIин бугелъул, лъикIаб дугIа гьабе диналъул вацазе, малаикзабаз гьарараб нужеегоги щвела. Инша Аллагь!

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...