Аслияб гьумералде

Къуръаналда рехсараб пихъ

Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго ТIадегIанав Аллагь » (сура «Ат-Тин», аят 1).

 

Аяталдаса бичIчIула гьеб пихъил хасаб даража букIин ва муъминчи тIамула гIадамазе гьединаб пайдаяб квен бижарав Аллагьасул хIикматалда тIад ургъизе.

Гьанжесел цIех-рехаздасан бихьула инжир бечедаб букIин клетчаткаялдалъун, витаминаздалъун ва минералаздалъун. Гьезда гъорлъ букIуна калий, кальций, магний, железо, В къукъаялъул витаминал, С витамин ва цогидалги чорхое хIажатал пайдаял жал.

Инжиралъул аслияб пайдаялъул цояб ккола гьелъулъ клетчатка цIикIкIараб букIин. Гьелъ квербакъула ургьимес лъикI хIалтIизабизе, кумек гьабула гъиз сваричIого букIине, квен биинабизе.

Инжиралъулъ руго тIабигIиял антиоксиданталги - черхалъул клеткаби заралалдаса цIунизе ва оксидативияб стрессалъул асар дагьлъизабизе кумек гьабулел жал. Хасго гьел цолъабаздалъун бечедаб букIуна бецIаб инжир ва гьелъул хъал.

Цо-цо цIех-рехазда рекъон, инжиралъул ва тIамахалъул экстрактазул букIине бегьула унтиялде данде къеркьолеб хаслъи, гьелъ кумек гьабула тIулал сахлъи цIунизе ва бидулъ чакаралъул даража низамалде ккезабизе. Амма гIалимзабаз кIвар кьолеб буго гьел асарал чIванкъотIун тасдикъ гьаризе ккани, хадубккунги цIех-рехал гьаризе кколин абун.

ГIатIгояб ва бакъвараб инжир рикIкIуна хIинкъи гьечIеблъун ва сахлъиялъе пайдаяблъун, гьоркьохъеб къадаралда кванани. Амма чакрил унти бугезда лъазе ккола инжиралъулъ тIабигIияб чакар букIин, гьединлъидал, гьеб кваназе ккола гьоркьохъеб къадаралда ва тохтурасул малъа-хъваязда рекъон.

Исламалъ нилъ ахIулел руго Аллагьас нилъее кьурал нигIматазул къимат гьабизе ва гьелдаса гIакълуялдалъун пайда босизе, сахлъи щула гьабизе. Инжир гIадал тIабигIиял кванил нигIматал ккола кIудияб сайгъаталъул бутIалъун, гьел дагь-дагьккун ва БетIергьанасе баркала кьун кванани.

 

Камил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...