Аслияб гьумералде

ТIабигIаталъул пайдаби

ТIабигIаталъул пайдаби

Кидаго хIалтIулев чиясе къваригIуна хIухьбахъи гьаби. Гьебги букIуна батIи-батIияб. Масала, тIабигIаталде ин. Гьенире иналъ чорхол хIал цIилъизабула ва гьабулеб хIалтIуде гъираги базабула. ТIабигIаталде иналдалъун инсанасул сахлъиялъеги пайда гьабула. Масала, къуват бачIинабула, къаркъала щула гьабула, рекIелгун бидурихьазул гIуцIи лъикIлъизабула.

 

ТIабигIаталъ инсанасул хIал чучлъизабула. Рохьор тира-свериялъ, батIи-батIиял хIайваналгун дандчIваялъ, тIабигIаталъул гьаркьаз чорхолъа стресс бахъула, рекIел хIал лъикIлъизабула, рахIатхвей инабула.

ГIалхуда букIунеб бацIцIадаб гьаваялъ хIухьел цIай лъикI гьабула. Хасго накIкIирохьоре ани, гьуъразул унтаби ругезе кумек ккола.

КъватIире рахъинчIого хIалтIулезул чорхолъ витамин D къанагIалъун букIуна. Гьеб цIикIкIиналъе кумек гьабула бакъуца. Гьеб витаминалъ рукьби ва иммунитет щула гьабула. ГIалхуде унаго ният гьабуни гIибадат гьабизелъун чорхолъе щулалъи бачIинеян, яги ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ КIодолъиялъул ва ТIадегIанлъиялъул пикру гьабизеян, ялъуни сахлъи щула гьабизеян абун, гьелъухъги инсанасе кири щола. Цересел умматазул гIибадатчагIиги Аллагьас ﷻ бижараб махлукъаталъул тафаккур гьабизе гIалхуде рахъунел рукIун руго.

ГIумар ибн ГIабдулгIазизица абун буго: «Аллагьас ﷻ кьурал нигIматазде пикру хIалтIизе гьаби бищун лъикIаб гIибадат ккола», - ян.

Исламалъ беццуларо заман гIадада хвезаби. Гьединлъидал рахIат гьабизе рахъунелъулги рекъараб буго Аллагь ﷻ разияб гIамалалде руссине. Масала, кинаб бугониги исламияб тIехь цIали, гIалимзабаздаса рагIараб цоцазе бицин, жамагIаталда как бай ва гьелда релълъарал. Амма бихьиналгун руччаби журан рукIиналдаса цIунизеги, нилъедаго хадуб кьищни бакIаризеги ккела. Гьединго цIунизе ккела тIабигIатги, ай гъутIбузул гIаркьалаби рекичIого, гьенир ратарал рухIчIаголъаби инжит гьаричIого.

ТIабигIат буго ТIадегIанас ﷻ нилъее аманатлъун кьураб жо. Абубакр-асхIабас гъазаваталда цебе рагъухъабазда лъазабун буго: «Чамасдакалъул гъутIби нужеца къотIуге, пихъ кьолел гъутIбиги хвезаруге», - ян.

Рагъул заманалда асхIабзабазцин цIунараб тIабигIат нилъецаги цIунизе ккела.

 

 

Жабир Мажидов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Нужее баяналъе

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....