Аслияб гьумералде

Дуеги гьебго

Дуеги гьебго

МуъминчиясулгIан лъикIаб-ги, мухIканабги, щулиябги ва киданиги алхунареб ярагъ лъилниги гьечIо. Гьебги ккола дугIа. ДугIа гьабиялъул магIнаги буго жиндир гIажизлъиялъе, пакъирлъиялъе мукIурлъун, жив вижарав Аллагьасда гьари.

 

ДугIаялъул къагIидабазул баян гIемер бицана гьаниб. КигIан такрарлъаниги ракIалдещвезабилин гьелъул аслиял шартIалги. Гьелги ккола хIалалаб квен кванай ва хIелун, ракI-ракIалъ гьари.

Бусурбабазул каламалда жанибго буго гIемераб дугIа. «Вай, дуда Аллагь гурхIаяв», «кIудияб дарамалдаса вохаяв», «баракат лъеги» ва гь.ц. ГIарабазул каламалда жанирги гIемер руго гьел. Нагагь гьелде кIал ругьунлъичIев чи ватани жиндаго тIад хIалтIун гьелда ругьун гьавизеги рекъараб букIина.

Цоцада дандгичIван ратIалъу-лелъулги аманат гьабулеб гIадат буго нилъер дугIа гьабеян абун. Гьебги кутакалда беццараб нух буго.

Гьединго руго хасал рихьизарурал заманалгун бакIал ва хIалал жиделъ дугIаялъе хехго жаваб щолел. Рузман сордо ва къо, радакь заман, рамазаналъул ахирияб анцIго къо, гIарафа къо гIадал ва цогидалги. Гьединал гIужазул милат нилъеца гьабунгутIиялъ дугIаялъе жаваб кватIулин абун дагьаб зигараги букIуна гIемерисезул.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дир ﷻ хIакъалъулъ лагъзадерица гьикъараб мехалъ, дуца гьезда абе МухIаммад ﷺ хIакълъунго, ТIадегIанав Аллагь ﷻ гIагарда вуго (щивав чи вихьулев, гьесул гьаракь рагIулев, гьесул ракIалде бачIараб хивал-пикру лъалев). Дица дугIа гьабун гьарарав чиясе жавабги кьола.

Дица ﷻ дугIаялъе жаваб гьабизе бокьарал гIадамаз дир ахIиялъе жаваб гьабун Дида ﷻ иман лъейин абе ва Дие ﷻ гIибадатги гьабейин абе. Гьедин гьабулел гIадамал битIараб нухда рукIуна», - ян (суратул «Бакъара», аят 186).

Хехго дугIаялъе жаваб щвезе цIикIкIараб хьул бугеб бакI буго балъго цоги чиясе лъикIаб дугIа гьаби. Хирияб хIадисалда буго: «Жидеда гьоркьоб пардав гьечIеб кIиго дугIа буго; жинда зулму-къварилъи гьабурасул ва диналъул вацасе гьесдаги лъачIого гьабулеб», - ян. Жеги абулеб буго: «Бищунго хехго жаваб щолеб дугIа буго рикIкIада вугес рикIкIада вугесе гьабулеб», - ян.

Нилъер гьаниб бицен буго лъикIаб дугIаялъул. Гьайгьай камуларо жиндир диналъул вацазе квешаб дугIа гьабулелги, хьандолелги, хасго руччаби. Гьезда лъазе ккола ццим бахъараб заманалда гьелъ малъараб гьабуни цIакъго мекъи ккезе, хIатта гьалаглъизе рес букIин. Щайгурелъул, хирияб хIадисалда буго: «Цониги чияс жиндир диналъул вацасе гьесдаги лъачIого дугIа гьабуни, малаикзабаз абула «дуеги гьебго» ян», - абун.

Балагьеха гьанже, квешаб дугIа гьабуниги малаикас абулеб «дуеги гьебго» абун. Жиндирго хьами жиндего буссин бугоха гьеб. Гьединаб жо гIакълу бугев чияс гьабиларо. Гьединлъидалин хьандезе бегьулареб, кинаб шаргIалъул нух бугеб бусурбанчиясе зарал гьабизе тIамулеб?

 Чияда нахъасан гьабураб дугIа жаваб хехго щолеб букIин бугелъул, лъикIаб дугIа гьабе диналъул вацазе, малаикзабаз гьарараб нужеегоги щвела. Инша Аллагь!

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ДНРалъул муфти дандчIвана ДРялъул муфтигун

Донецкиялъул Халкъияб Республикаялъул муфти Рашид Брагин вачIун вукIана ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе, тIабигIияб балагьалде ккараб Дагъистаналъул халкъалъул рахъ кколеб букӀин загьир гьабизе. ДНРалда захӀматаб ахӀвал-хӀал букӀаниги, Донбассалъул диниял церехъабаз бихьизабуна хIажатаб...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...