Машгъул гьарулеб
КIвахIаллъи буго инсанасулъ ругел тIабигIатазул бищун нахъегIанаб хасият. Гьеб сабаблъун инсан гIибадат-гIамалалъулъ нахъе ккола.
Гьелдалъун, рухIияб рахъ гуреб, чорхол сахлъиги чIунтула. Гьеб буго иман загIиплъиялде рачунебги, гIамал-гIибадаталдаса машгъул гьарулебги, рекIелъ бугеб унтиги.
Имам Жунайдул Багъдадияс абун буго: «ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи буго ракIалда тIад чIвараб кьаву. Кьавуялъ кванараб хвалчен рекIараб букIунареб кинниги, кIвахIаллъараб ракIалдаги кIоларо Аллагьасде ﷻ гIагараблъун букIине», - ян.
Иман загIиплъарабгIан ракIги гIодобчIвала, цинги дагь-дагьккун парзазулъги кIарчанлъи гьабиялде рачуна. Гьеб мехалъ кумекалъе бахъуна шайтIанги, инсанги БетIергьанасдаса ﷻ рикIкIалъизе лъугьуна. Аварагас ﷺ абун буго: «ЛъикIаб гIамал гьабизе инсан лъугьунеб мехалъ шайтIаналъ гьесда абула: «Метералде тIамун те», - ян. Гьеб хIалалда гуккула шайтIаналъ гьес гьеб иш тIубанго рехун тезегIан», - абун (Бухари).
Инсан Аллагьасе ﷻ гьабулеб гIамалалдаса машгъул гьавулеб цоги иш буго дунялалде бугеб рокьи. Имам Гъазалияс хъван буго: «Дунялалъул тIалабаз цIураб ракI гIибадат-гIамал гьабиялъе бакIаблъун лъугьуна», - абун.
Ибну ГIатIаиллагьил Искандарияс хъван буго: «Кин кIолеб гIибадаталъулъ кIвахIаллъи гьабизе, жив кидаго вихьулевлъун Аллагь ﷻ вукIин лъалев чмясда?! КIвахIаллъи тIаса уна мун кидаго Гьесда ﷻ цеве вугин абураб бичIчIи дулъе бачIараб мехалда», - абун.
Ибну ГIарабияс абун буго: «Дагьаб бугониги кидаго гьабулеб гIамал лъикIаб буго гьоркьо-гьоркьоб гьабулеб чIахIиялдаса. КIвахI къинабула гIемералдалъун гуреб, дагьаб бугониги Аллагьасе ﷻ бугеб ритIухълъиялдалъун», - абун («Фусусул ХIикам»).
КIудияв вали, шайих ГIабдулкъадир Жиланияс абуна: «Какилъ кIвахIалав лагъ вугони, гьес жиндаго гьикъе: «Аллагь ﷻ гуресдехун цIикIкIун бухьараблъун бугищ дир ракI?» - абун. ХIакъикъияв муъминчияс гIедегIил гьабула ТIадегIанасда ﷻ дандчIвазе (Гьесде ﷻ гIагар гьавулеб гIамал гьабун), кIвахIалас абуни нахъбахъула, щайин абуни гьесул ракI дунялалъул жалазда хурхун бугелъул», - ин.
Какил кIвар гьабунгутIиги буго иман загIиплъи. Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Чиясдаги купруялдаги гьоркьоб бугеб жо буго как тей», - ян.
ЛъикIал гурел чагIазулгун гьалмагълъи гьабиялъги рачуна гIибадаталъулъ кIвахIаллъиялде, гьелъул хIукъукъал тIураза-рунгутIиялде ва гьеб нахъе тIамиялде. Нахъе тIамидал гIуждаса борчIун ккола паризаяб гIамал. ГIалимзабаз абула: «Дур гьалмагълъиялъ дуде асар гьабула, гьединлъидал, дуда Аллагь ﷻ ракIалде щвезавулев тIаса вище гьалмагълъи гьабизе бокьарав», - абун.
Кин кIвахI тIаса инабилеб?
КIвахI тIаса инабиялъе кумек гьабулеб иш буго иман щула гьабулеб гIамал. Сунца иманалъе кумек гьабулеб батаниги, гьеб иш гIемер гьабунагIан кIвахIги тIагIинабизе кIола. Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Аллагьасе ﷻ гIамалазул цIикIкIун бокьулеб буго, дагьаб батаниги, кидаго тIадчIун гьабулеб иш», - абун (Бухари).
Гьебги ккола Аллагь ﷻ рехсей, гьабулелъе кумек гьарун БетIергьанасде ﷻ дугIа гьаби, хвел, хоб, Къиямасеб къо гIемер ракIалде щвезаби, гьабуралда ракIбухIун тавбу гьаби, лъикIазулгун гьалмагълъи кквей, гьез гьабулеб гьаби.
Шайих АхIмад РифагIияс абуна: «Гьабулеб гIибадаталъулъ кIвахI халлъараб мехалъ, дуда лъай, гьеб дур гIумруялда баракат гьечIолъиялдалъун букIин. Баракат тIалаб гьабе тавбу гьабиялъулъ, ракIбацIцIад гьабиялъулъ ва суннаталда нахъвилъиналъулъ», - абун.
Имам Гъазалияс хъван буго: «Дурго гIунгутIаби рихьизе заман бате гIадамаздаса ватIалъизе. КIвахI – унти буго. Бокьараб унтиялъе хIажат букIуна гьелда хадуб хъулухъ ва дару гьаби», - абун («ИхIяу гIулуму ддин»).
Цоги кумек гьабулеб ишалдасан буго Аварагасде ﷺ гIемер салават битIи. Шайих МухIаммад Багьавудин Накъшубандияс абуна: «Салават битIи рекIел канлъи буго. Аварагасде ﷺ гIемер салават битIулев чиясе Аллагьас ﷻ гIибадаталъулъ бигьалъи гьабула», - ян.
Аллагьас ﷻ бигьа гьабеги щивасе гьабулеб гIамал-гIибадат, къуват кьеги кIвахIги тIаса инабун, берцинаб гIумру тIамизе!
