Аслияб гьумералде

Къуръаналда рехсараб пихъ

Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго ТIадегIанав Аллагь ﷻ» (сура «Ат-Тин», аят 1).

 

Аяталдаса бичIчIула гьеб пихъил хасаб даража букIин ва муъминчи тIамула гIадамазе гьединаб пайдаяб квен бижарав Аллагьасул хIикматалда тIад ургъизе.

Гьанжесел цIех-рехаздасан бихьула инжир бечедаб букIин клетчаткаялдалъун, витаминаздалъун ва минералаздалъун. Гьезда гъорлъ букIуна калий, кальций, магний, железо, В къукъаялъул витаминал, С витамин ва цогидалги чорхое хIажатал пайдаял жал.

Инжиралъул аслияб пайдаялъул цояб ккола гьелъулъ клетчатка цIикIкIараб букIин. Гьелъ квербакъула ургьимес лъикI хIалтIизабизе, кумек гьабула гъиз сваричIого букIине, квен биинабизе.

Инжиралъулъ руго тIабигIиял антиоксиданталги - черхалъул клеткаби заралалдаса цIунизе ва оксидативияб стрессалъул асар дагьлъизабизе кумек гьабулел жал. Хасго гьел цолъабаздалъун бечедаб букIуна бецIаб инжир ва гьелъул хъал.

Цо-цо цIех-рехазда рекъон, инжиралъул ва тIамахалъул экстрактазул букIине бегьула унтиялде данде къеркьолеб хаслъи, гьелъ кумек гьабула тIулал сахлъи цIунизе ва бидулъ чакаралъул даража низамалде ккезабизе. Амма гIалимзабаз кIвар кьолеб буго гьел асарал чIванкъотIун тасдикъ гьаризе ккани, хадубккунги цIех-рехал гьаризе кколин абун.

ГIатIгояб ва бакъвараб инжир рикIкIуна хIинкъи гьечIеблъун ва сахлъиялъе пайдаяблъун, гьоркьохъеб къадаралда кванани. Амма чакрил унти бугезда лъазе ккола инжиралъулъ тIабигIияб чакар букIин, гьединлъидал, гьеб кваназе ккола гьоркьохъеб къадаралда ва тохтурасул малъа-хъваязда рекъон.

Исламалъ нилъ ахIулел руго Аллагьас нилъее кьурал нигIматазул къимат гьабизе ва гьелдаса гIакълуялдалъун пайда босизе, сахлъи щула гьабизе. Инжир гIадал тIабигIиял кванил нигIматал ккола кIудияб сайгъаталъул бутIалъун, гьел дагь-дагьккун ва БетIергьанасе баркала кьун кванани.

 

Камил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...