Аслияб гьумералде

Цо къатIрагIаги бачIине биччай…

Цо къатIрагIаги бачIине биччай…

Насафи абурав гIалимчияс «Нузгьату риязалда» хъвалеб буго: «Къиямасеб къоялъ мунагьал гIемерлъарав лагъ вачIунила Аллагьасда цеве. ЦIадирабазда лъун лъикIал гIамалаздаса гьелги бакIлъун хIукму гьабун гьев жужахIалде рехеян амру щолила.

Гьедин ругеб параялъ, досул берзул тIелхалъул цо расалъ абулила БетIергьанасда : «Я БетIергьан! МухIаммад аварагас абуна Аллагьасдаса хIинкъун цо лахIзаталъниги гIодарав чиясе жужахI хIарамаб бугин.

Дун буго Дудаса хIинкъидал бадиса бачIараб магIуялда цадахъ тIун букIараб рас. Дуда гьеб лъала», - ян. Гьелъие жаваб гьабун Аллагьас тIелхалдехун абула: «Дуца Дида щайха цинги шапагIат гьарулареб?» - ан абун.

Доб расалъ абулила: «Дудаса хIинкъунха, я хирияв БетIергьан », - ин. Цинги Аллагьас жиндир рахIму-цIобалдалъун дов чиясул киналго мунагьал чурула ва жужахIалдасаги хвасар гьавула. Цинги ЖабрагIил малаикас ахIула балагьейин, пуланав чи цо расалъе гIоло хвасарлъанин», - абун.

КъуртIубиясул тафсиралда буго: «ЖабрагIил малаик цо нухалъ аварагасухъе вачIиндал, гьесда гьенив ватула гIодулев чи. ЖабрагIилас аварагасда гьикъула гьев щивилан. Аварагас абула пуланав чи вугин. Цинги ЖабрагIил малаикас абула жинда Адамил наслуязулъ рихьанин киналниги гIамалал, цо гIоди хутIизегIан. Аллагьас гьеб гIодиялъул цо магIуялдалъун жужахIалъуб бугеб тIубараб гIор свинабулин абун.

«Таргъибу ва Таргьибуялда» хъван буго, Байгьакъияс бицараб риваятилан хIадис. Гьелда абулеб буго, цо нухалъ аварагас хутIба гьабулеб букIанин. АсхIабзабазда гьоркьов гIодов чIун вукIарав цояв лъугьанин гIодизе.

Цинги аварагас абуна асхIабзабаздехун: «Гьав чиясул гIодиялда релълъун Аллагьас мунагьалги чурула щивав муъминчиясул, жиндир мунагьал мегIергIан кIудиял ратаниги», - ян.

Гьебги бугин малаикзабаз БетIергьанасда гьесул мунагьал чуреян гьарулеб букIиналъин. Цо нухалъ Аллагьас Муса аварагасде вахIю гьабун абун буго Жиндир тIадегIанлъиялдалъун гьедун абулин мунагьаздаса пашманлъун гIодулезе алжан бугин абун. БетIергьанас нилъ гьареги хIакъикъияб куцалда шаригIат цIунараллъун ва мунагь кканщинахъе гьелдаса ракI гурхIун гIодулеллъун.

ХIАБИБ МУХIАММАДОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Ингушазул кумек

ТIабигIияб балагьалъул хIаси-лалда къварилъиялде ккарал дагъистаниязухъе кумекалъулаб квер бегьаразда гьоркьор руго ингушалги. Дагьал церегIан къоязда Ингушетиялдаса Дагъистаналде кумекгун рачIун рукIарал ингушазул цо къокъаялда гьоркьор СурхIахIи росдал имамасул наиб ГIумар Нальгиев ва жамагIатчи...


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...