Аслияб гьумералде

Огь ЭРКЕНЛЪИ, эркенлъи…

Огь ЭРКЕНЛЪИ, эркенлъи…

Огь ЭРКЕНЛЪИ, эркенлъи…

Инсанасул гIумруялда жаниб кинабго бугеб къува-кIвар тIаде кьун балагьулеб жо ккола эркенлъи. Гьелъул магIна щибха кколеб, гьеб буго кинабгIаги тIаде балагьиялдаса жив хвасарлъи. Сундаго ва лъидаго бараб жо жиндир букIунгутIи. Эркенлъи тIалаб гьаби абураб рагIиялда гъоркье бачунеб буго кинабниги хIалихьалъигун квешлъи.

 

ГьитIинаб лъимадул бетIералде жанибе бугIулеб буго мун кколин цогидаздаго ващадав чи, дур ругин ихтиярал ва эркенлъи. Гьел хвезаризе лъиего ихтияр гьечIин. ХIатта эбел-инсуцаги цIунизе кколин дур ихтиярал. Дур гIорхъаби цIуничIони хIал гьабунги тIалаб гьабизе кколин дуца. Гьел горелги гIемерал маргьаби руго западалъул политикаялда инсанасул ботIролъе лъугьинаризе хIаракат бахъулел.

Инсанияталъул гIадлу хвезабизе ккани бищунго бигьаяб алатлъун гьезда батун буго эркенлъи абураб рагIи инсанасул пикруялде гъорлъе бугIи. Гьеб гурищ нафсалъегун щайтIаналъе къваригIарабги. ЩайтIабаздаса батIияб жо гьеб пикру кьолезулги бати щакаб буго. Жиндирго «ихтиярал» цIунизе хIаракат бахъулев чиясе къваригIуна эркенлъи. Гьеб балагьулаго уна гьесул тIубараб гIумруги.

Щив чи кколев инсан? Гьеб суал кьуни цебесеб пикру биххула нилъер. Инсан ккола Аллагьас Жиндиего лагълъиялъе вижарав загIипав лагъ. ХIакъикъаталдаги лагълъун вугев чи хан вугинги ккун гаргадизе ва паччахIлъун хIазе лъугьани щиб кколебали лъаларев чи нилъеда гьоркьов гьечIо. Гьелъул бищунго гьитIинаб бутIаги ккола кигIан кутакалда ханин абун гьес хIаниги гьесул хан вахъунаревлъи. Гьелде тIадеги кинабниги гъинги гьесул жинда тIад гIадамал релъулеб учузабго пишаги букIунеблъи.

Гьебго хIал букIуна эркенлъи балагьулев чиясулги. Гьесдаса язихъав, янгъизав ва гIодовегIанав чиги вукIунаро. Щайгурелъул гьечIеб ва букIунареб жоялда дагIба балев чи кколелъул гьев.

Эркенлъи щвани бокьарав чиясул жавабчилъи уна. Гьев вукIуна гьаваялда боржунеб хIинчI кинниги сундулго гIорхъи ва гIадлу биларавлъун. Хадусеб гIумруялъул цебетIейги гьесулъ букIунаро. Щайгурелъул гьесул сундасаго хIинкъи, яги нич ва нахъчIвай хутIун гьечIелъул. Жиндирго эркенлъи балагьулаго гьес къурбанлъун гьарула жиндирго эбел-эмен ва тIубараб гIагарлъи.

Исламияб диналъул цIадирабазда гьеб пикру борцани мекъаб рахъалдехун гурони цIаларо. Щайгурелъул исламалъ тIалаб гьабула инсанасул напсалъул эркенлъи ва хIалихьатаб ихтияралда тIад малги чIун БетIергьанасе гьеб мукIур гьаби. Эркенлъи тIалаб гьаби ккана гьанже исламалъул тIалабаде данде рахъин. Гьединлъидалин эркенлъи тIалаб гьабулеб жамгIияталъул ссигун гIадлу-низам биххулеб.

Амма инсанас сабру гьабуни жинда хадуб бугеб хъаравуллъигун тIадал жал тIураялда гьесул нафс лъадарула, чорхол тIалабал, ай рахIат балагьи дагьлъула, Аллагь жинда тIад вукIиналъе мукIурлъизе байбихьула. Гьайгьай тIубараб исламияб динго гурищ гIуцIун бугеб инсан Аллагьасе мутIигI гьавизелъун, БетIергьанасе хIелизе, жиндирго загIиплъи бичIчIизе.

ХIасил гьабун абуни, бакътIерхьул улкабаз нилъер гIаламалда жаниб лъолеб бугеб эркенлъи тIалаб гьабиялъул пикру мекъаб букIин бусурбабазда бичIчIизе ккола. Гьаб заманалда телефоназдаса ва цогидалги алатаздаса инсанасда жанибе цулеб буго мекъаб пикру. Гьелде нилъ кантIичIони, гIун бачIунеб гIелалда гьеб бичIчIизабичIони хадусел наслаби щибго гурел чIахIил гIакIваялдасаги пайда гьечIеллъун лъугьине рес буго. Аллагьас кумек гьабеги кинабниги лъикIабщиналъе.

 

 

Сайпула МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


КIудияб макъам

ХIурматиял бусурбаби. Аллагьасул диналде халкъ ахIи буго аварагзабазул ирс. Гьезул тIубараб гIумруго къурбан гьабун ана халкъ битIараб нухде ахIулаго. Гьелда жаниб аслияб жоги ккола гIицIго ихлас, ай ракI бацIцIалъи букIин. Гьебги щибго гьечIеб бакIалда бокьарав чиясе щолеб жо гуро.   Ихлас...


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....