Аслияб гьумералде

ТIаса лъугьин

ТIаса лъугьин

ТIадегIанав Аллагьасул руго гIемерал цIарал. Гьездасан ккола Ал-Гъафур, ай кинабго жоялдаса тIаса лъугьунев абурабги. Гьеб цIар Къуръаналда 70-ялдасаги цIикIкIун нухалъ рехсонги буго. ТIахьаздаги рехсон буго, ракI-ракIалъ тавбу гьабуни, Аллагьас чIахIиял мунагьалцин чурулин абун.

ТIадегIанав Аллагьасул Сахаватлъиялъул хIакъалъулъ пикру гьабидал халлъула Аллагь нилъеда гурхIулев вукIин ва Гьесие нилъ рокьулел рукIин. «Ан-Нур» сураялъул 22-абилеб аяталда буго (магIна):

«Нужее бокьун гьечӀищ Аллагьас нужер мунагьал рахчизе ва нужеда Гьев гурхIизе? Гьеб нужее бокьун батани, нужецаги гӀадамазде гурхӀел гьабе ва гьездаса тIаса лъугьа! ТIадегIанав Аллагь вуго мунагьал рахчулев ва гурхIулев», - ян.

ТIадегIанав Аллагьцин гурхIулевлъун ва тIаса лъугьуневлъун вугев мехалъ сунца нилъее квалквал гьабулеб цоцаздаса тIаса лъугьине!? ГIалимзабаз баян гьабуна рекIелъ ракIхвей ва ццимгун вугев чиясе гьелдаса зарал букIин. ГIемер халлъула, яц-вацалцин барщун рукIуна. Гьеб кутакалда мекъаб иш буго. Умумуздаса нилъехъе бачIана: «Дуцаго гьабураб лъикIлъи ва дуе гьабураб квешлъи кIочон те», - абун. ТIаса лъугьине тIоцебе гали лъурав чиясул Аллагьас рекIелъ тIадагьлъи, гIаданлъи бижизабула ва гьесул динги щула гьабула. Къуръаналда буго (магIна):

«…Жиндие гьабураб квешлъи тIаса лъугьун тани, жинца гьев чиясулго рекъелги гьабуни, гьесие кьолеб ажру Аллагьасда тIад буго. Гьебги цIакъ кӀудияб ажру ва кири букIуна…», - ян (сура «аш-Шура», аят 40).

Цо ханасул букIун буго анцIго гIалхул гьве. ГъалатI ккарал хъулухъчагIазе гIазаб гьабун тIаде риччалел рукIун руго гьес гьаби. Цо къоялъ, мекъаб пикру хъулухъчияс загьир гьабидал, ханасе гьеб кутакалда бокьичIо. Цинги гьес буюрухъ кьуна гьев гьабзазда цеве рехеян. Хъулухъчияс абуна: «АнцIго соналъ дуе хъулухъ гьабуралъухъищ дуца дие гьеб гIазаб кьезехъин бугеб? Гьарула, кье дие анцIго къо, цинги рехе дун гьабзазда цеве», - ян. Ханги гьелда разилъула.

Гьаби хьихьун вукIарав хъаравуласде аскIовеги ун, хъулухъчияс гьарула гьеб анцIго къоялъ гьезие хъулухъ гьабизе жив тейин абун. Хъаравуласги изну кьола. Цинги гьеб анцIго къоялъ хъулухъчияс байбихьула гьабзазе квен кьезе, чвердезаризе ва цогидалги хъулухъал гьаризе.

АнцIго къо индал ханас буюрухъ кьола хъулухъчиясе тамихI гьабеян абун. Амма гьабзазда цеве рехидал, киналго гIажаиблъун хутIула. ГIалхул гьаби хъулухъчиясул хIатIал чIикIизе журан руго. Цинги ханас абула: «Дир гьабзазе ккараб щиб?» - илан. Хъулухъчияс жаваб кьола: «Дица гьабзазе анцIго къоялъ гурони хъулухъ гьабичIо, амма гьезда гьеб кIоченчIо. ТIубараб анцIго соналъ дуе хъулухъ гьабуниги цо гъалатI дир ккедал, дуда гьеб кIочана», - ян. Ханасда жиндирго гъалатI бичIчIула ва хъулухъчиги эркен гьавула.

ЖАБИР МАЖИДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Рибаялъул баркатбахъи

ХIурматиял бусурбаби, «Инсан» фондалъул баяналда рекъон, гIезегIанго дандчIвалел руго процентал кьезелъун чияхъа гIарац босарал яги банкалдасан лъикIаланго кIудияб къадар гIарцул кредиталъеги босун кIуди-кIудиял налъабакье ккун жидее кумек гьарун фондалде рачIунел гIадамал....


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...


ХIежалъул бицине данделъила

ХIежалъул бицине данделъила  «Марва-Тур» компаниялда тIобитIана регионалда хIежалъул ишал гIуцIиялъул жавабиявлъун кколев Шамил МухIаммадовасулги ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул министерствоялъул вакилзабазулги данделъи. Аслияб суал букIана исана хIежалде дагъистаниял ритIулеб...